Bader Antoni (1768–1842), pedagog. Pracę w zawodzie nauczycielskim rozpoczął w konwikcie warszawskim pijarów 1 IX 1794. W r. 1798 założył i prowadził prywatny Instytut Wychowawczy w Warszawie. W r. 1802 objął rektorstwo Szkoły Wydziałowej w Łęczycy, w r. 1814 przeniesiony na takież stanowisko do Szkoły Wydziałowej na Nowem Mieście w Warszawie. Na polecenie St. Staszica w r. 1816 opracował projekt organizacji szkoły rzemieślniczej niedzielnej. W grudniu t. r. został mianowany rektorem pierwszej szkoły rzemieślniczej, którą mimo licznych trudności otworzył 2 II 1817. Dzięki zasługom, położonym przy organizacji szkół rzemieślniczo-niedzielnych, został B. mianowany w r. 1818 rektorem tychże szkół w Warszawie. Po oddaniu Szkoły Wydziałowej na Nowem Mieście na szkołę dominikanom, pracował w niej nadal jako nauczyciel. W r. 1822 został członkiem Dozoru szkół cyrkułowych i elementarnych, a w rok potem kuratorem szkół wydziałowych w Warszawie. Mimo tak licznych i trudnych zajęć B. wypełniał włożone na niego obowiązki bardzo gorliwie i sumiennie. Po wybuchu powstania listopadowego został zwolniony ze stanowiska kuratora wobec zamknięcia Kuratorji Jeneralnej Instytutów Naukowych. W styczniu 1833 r., przy reorganizacji władz i instytucyj szkolnych, został zwolniony z zajmowanych stanowisk. Ożenił się z Marjanną Hampel w r. 1798, a po jej śmierci wstąpił powtórnie w związki małżeńskie w r. 1815 z Karoliną Mauersberger. Przetłumaczył z oryginału i ogłosił drukiem książkę Funka, »Technologja czyli nauka użytkowania z płodów przyrodzonych« 1814. Umarł w Warszawie 13 III 1842.

Staszic St., Księga zbiorowa, Lw. 1928; Enc. Org.; Wójcicki K., Cmentarz Powązkowski, W. 1856, II; »Kurjer Warszawski« 1842, nr 71, 79; Archiwum Skarb., W. Akta Kom. Emer. 538; Archiwum Ośw. Publ. W. Akta Okręgu Nauk. Warsz. 1660; Archiwum Akt Daw. W. Akta Heroldji, 105.

Adam Moraczewski