INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Antoni Łukasz Crutta      Antoni Łukasz Crutta, frag. obrazu Jeana-François Duchâteau z 1779 r.
Biogram został opublikowany w 1938 r. w IV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Crutta Antoni Łukasz (1727–1812), tłumacz orientalny Rpltej, urodził się w Albanii, ale był Wenecjaninem i rzekomo piastował nawet godność kanclerza Rpltej Weneckiej w czasie, gdy go sprowadzono do Warszawy na posadę tłumacza. Towarzyszył T. Aleksandrowiczowi w jego misji do Stambułu w r. 1764–6; on to głównie zajął się urządzeniem Szkoły Orientalnej, w której uczył z początku języka francuskiego i włoskiego. Po powrocie osiadł na pewien czas w Kamieńcu, skąd w przededniu wybuchu wojny turecko-rosyjskiej prowadził wywiad w Mołdawii do spółki z drugim tłumaczem, Mikołajem Czerkiesem, dążąc do złagodzenia stosunku Turcji do Poniatowskiego. Za różne usługi (m. i. za wyrabianie pożyczek) pobierał C., począwszy od sejmu delegacyjnego w r. 1768, 100 dukatów pensji kwartalnej, a na sejmie Ponińskiego otrzymał indygenat (1775). W r. 1777 prowadził do stolicy (z pułk. Bachmińskim) ostatnie poselstwo tureckie Nuuman Beja, i wydał diariusz tego przyjęcia. W r. 1778 mianowany konsyliarzem poselstw zagranicznych przy Radzie Nieustającej. W dobie sejmu czteroletniego główna praca C-y polegała na tłumaczeniu dokumentów tureckich, zwłaszcza traktatów, oraz sprawdzaniu dawnych przekładów. Ostatni taki przekład nosi datę 22 VII 1791. W Grodnie pomagał królowi zestawiać długi, które miał likwidować Sievers (1793). Po upadku Rpltej osiadł w Lewiczynie pod Grójcem u zięcia, Adalberta Piotia Bedlińskiego (który przedtem służył w regimencie szefostwa Józefa Czartoryskiego). Umarł 11 VI 1812, jak o tym świadczy grobowiec wystawiony przez zięcia w Lewiczynie. Brat Antoniego, Piotr C., pracował też jako tłumacz przy misji polskiej w Konstantynopolu; wiadomo o nim tylko, że wszedł do służby polskiej w r. 1767, opuściwszy dożywotnią posadę, zapewne w Rosji; był w Turcji m. i. już w r. 1768; po Targowicy odwołany do Warszawy; rząd powstańczy wysłał go ponownie do Stambułu, gdzie jeszcze 1795 r. współdziałał z emisariuszami emigracji.

 

Bartoszewicz w Enc. Org.; Smoleński, Polska szkoła orient., Pisma II 210–22; Korzon, Wewn. Dzieje; Kukiel, Próby powstańcze; Rkp. Bibl. Czart. 611–3, 616, 627, 631, 782, 854, 901, 914. Arch. Popielów w Arch. Gł. Warsz. 104.

Władysław Konopczyński

 

 
 

Chmura tagów

TAGI

Za pomocą tagów oznaczamy powiązania tematyczne postaci. Pozwalają one eksplorować serwis wg wybranych przez redakcję najważniejszych tematów dla danej postaci.

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Piotr Krutta (Crutta)

1735 - 1797-11-04 dragoman
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 
 

Jan Feliks Piwarski

przed 20.11.1794 - 1859-12-17
grafik
 

Józef Bohdan Zaleski

1802-02-14 - 1886-03-31
poeta
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Paweł Rzymski

1784-03-22 - 1833-08-01
ksiądz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.