INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Antoni Dobrzański (Dobrianski)  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1939-1946 w V tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Dobrzański (Dobrianski) Antoni (1810–1877), ksiądz unicki, proboszcz, historyk. Urodzony 26 I w Bunowie (pow. Jaworów) jako najstarszy syn ks. Michała i Marii z Fedorowiczów. Lata dziecinne spędził w Mołoszkowicach. Nauki pobierał początkowo w Jaworowie, następnie we Lwowie (gimnazjalne i filozoficzne). Na teologię wysłał go bp J. Śnigurski do Wiednia, gdzie w konwikcie zbliżył się zupełnie do Polaków. Zmieniło go powstanie polskie r. 1830, a będąc wówczas pod silnym wpływem B. Kopitara, zabrał się usilnie do studium dziejów unii, historii powszechnej i literatury. Po ukończeniu teologii (1834) powrócił do kraju, nie przyjął propozycji swego bpa doktoryzowania się i objęcia profesury, lecz ożenił się z Julianną Żelechowską i wyświęcony został 29 III 1835 na kapłana. Administrował parafią Małkowice, a równocześnie był dojeżdżającym nauczycielem języka starosłowiańskiego dla kleryków w Przemyślu. W r. 1836 został administratorem, w roku zaś następnym proboszczem Walawy. Mianował go też bp kaznodzieją katedralnym, zwolniwszy od profesury. Piastował różne urzędy i godności: w l. 1840–72 był przewodniczącym i referentem funduszu dla wdów i sierót, od r. 1841 wicedziekanem przemyskim, następnie (1846) dziekanem administratorem, a w l. 1847–63 dziekanem. Nadto od r. 1844 był wizytatorem szkół ludowych powiatu przemyskiego, w l. 1845–63 referentem szkół przy konsystorzu biskupim, 1847–63 egzaminatorem diecezjalnym z ruskim językiem wykładowym teologii pastoralnej i katechetyki. W r. 1856 został kanonikiem honorowym przemyskim i rzeczywistym radcą sądu diecezjalnego w sprawach małżeńskich. Oprócz tego na długo przed r. 1848 był wyjątkowo czynnym i gorącym patriotą ruskim, a po tym roku jednym z tych, którzy stanęli na czele narodowego odrodzenia Rusinów. Był członkiem Rady Ruskiej w Przemyślu, Matycy Ruskiej i Domu Narodnego we Lwowie, uczestniczył w soborze uczonych ruskich, stale należał do wydziału historycznego tegoż soboru. W r. 1861 wybrany został posłem na sejm krajowy we Lwowie. W parze z tym rozwijał szeroką pracę naukową i piśmienną. Pisał po rusku i po polsku. Przez 7 lat (1850–6) redagował »Peremyszlanyna«, od r. 1861 pisywał do »Słowa« lwowskiego i zasilał swymi artykułami prawie że każde ówczesne pismo ruskie. Pracował też w komisji obrzędowej (1861–2). W rękopisie zostawił najcenniejsze swe dzieło Istorija epyskopow (Lw. 1893), a także Zapysky z l. 1831–48. Znał języki ruski, polski, łaciński, niemiecki, francuski. Przede wszystkim zaś odznaczył się D. jako pobożny kapłan i gorliwy duszpasterz, zdolny kaznodzieja i nieprzeciętny mówca, wzorowy małżonek, dobry gospodarz. Był to człowiek uczony, sprawiedliwy, uprzejmy, skromny, o usposobieniu nieco melancholijnym. Umarł 22 VI 1877 w Walawie.

 

Wykaz pism A. D-go u Łewyckiego I. E., Hał. r. bibliografia, Lw. 1888 i 1895. Podr. Enc. Kośc.; Ukr. Zah. Enc; Estr.; Didyckij B., Antonij Dobrianskij, Lw. 1881 (portret i wzór pisma); Ż. E., Zhadka pro A. Dobrianskoho, »Hazeta Szkolna«, Lw. 1877, III nr 19; N. M., A. M. Dobrianskij, »Rodymyj Łystok«, Czerniowce 1881, III nr 20; Toronskij A., A. Dobrianskij, »Ruskij Sion«, Lw. 1878, VIII nr 4; Materiały I. E. Łewyckiego (teczka: Dobrianskij A.) w B. Szewczenki we Lw.; Hołowackij J., Istor. oczerk osnow. hał.-r. Matycy, Lw. 1850, s. XXXII, XXXIV–XXXVI, LXXXII, CVI, CVIII, CXIV; »Wremennyk Stawrop. Inst.« na 1894 h., Lw. 1893, 146–8; Studynśkyj K., Koresp. J. Hołowaćkoho, Lw. 1905 i 1909; tenże, Lwiwśka duch. Semyn., Lw. 1916; Terszakoweć M., Hał.-r. liter. widrodż., Lw. 1908, 17–8; Wozniak M., Hał. hramatyky, Lw. 1911, 137–8; »Hał.-r. Wistnyk«, Lw. 1849, nr 72; »Zoria Hałycka«, Lw. 1849, nr 96, s. 575; »Cerkownaja Hazeta«, Budyn 1856, nr 10, s. 79; »Wistnyk«, Wiedeń 1851, nr 75, 1856, nr 12 i 38, 1861, nr 27; »Słowo«, Lw. 1861, nr 26, 1865, nr 26, 1886, nr 34, 101, 1867, nr 5, 8, 67, 1877, nr 64; Misiacosłow naucznyj na r. 1881, Lw. 1880, 70; »Besida«, Lw. 1898, nr 17 i 18; »Diło«, Lw. 1893, nr 190; »Hałyczanyn«, Lw. 1897, nr 220; »Zapysky Szewczenki«, CXXV 55; Tabela kwalifikacyjna (rkp. w B. Kapitulnej obrz. gr.-kat. w Przemyślu).

Ks. Józefat Skruteń ZSBW.

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 
 

Teofil Wolicki h. Nabram

1768-10-20 - 1829-12-21
prymas Polski
 

Ignacy Gierdziejewski

1826-11-03 - 1860-11-24
malarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Karol Klecki

1866-07-07 - 1931-04-10
lekarz
 
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.