INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Antoni Kamieński (Kamiński) Dadzibóg h. Ślepowron  

 
 
2. poł. XVIII w. - 2. poł. XVIII w.
Biogram został opublikowany w latach 1964-1965 w XI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 
Kamieński (Kamiński) Antoni, Dadzibóg h. Ślepowron (2. poł. XVIII w.), konfederat barski. Pochodził ze szlachty osiadłej w woj. kijowskim. W r. 1761 został cześnikiem, a następnie chorążym żytomierskim. Do konfederacji barskiej przystąpił z bratem Stanisławem zaraz po jej zawiązaniu. Dn. 29 II 1768 r. podpisał akt konfederacji barskiej, a 4 III akt związku wojskowego i pierwszy uniwersał barzan. Otrzymał wtedy nominację na rotmistrza konfederacji kor. i polecenie skonfederowania woj. kijowskiego. Akcję tę prowadził z pomyślnym skutkiem przy pomocy wpływowych rodzin Łosiów, Pawszów, Proskurów i in. i już w końcu kwietnia Kijowszczyzna była przygotowana do wystąpienia. W uznaniu za tę działalność nadano K-emu stopień pułkownika. Repnin zaniepokojony aktywnością K-ego wydał 6 IV specjalne polecenie generałowi Kreczetnikowowi, aby starał się go schwytać i uwięzić.
 
W początkach maja K. prowadził spod Winnicy i Przyłuki z pułkownikiem Słotwińskim działania mające na celu opanowanie Żytomierza, gdzie projektowano dokonać formalnego ogłoszenia aktu konfederacji kijowskiej. W drugiej połowie maja wspierał tę akcję pułkownik Antoni Zdanowski, który, po zajęciu Żytomierza, wyznaczył na 29 V zjazd konfederacki. Ubezpieczając działania Zdanowskiego, Kazimierz Pułaski i K. zajęli 22 V Berdyczów i pociągnęli do Leszczyna, gdzie wyznaczono konferencję organizacyjną z obywatelami woj. kijowskiego. Tu dowiedzieli się o nadciąganiu na Berdyczów rosyjskiego majora Plötza. Utrata Berdyczowa groziła przecięciem łączności z główną kwaterą konfederacką, K. i Pułaski wpadli więc 25 V, już na oczach Plötza, do miasta, zajęli klasztor karmelitów, zmusili zakonników do przysięgi, zdecydowani ściągnąć na siebie wszystkie wojska rosyjskie, byle tylko ułatwić zadanie Zdanowskiemu w skonfederowaniu Kijowian. Rankiem 28 V przyciągnął pod Berdyczów z Kozakami Podgoryczanin, a w dniu następnym Kreczetnikow z głównymi siłami rosyjskimi. Od 30 V rozpoczęło się bombardowanie improwizowanej twierdzy. Konfederaci wysłali parlamentariusza z adresowanym do Plötza listem K-ego, jako najstarszego po Pułaskim rangą. K. zapytywał «z jakiej przyczyny… prześladują Polaków żadnej krzywdy Moskiewskiemu państwu nie czyniących», pisał następnie, że konfederaci nie chcą wojny z Rosjanami ani z wiarą grecką i proszą o nieniszczenie klasztoru. Na to Kreczetnikow rozpoczął przygotowania do szturmu. Oblężeni przez dwa tygodnie byli ostrzeliwani ogniem artyleryjskim. Dzień w dzień czynili wycieczki, których duszą byli Pułaski i K. Do zadań specjalnych K-ego należała ponadto obrona bram i murów, których (wg słów anonimowego kronikarza klasztoru berdyczowskiego) «z największą pilnością silnie bronił i strzegł, stawszy się niezłomną fortecy zasłoną». Gdy oblężonym odcięto wodę i zmuszono do milczenia ich artylerię, gdy zawiodła nadzieja odsieczy, konfederaci postanowili kapitulować. Po pierwszych pertraktacjach Pułaski i K. opowiadali się za dalszą walką, o ile Kreczetnikow nie złoży na piśmie przyrzeczenia, że nie pozwoli obdzierać jeńców. Po otrzymaniu tego upewnienia 13 VI wieczorem złożono broń. Z wziętych do niewoli 1 361 jeńców zatrzymano jedynie 4: Pułaskiego, Tomasza Zdanowskiego (syna Antoniego) i obu braci Kamieńskich. Dn. 18 VI odesłano ich do obozu jeńców w Połonnem. Stąd Pułaskiego i S. Kamieńskiego wypuszczono za rewersami, a K-ego (i Zdanowskiego), mimo próśb i poręczeń ze strony licznych przyjaciół regalistów oraz interwencji króla i Branickiego, mimo przychylnej decyzji samego Repnina, wysłano 10 VIII do twierdzy kijowskiej, gdzie w całkowitym odosobnieniu więziony był przeszło pięć lat. W myśl ukazu amnestyjnego wypuszczono K-ego na wolność 22 X 1773 r. W r. 1774 otrzymał K. z dóbr pojezuickich w Owruczu jurydyki: Ostrów i Werewkowszczyznę. Wskutek niedostatecznego stanu badań istnieją poważne trudności w śledzeniu dalszych losów życia K-ego. Nie udało się zidentyfikować z nim np. kapitana Antoniego Kamińskiego, który brał udział w kampanii 1792 r.
 
 
Boniecki; Żychliński, VIII 241, 291 (Pułaski K., Pułascy herbu Ślepowron); – Kamiński J. A., Przegląd materiałów do monografii i historii rodzin Kamieńskich i Kamińskich, Lw. 1856 I 13; Konopczyński W., Kazimierz Pułaski, Kr. 1931; tenże, Konfederacja barska, W. 1936–8 I–II; – Korespondencja między Stanisławem Augustem a Ksawerym Branickim, Wyd. L. Gumplowicz, Kr. 1872 s. 47; Kreczetnikow P., Radom i Bar 1767–1768, P. 1874 s. 104, 108, 122, 145; Materiały do konfederacji barskiej, Zebrał S. Morawski, Lw. 1851 I 148, 160; Mączyński W., Dziennik zdarzeń w mieście Krakowie, Wyd. W. Konopczyński, Kr. 1911; Pamiątka nadzwyczajnego zdarzenia w klasztorze berdyczewskim praktykowanego 1768 roku, Wyd. A. Groza, „Czas” Dod. mies. (Kr.) R. 2: 1857 t. 7 s. 677–94; Zdanowski A., Z pamiętnika konfederata barskiego, Wyd. K. Pułaski, Szkice i poszukiwania historyczne, Pet. 1898 II 5, 80; – „Thornische Wöchentliche Nachrichten” 1768 nr 27 s. 225; – B. Czart.: rkp. nr 835 s. 32, 41, 59, 100, 103, nr 1173 s. 505; B. Jag.: rkp. 6672 (Diariusz dziejów Berdyczowa 1768).
 
 
                                                                                                                                                                                                                                Wacław Szczygielski
 
 
 
 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.