Świnka Adam h. Świnka (zm. 1398 lub 1399), podkomorzy sieradzki, kasztelan sieradzki.
Był wnukiem sędziego sieradzkiego Piotra Świnki (zob.), synem Piotra (Piotrasza) Świnki z Charłupi Wielkiej (zob.), bratankiem Adama, zwanego Świnką ze Strzyg w ziemi dobrzyńskiej, występującego w źródłach w l. 1346—9. Miał braci: Michała i Piotra (Piotrasza) Wolipiwo, podłowczego (1369—77) i podstolego (1390—1406) sieradzkiego.
Po awansie (po 27 VIII 1375) Jakuba z Błogiego i Widawy na kaszt. sieradzką Ś. otrzymał po nim urząd podkomorzego sieradzkiego. Z tym urzędem wystąpił po raz pierwszy 10 VI 1381 w Sieradzu, w dokumencie star. sieradzkiego Drogosza, poświadczającego kupno za 200 grzywien od Wyszoty Dominikowskiego części wsi Dąbrowa (Dąbrówka Zgniła, parafia Wróblew) przez Ś-a i jego braci, kontynuujących wykup tej wsi rozpoczęty przez ich ojca w r. 1368. W Sieradzu Ś. świadkował 14 II 1384 w dokumencie star. Drogosza w sprawie sprzedaży sołectwa we wsi Klon. W czasie zjazdu 2 III t.r. w Radomsku uczestniczył w zawiązaniu konfederacji, powołanej na czas bezkrólewia po śmierci Ludwika Andegaweńskiego i oczekiwania na przyjazd do Polski jego córki, królewny Jadwigi, by utrzymać spokój w poszczególnych ziemiach, w tym w ziemi sieradzkiej. Podczas pierwszej wizyty króla Władysława Jagiełły w Sieradzkiem wziął udział w zjeździe w Piotrkowie i wystąpił 24 II 1388 jako świadek w królewskim dokumencie. Następnie towarzyszył władcy w Sieradzu, gdzie 7 III t.r. ponownie świadkował w jego dokumencie, potwierdzającym sprzedaż sołectwa w Klonie. Po śmierci Jakuba z Błogiego otrzymał, między 7 III a 12 X 1388, urząd kaszt. sieradzkiego; pierwszy raz z tym tytułem wystąpił 11 IV 1390 w Sieradzu jako świadek w dokumencie star. sieradzkiego Jana z Tęczyna, potwierdzającym nadanie rybaka tamtejszym dominikanom. W marcu 1394 pozostawał w służbie króla i z tej przyczyny nie mógł stawić się w sądzie w Sieradzu. Świadkował w dokumencie lokacji Rękoraju, wystawionym przez Władysława Jagiełłę 12 VIII 1395 w Sieradzu, oraz w dokumentach star. Jana z Tęczyna: 23 II 1397 w Piotrkowie, w sprawie sprzedaży połowy wójtostwa w Piotrkowie Maciejowi z Rękoraju, i 10 VI t.r. w Wieluniu, w potwierdzeniu sprzedaży Hinczy z Rogowa wsi Prusiecko.
Na majątek Ś-i w ziemi sieradzkiej składały się części w Charłupi Małej, z której się pisał, dzielonej z Gryfitami i bratem Piotrem. Ś. posiadał także wsie: Wrząca, Grzywaczew i Włócin (parafia Wojków), Słomków Suchy i Mokry (parafia Wróblew), Orzeżyn i Dziebędów (parafia Tubądzin), Kwasków i Kolądzice (parafia Błaszki) oraz Ustków (parafia Jeziorsko). Niepowodzeniem zakończyły się próby przejęcia przez niego zastawów w sąsiadujących z Charłupią Wielką Rakowicach. Po raz ostatni Ś. uczestniczył w wiecu sieradzkim 19 VIII 1398. Zmarł pod koniec 1398 lub w poł. r. 1399; jego następca na kaszt. sieradzkiej Marcin Zaremba z Kalinowy wystąpił po raz pierwszy 20 XI 1399.
