INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Dymitr Sokolcow  

 
 
1873-12-12 - 1945-03-13  
Biogram został opublikowany w latach 2000-2001 w XL tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Sokolcow Dymitr (1873–1945), inżynier, elektrotechnik, radiotechnik. Ur. 12 XII we Władykaukazie, był synem Rosjanina Maksymiliana, kapitana wojsk rosyjskich, i Polki Anny z Ostrowskich.

S. ukończył w r. 1892 Korpus Kadetów w Tyflisie, a w r. 1895 Mikołajewską Wojenną Szkołę Inżynieryjną w Petersburgu. Następnie studiował tam w Oficerskiej Szkole Elektrotechnicznej i równocześnie od r. 1892 służył w wojsku rosyjskim. W r. 1901 zainteresował się radiotechniką i został bliskim współpracownikiem A.S. Popowa. W l. 1902–4 wykładał elektrotechnikę w Oficerskiej Szkole Elektrotechnicznej w Petersburgu i prowadził badania nad wprowadzeniem radiotelegrafii w wojsku. W czasie wojny rosyjsko-japońskiej (1904–5) zorganizował trzy kompanie radiotelegraficzne, zwane wówczas «oddziałami iskrowymi» i nimi dowodził. W r. 1906 jako delegat rządu rosyjskiego wyjechał do Berlina, gdzie wziął udział w Międzynarodowej Konferencji Radiotelegraficznej, a potem podjął studia na Wydz. Elektrotechnicznym Politechniki Berlińskiej (Charlottenburg) i uzyskał w r. 1907 dyplom inżyniera elektrotechnika. Po powrocie do Petersburga był docentem radiotechniki w Oficerskiej Szkole Elektrotechnicznej (1907–10), w Inst. Politechnicznym im. Piotra Wielkiego (1910–17) i w Żeńskim Inst. Politechnicznym (1912–17). Jako wybitny specjalista od spraw radiotechniki i radiotelegrafii, a także jeden z pierwszych konstruktorów stacji radionadawczych na świecie uczestniczył w r. 1912 w Międzynarodowej Konferencji Radiotelegraficznej w Londynie. Z ramienia rządu rosyjskiego podpisał tu konwencję międzynarodową, regulującą zasady współdziałania w dziedzinie radiotelegrafii.

Po wybuchu pierwszej wojny światowej S. był szefem sieci radiokomunikacyjnej łączącej Rosję z Anglią i Francją, a także z ich koloniami w Afryce i Azji. Wiadomość o wybuchu rewolucji październikowej 1917 r. dotarła z Piotrogrodu do Moskwy za pośrednictwem stacji radiotelegraficznych zorganizowanych przez S-a. Od maja 1918 do początku 1919 był w stopniu pułkownika pomocnikiem kwatermistrza Sztabu Armii Kaukaskiej (walczącej z bolszewikami). Od marca 1919 do maja 1920 był profesorem matematyki i fizyki, a także dziekanem Wydz. Elektrotechnicznego Wołyńskiego Inst. Politechnicznego w Żytomierzu.

W sierpniu 1920 S. przyjechał wraz z rodziną do Polski i wziął udział w tworzeniu polskiego przemysłu radiowego. Początkowo był pracownikiem firmy «Farad» w Warszawie wytwarzającej aparaty radiowe dla potrzeb wojska, poczty i Polskiej Agencji Telegraficznej. Po połączeniu się «Faradu» z «Radiopolem» i dwiema spółkami zagranicznymi powstało Polskie Tow. Radiofoniczne, w którym do r. 1928 S. pełnił funkcję naczelnego inżyniera. Równocześnie do t.r. wykładał fizykę i matematykę w Gimnazjum Koedukacyjnym z Rosyjskim Językiem Nauczania Jana Gołubowskiego w Warszawie. W r. 1926 był prezesem sekcji historyczno-muzealnej i członkiem Komitetu Organizacyjnego Ogólnopolskiej Wystawy Radiowej, otwartej w czerwcu t.r. w Warszawie. Od września 1926 do sierpnia 1939 wykładał elektrotechnikę, encyklopedię wiedzy elektrotechnicznej, matematykę stosowaną, maszyny elektryczne i radiostacje nadawcze na Państwowych Kursach Radiotechnicznych przy Państwowej Wyższej Szkole Budowy Maszyn i Elektrotechniki im. H. Wawelberga i S. Rotwanda. Od sierpnia 1928 do czerwca 1929 był kierownikiem budowy Inst. Radiotechnicznego w Warszawie, następnie do przejęcia tej placówki w r. 1934 przez Państwowy Inst. Telekomunikacyjny (PIT) wicedyrektorem i kierownikiem Wydz. Probierczego i Ogólnego. W r. 1933 wraz z inż. Stanisławem Ryżko przeprowadził udane próby łączności na falach ultrakrótkich między Centralnym Inst. Wychowania Fizycznego na Bielanach a budynkiem PIT na Pradze. W t.r. współorganizował Muz. Przemysłu i Techniki w Warszawie. W l. 1934–9 był radcą technicznym PIT oraz członkiem Rady Teletechnicznej przy Min. Poczt i Telegrafów.

