INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
Biogram został opublikowany w latach 1996-1997 w XXXVII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.

Kliknij, aby edytować tekst...

 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Sieradzki Aleksy (1902–1985), działacz ruchu robotniczego, generalny dyrektor w Min. Górnictwa i Energetyki, poseł na Sejm PRL. Ur. 16 X w Busku Zdroju w wielodzietnej rodzinie robotniczej, był synem Pawła i Karoliny z Załęckich. Wskutek ciężkich warunków materialnych rodzice przenieśli się w r. 1903 do Zagłębia Dąbrowskiego, gdzie ojciec otrzymał pracę w kopalni «Mortimer» w Zagórzu.

Po ukończeniu w r. 1915 szkoły podstawowej S. podjął pracę w kopalni «Mortimer» jako robotnik (dołowy). Od r. 1916 brał udział w manifestacjach robotniczych w Zagórzu i Dąbrowie Górniczej i był podczas nich dwukrotnie ranny: w r. 1918 i w maju 1920. Kilkakrotnie (1924, 1926, 1930) wyrzucono go za działalność polityczną z pracy; był zatrudniony kolejno (z przerwami) w kopalni «Michał» (do r. 1926), «Reder» (do r. 1930), w Miejskich Kamieniołomach w Sosnowcu (1931) i w kopalni «Wiktoria» w Dąbrowie Górniczej (do r. 1938).

W okresie odbudowy niepodległego państwa S. uczestniczył m.in. w tworzeniu rad robotniczych w zagłębiowskich kopalniach oraz komórek Centralnego Związku Górników. W r. 1923 wstąpił do terenowego koła młodzieży związanego z Tow. Uniwersytetu Robotniczego (TUR), po powstaniu w r. 1926 Organizacji Młodzieży TUR (OMTUR) był przewodniczącym oddziału OMTUR w Dąbrowie Górniczej, potem członkiem jej Okręgowego Komitetu na Zagłębie Dąbrowskie. Do Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS) wstąpił w r. 1924.

W okresie międzywojennym S. kilkakrotnie pełnił funkcję sekretarza Miejskiego Komitetu PPS w Dąbrowie Górniczej, był członkiem egzekutywy Komitetu Okręgowego, a w radzie miejskiej Dąbrowy Górniczej, przewodniczącym Klubu Radnych PPS, komendantem okręgowym Aktywu Socjalistycznego (pełniącego rolę milicji), z którym brał udział w obronie lokali PPS przed atakami nacjonalistycznych, rekrutujących się głównie z mniejszości niemieckiej, bojówek oraz w ochronie wieców i manifestacji robotniczych organizowanych przez Centrolew, m. in. w Krakowie i Katowicach. W r. 1938 został sekretarzem Centralnego Związku Zawodowego Górników Okręgu Zagłębia Dąbrowskiego i Częstochowskiego.