Ś. był dwukrotnie żonaty. Imię jego pierwszej żony nie jest znane. Z tego związku pochodziła nieznana z imienia córka, która w r. 1402 pozwała macochę Elżbietę o 120 grzywien. Drugą żoną Ś-i była Elżbieta (zm. ok. 1422), wdowa po Andrzeju ze Sprowy (zm. 1394 lub 1395), która wniosła mu co najmniej 400 grzywien posagu. Ich synem był Piotr Zajączek z Wrzącej (zob.); po śmierci Ś-i opiekę nad nim sprawował zapewne Piotr Wolipiwo i z tego tytułu przejął przypadłą Ś-ce część Charłupi Małej. Po śmierci Ś-i Elżbieta wyszła za mąż Marcina Dębskiego h. Zaręba. Posag wniesiony przez nią Ś-ce stał się przyczyną długoletnich procesów ich syna Piotra z Sieciechem ze Sprowy, rektorem kościoła w Wierzbicy, i Śmichną, żoną Dziersława z Włostowic.
Paprocki; Szymczakowa, Szlachta sieradzka; Urzędnicy, II/1; — Bieniak, Wielkopolska; Bieniak J., Elita ziemi dobrzyńskiej w późnym średniowieczu i jej majątki, w: Stolica i region. Włocławek i jego dzieje na tle przemian Kujaw i ziemi dobrzyńskiej. Materiały z sesji naukowej (9—10 maja 1994 roku), Red. O. Krut-Horonziak, L. Kajzer, Włocławek 1995 s. 154; tenże, Rozmaitość kryteriów badawczych w polskiej genealogii średniowiecznej, w: Genealogia — problemy metodyczne w badaniach nad polskim społeczeństwem średniowiecznym na tle porównawczym, Red. J. Hertel, J. Wroniszewski, Tor. 1982 s. 138; Możejko B., Ród Świnków na pograniczu polsko-krzyżackim w średniowieczu, Gd. 1998 s. 62; Sikora F., Dziersław Włostowski — czcigodny starzec, od młodzieńczych lat zawsze najbieglejszy w sztuce wojennej, w: Narodziny Rzeczypospolitej. Studia z dziejów średniowiecza i czasów wczesnonowożytnych, Red. W. Bukowski, T. Jurek, Kr. 2012 s. 199—200; Szujski J., Uchwały zjazdu w Radomsku dnia 2 marca 1384. Przyczynek do dziejów ustawodawstwa polskiego XIV wieku, „Rozpr. AU Wydz. Hist.-Filoz.” 1891 I 170—3; Śliwiński B., Pochodzenie rodzinne Odrowążów, Dobiesława ze Sprowej i Żurawicy, podkomorzego ruskiego oraz Jana ze Sprowej, sędziego sandomierskiego, „Teki Krak.” T. 5: 1997 s. 147—54 (Elżbieta, jako córka Andrzeja ze Sprowy); Wilamowski M., Familia dworska Piotra i Andrzeja Odrowążów Sprowskich, wojewodów i starostów ruskich, w: Polska i jej sąsiedzi w późnym średniowieczu, Red. K. Ożóg, S. Szczur, Kr. 2000 s. 301 (identyfikacja Elżbiety, żony Ś-i, za B. Śliwińskim); Zielińscy G. i J., Wiadomość historyczna o rodzie Świnków oraz rodowód pochodzącej od nich rodziny Zielińskich herbu Świnka, Tor. 1880 cz. 1 s. 30, 126—8, 136—7; — AGAD: Dyplom 810, Metryka Kor., t. 82 k. 34—5, 54—5, Księgi ziemskie sieradzkie, t. 1/2 k. 35, 41, 49, 58, 60, 86, 100, 155v, 204v, t. 3 k. 15, 35v, 52v,131v, 169, t. 8 k. 9v; AP w Tor.: dok. 81, 114; Arch. Narod. w Kr.: Zbiory Rusieckich, nr 90; Arch. Nauki PAN i PAU w Kr.: rkp. 705/II k. 361v; B. Czart.: Teki Pstrokońskiego, rkp. 3344 k. 176, 189; B. Jag.: rkp. 5012 k. 356—v.
Alicja Szymczakowa