Przez cały okres dwudziestolecia S. prowadził badania naukowe z dziedziny radiotechniki. Wiele artykułów poświęcił rozwiązaniom technicznym sprzętu radiotechnicznego, m.in. ogłosił: Lampa katodowa dwusiatkowa („Przegl. Radiotechn.” 1925 nr 17–20), Lampowy falomierz na zakres fal od 10 do 20 000 m. (tamże 1928 nr 13, 14) i Mechaniczne stabilizatory częstotliwości generatorów lampowych (tamże 1931 nr 1–4, 9–18, 21–2). Na przełomie l. dwudziestych i trzydziestych przede wszystkim badał rozchodzenie się fal krótkich i ultrakrótkich, a wyniki tych prac ogłosił (częściowo wspólnie z Jerzym Bylewskim) w „Wiadomościach i Pracach Instytutu Radiotechnicznego” (T. 2: 1930 z. 2–3, T. 4: 1932 z. 3–4, T. 5: 1933 z. 6) oraz w artykule Wyniki badań nad rozchodzeniem się fal krótkich na obszarze Polski („Przegl. Radiotechn.” 1930 nr 11–16). W końcu l. trzydziestych interesował się zakłóceniami w odbiorze radiowym, o czym pisał m.in. w artykule Zagadnienia zwalczania zakłóceń w odbiorze radiowym na terenie międzynarodowym, w państwach zachodnio-europejskich i w Polsce (tamże 1938 nr 15–16 i odb.). Wiele publikacji poświęcił sprawom organizacyjnym szkolnictwa radiotechnicznego i elektrotechnicznego, m.in. Uwagi ogólne o organizacji szkolnictwa elektrotechnicznego i metodach nauczania (tamże 1937 nr 8). Publikował również w: „Krótkofalowcu Polskim”, „Przeglądzie Wojskowo-Technicznym”, „Radiu”, „Radioamatorze Polskim”, „Przemyśle i Handlu Chemicznym i Farmaceutycznym”, a także w zagranicznej prasie specjalistycznej.

S. działał w Stow. Elektryków Polskich (SEP), w którym był współzałożycielem sekcji radiotechnicznej i jej wiceprezesem, przewodniczącym centralnej Komisji Szkolnictwa Elektrotechnicznego, a także przewodniczącym Komisji Programowej oraz członkiem Komisji Podręczników. W r. 1939 był współorganizatorem Zjazdu SEP w Katowicach i przewodniczącym grupy referatowej szkolnictwa elektrotechnicznego. Ponadto w r. 1921 współorganizował Stow. Radiotechników Polskich i został członkiem jego zarządu, a także członkiem zarządu powstałego w r. 1930 Polskiego Związku Krótkofalowców (później członkiem honorowym). Współpracował z wieloma zagranicznymi organizacjami naukowymi; był m.in. członkiem amerykańskiego The Institute of Radio Engineers. W r. 1932 uczestniczył z ramienia Inst. Radiotechnicznego w Międzynarodowym Kongresie Elektrycznym w Paryżu, biorąc udział w obradach sekcji miernictwa elektrycznego oraz sekcji radiotechniki i radiokomunikacji, gdzie referował wyniki swych badań nad rozchodzeniem się fal krótkich. Był z przekonań monarchistą, ale do żadnych ugrupowań monarchistycznych nie należał.