W czasie okupacji niemieckiej poszukiwany przez Gestapo, S. musiał w r. 1940 opuścić Zagłębie Dąbrowskie. Dostał się do Stalowej Woli, gdzie znalazł zatrudnienie w Fabryce Wyrobów Betonowych «Wibrobetonu», w której skierowano go na stanowisko kierownika oddziału w Wolbromiu. Uprzedzony, iż poszukuje go Gestapo, przebywał następnie w Krakowie i Krzeszowicach, gdzie organizował oddział. W tym czasie nawiązał kontakt z organizatorami konspiracji socjalistycznej w Krakowie. Był bliskim współpracownikiem Adama Rysiewicza («Teodora»), głównego organizatora działalności PPS – Wolność, Równość, Niepodległość (WRN) na Okręg Krakowski oraz Gwardii Ludowej PPS w Zagłębiu Dąbrowskim i w Krakowie. Z jego polecenia pełnił funkcję łącznika między Krakowem, Warszawą i Sosnowcem. Ścigany przez Gestapo, w r. 1942 przeniósł się do Warszawy, gdzie całkowicie poświęcił się działalności politycznej w konspiracyjnych ogniwach PPS-WRN. Brał udział w powstaniu warszawskim, w walkach m. in. na Żoliborzu w zgrupowaniu płk. «Żywiciela» (Mieczysława Niedzielskiego). Po upadku powstania przez Częstochowę dostał się do Krakowa. W końcu stycznia 1945 S. dotarł do Dąbrowy Górniczej, gdzie współorganizował Miejski Komitet PPS. Jednocześnie podjął pracę w Olkuskiej Fabryce Naczyń Emaliowanych, najpierw jako kierownik personalny, a następnie dyrektor naczelny. We wrześniu 1946 powołany został na stanowisko I sekretarza Wojewódzkiego Komitetu (WK) PPS w Katowicach, a od września 1947 do września 1948 był sekretarzem WK PPS. Dn. 7 III 1947 podpisał za WK PPS umowę o porozumieniu między wojewódzkimi organizacjami PPS i Polskiej Partii Robotniczej (PPR) (za Komitet Wojewódzki PPR umowę podpisał Edward Ochab). Na XXVII Kongresie PPS obradującym we Wrocławiu w grudniu t. r. wszedł do Rady Naczelnej, która wybrała go na członka Centralnego Komitetu Wykonawczego PPS. Był następnie członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Od stycznia 1949 do r. 1960 pracował w Katowickim Zjednoczeniu Przemysłu Węglowego na stanowiskach zastępcy dyrektora, dyrektora administracyjnego i dyrektora ekonomicznego. W r. 1956 w systemie studiów zaocznych uzyskał tytuł inżyniera górnika w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Od r. 1960 był generalnym dyrektorem w Min. Górnictwa i Energetyki oraz pełnomocnikiem rządu do spraw Rybnickiego Okręgu Węglowego. Na emeryturę przeszedł w końcu r. 1968.

S. był kilkakrotnie posłem do Sejmu. W r. 1947 został wybrany w okręgu nr 47 (Chrzanów) do Sejmu Ustawodawczego, gdzie był zastępcą członka Komisji Przemysłowej. W l. 1957–61 był posłem do Sejmu PRL z okręgu wyborczego nr 80 (Bielsko-Biała), wchodził do Komisji Przemysłu Ciężkiego, Chemicznego i Górnictwa. W Sejmie III kadencji (1961–5) miał mandat z okręgu wyborczego nr 27 w Rybniku, był członkiem Komisji Komunikacji i Łączności. W l. 1965–9 posłował ponownie z Rybnika (okręg nr 26), był członkiem Komisji Komunikacji i Łączności. Zmarł 13 XI 1985 w Katowicach i tam pochowany został na cmentarzu przy ul. Sienkiewicza. Był odznaczony m. in. Sztandarem Pracy II kl., Krzyżem Oficerskim i Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

S. był dwukrotnie żonaty; pierwszą żoną (od r. 1921) była Marianna z Nawrotów, drugą – Krystyna; miał syna i córkę.

S. pozostawił w maszynopisie wspomnienia pt. Moje życie, złożone w ówczesnym Śląskim Instytucie Naukowym w Katowicach.

 

Kantyka J., Burzliwe lata, Kr. 1977 (fot.); Rechowicz H., Historia ruchu robotniczego w Zagłębiu Dąbrowskim, Kat. 1981; Syzdek B., Polska Partia Socjalistyczna w latach 1944–1948, W. 1974; Z rewolucyjnych tradycji Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego, Pod red. H. Rechowicza, Kat. 1967; – Spis posłów na Sejm i regulamin Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Kadencja II), W. 1957; toż, Kadencja III, W. 1961; Spis posłów na Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, Kadencja IV, W. 1966; Spraw. stenogr. Sejmu PRL za l. 1957–69; Spraw. stenogr. Sejmu Ustawodawczego za l. 1947–50; „Dzien. Zachodni” 1985 nr 239, 240; – AP w Kat.: Akta personalne i materiały WK PPS; Państw. Agencja Węgla Kamiennego w Kat.: Teczka osobowa.

Jan Kantyka

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.