Świetlicka (Rachwald-Świetlicka) z domu Rachwald Anna, pseud.: Monika, Szefowa (1905—1980), działaczka ludowa.
Ur. 9 III w Warszawie, była córką Karola Rachwalda, urzędnika Zarządu M. Warszawy, i Janiny Moniki z Pietrasiewiczów.
Uczyła się w gimnazjum w Warszawie, ale po ukończeniu szóstej klasy w r. 1923 przerwała naukę. Od r. 1925 pracowała w Centralnym Związku Kółek Rolniczych, a po jego połączeniu w marcu 1929 z Centralnym Tow. Rolniczym kontynuowała pracę w powołanym wtedy Centralnym Tow. Organizacji i Kółek Rolniczych. W r. 1933 przeszła do afiliowanego przy Towarzystwie Centralnego Komitetu ds. Młodzieży Wiejskiej, gdzie pracowała jako sekretarka; równocześnie została dokooptowana do redakcji wydawanego przez Komitet warszawskiego dwutygodnika „Przysposobienie Rolnicze”. W r. 1937 zrezygnowała z pracy w Komitecie oraz redakcji i została sekretarką w Spółdzielni Wydawniczej «Pomoc Oświatowa».
W okresie okupacji niemieckiej włączyła się w listopadzie 1939 w działalność konspiracyjną SZP/ZWZ i kolportowała jego organ „Biuletyn Informacyjny”. Od r. 1940 działała w podziemnym SL «Roch», m.in. zajmowała się zaopatrzeniem i ochroną drukarni Stronnictwa przy ul. Piekarskiej. W r. 1942 poślubiła Michała Świetlickiego, który jednak wkrótce zmarł. W listopadzie t.r. została przez Delegaturę Rządu RP na Kraj wyznaczona na łączniczkę z Kazimierzem Banachem, okręgowym delegatem rządu na Wołyniu, kierującym tam także SL «Roch». Dla walczących na Wołyniu oddziałów BCh przewoziła konspiracyjne czasopisma, dokumenty i broń. Eskortowała także z Wołynia zagrożonych aresztowaniem żołnierzy BCh do oddziałów w innych rejonach kraju. W trakcie jednej z podróży 20 VI 1943 została aresztowana w Nałęczowie i była więziona, najpierw w Kazimierzu Dolnym, a następnie na Zamku w Lublinie; podczas przesłuchań torturowano ją. Osadzona w obozie koncentracyjnym na Majdanku, po jego likwidacji w kwietniu 1944 została przewieziona do obozów kolejno w Ravensbrück i Schönefeld pod Lipskiem.
Po wyzwoleniu w kwietniu 1945 obozu przez armię USA wróciła Ś. w maju t.r. do kraju i od września pracowała w Warszawie jako sekretarz Wydz. Prasy i Propagandy Naczelnego Komitetu Wykonawczego PSL, a od lipca 1946 kierowała sekretariatem w związanej ze Stronnictwem Chłopskiej Spółdzielni Wydawniczej. W kwietniu 1947 razem z Banachem przeszła do prokomunistycznej Lewicy PSL i kierowała Wydz. Prezydialnym KC tej partii. W lipcu t.r. została sekretarzem zarządu związanej z Lewicą PSL Spółdzielni Wydawniczej «Chłopski Świat», która przejęła majątek Chłopskiej Spółdzielni Wydawniczej. W październiku 1948 weszła w skład Rady Naczelnej kierowanego przez Józefa Niećkę tzw. odrodzonego PSL. W jego Naczelnym Komitecie Wykonawczym zarządzała Wydz. Prezydialnym i pełniła funkcję sekretarza Prezydium Wydz. Kobiecego. Po połączeniu PSL ze Stronnictwem Ludowym i powołaniu 29 XI 1949 ZSL pozostała w Radzie Naczelnej, ale na fali czystek politycznych została w r. 1951 usunięta ze Stronnictwa. Pracowała odtąd w Spółdzielni Transportowej w Warszawie. Po przełomie politycznym w październiku 1956 odnowiła członkostwo w ZSL i od grudnia t.r. ponownie pracowała w Wydz. Prezydialnym jego Naczelnego Komitetu. Od r. 1957 była sekretarzem działającej przy Komitecie komisji ds. zasłużonych działaczy ludowych. W styczniu 1968 przeszła na emeryturę. Zmarła 17 XI 1980 w Warszawie, została pochowana na cmentarzu Powązkowskim. Była odznaczona m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Walecznych i Krzyżem Partyzanckim.
Małżeństwo Ś-iej z Michałem Świetlickim było bezdzietne.
Giza, Władze stronnictw lud.; Słownik biograficzny działaczy ruchu ludowego, W. 1989; Słownik biograficzny żołnierzy Batalionów Chłopskich, L. 2009 V; — Banach K., Z dziejów Batalionów Chłopskich, W. 1968; Golka B., Prasa konspiracyjna ruchu ludowego 1939—1945, W. 1975; Grabowski W., Polska tajna administracja cywilna 1940—1945, W. 2003; Matusowa B., Na partyzancki poszły bój…, W. 1976; U kresu samodzielnego ruchu ludowego, Oprac. J. R. Szaflik, R. Turkowski, W. 1995 s. 269; — Twierdzą nam będzie każdy próg, Oprac. M. Jędrzejec, W. 1987.
Barbara Matus