W okresie okupacji niemieckiej S. był kierownikiem Zawodowych Kursów Radiotechnicznych, Elektromonterskich i Teletechnicznych w Warszawie oraz przewodniczącym Komisji Egzaminacyjnej Czeladniczej dla Przemysłu Instalacji Elektrycznych. Uczestniczył w tajnym nauczaniu. W czasie powstania warszawskiego 1944 r. przebywał na Bielanach w Warszawie. Tam doznał ciężkich obrażeń z rąk Niemców i Ukraińców na skutek czego zmarł 13 III 1945, prawdopodobnie w którejś z podwarszawskich miejscowości. Pochowany został na cmentarzu Prawosławnym na Woli w Warszawie (kw. 68–2–13). Odznaczony był orderami rosyjskimi: św. Anny II i III kl., św. Włodzimierza III i IV kl., św. Stanisława II kl. z mieczami oraz medalem pamiątkowym wojny rosyjsko-japońskiej 1904–5, a także francuskimi Palmami Akademickimi (za współpracę w radiostacjach francuskich w r. 1909) oraz Krzyżami: Kawalerskim i Oficerskim Legii Honorowej (za radiokomunikację z Francją w pierwszej wojnie światowej).

W małżeństwie z Polką Jadwigą z Białogórskich, muzykologiem, miał S. troje dzieci, synów: Maksymiliana (ur. 1907) i Dymitra (ur. 1909) oraz córkę Melanię (ur. 1910).

 

Wiadomości i Prace Instytutu Radiotechnicznego w Warszawie. Indeks chronologiczny i autorski, „Prace Przem. Inst. Telekomunikacji” R. 20: 1970 nr 69/70 s. 33–4, 38 (bibliogr.); Enc. Warszawy, W. 1994; Słownik biograficzny techników polskich, W. 1998 z. 9 s. 124–5; Słownik polskich towarzystw naukowych, Wr. 1990 II cz. 1; Paszkiewicz P., Sandowicz M., Cmentarz Prawosławny w Warszawie, W. 1992; – Cieliszak K. i in., Geneza i rozwój Przemysłowego Instytutu Telekomunikacji, „Prace Przem. Inst. Telekomunikacji” R. 20: 1970 nr 69/70 s. 6, 8; Historia elektryki polskiej, W. 1974–6 I–III (fot.); Historia Stowarzyszenia Elektryków Polskich 1919–1959, W. 1959; Jackowski K., 25-lecie pracy naukowej prof. D. Sokolcowa, „Przegl. Radiotechn.” 1927 nr 11/12 s. 41 (fot.); tenże, Instytut Radiotechniczny, „Przegl. Teletechn.” 1929 nr 6 s. 175, 177; Kubiatowski J., Prof. inż. Dymitr M. Sokolcow 1873–1945, „Przegl. Telekomunikacyjny” 1970 nr 3 s. 107 (fot.); Kwiatkowski M.J., Narodziny Polskiego Radia. Radiofonia w Polsce w latach 1918–1929, W. 1972; Majewski S., Nim weźmiesz tranzystor do ręki, „Stolica” 1974 nr 47 s. 2–3 (fot.); Miszczak S., Historia radiofonii i telewizji w Polsce, W. 1972 (fot., pod nazwiskiem Sokolcew); Nasze wywiady, „Radio” 1927 nr 4 s. 4; – AAN: Min. WRiOP, teczka personalna S-a nr 5748.

Stanisław Konarski

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
Ten biogram został opublikowany dzięki PGE - Mecenasowi projektu iPSB. pge-logo-pion-size2.png
 
 

Postaci z tego okresu

 

Gustaw Raszewski

1857-09-26 - 1931-03-13
ziemianin
 

Leokadia Pancewicz

1888-11-08 - 1974-12-26
aktorka
 

Wawrzyniec Puttkamer

1859 - 1923-11-30
ziemianin
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.