Korsak Borkołab Głębocki h. własnego (zm. 1576), starosta dziśnieński, rotmistrz królewski. Pochodził z linii Korsaków Głębockich, zapoczątkowanej przez Bohdana Ostafijewicza Korsakowicza w końcu XV w. Był synem Iwana Hlebowicza Korsaka, horodniczego połockiego, i Maryny Gintowtówny, dziedzicem Zalesia, Orechowna i Psui w woj. połockim. W l. 1555–61 był podstarościm mohylewskim z ramienia ówczesnego starosty Ostafiego Wołłowicza. Z jego polecenia osadzał w r. 1561 za przywilejem królewskim Mohylew na prawie magdeburskim i sprowadzał do niego nowych osadników. W r. 1562 wysłany został przez króla do cara Iwana Groźnego z prośbą o rozejm; przyjęty przez cara na audiencji (9 III 1562), nie uzyskał jednak zawieszenia broni. T. r. otrzymał od króla w dożywotnie nadanie prawosławny klasztor połocki pod wezwaniem Iwana Predtieczy. W okresie wyprawy połockiej Iwana Groźnego był starostą świsłockim i rotmistrzem królewskim, dowodził rotą złożoną z 200 konnych. W r. 1563 w czasie walk o Połock obwarowywał wyspę na Dźwinie, położoną u ujścia rzeczki Dzisny, i zakładał miasto Dzisnę. Nowy zamek miał zatrzymać dalszy pochód cara. K. otrzymał 25 III 1566 r. przywilej na starostwo dziśnieńskie i odtąd zabiegał (na sejmie 1572 r.) o przeniesienie do Dzisny powiatu sądowego z Połocka. Dn. 28 II 1567 r. uzyskał dla miasta Dzisny zwolnienie od myt i herb miejski, a 12 I 1569 przywilej na prawo magdeburskie. Został również pierwszym wójtem Dzisny. Po utracie Połocka matka jego, Maryna Gintowtówna, dostała się do niewoli moskiewskiej, a K. utracił większość swych majątków. Jako rekompensatę otrzymał wówczas wieś Chodutycze w dzierżawie mohylewskiej, a gdy zniszczył ją nieprzyjaciel, nowe nadanie wraz z obszarem leśnym i uroczyskiem Brus, na którym zbudował w r. 1564 zamek nazwany Borkułabowem. Obok zamku zbudował cerkiew pod wezwaniem Narodzenia Pańskiego, która poświęcona została w r. 1568. W r. 1586 parafię przeniesiono do nowej cerkwi zbudowanej we wsi sąsiedniej Wendoroż. W cerkwiach tych powstała kronika, tzw. «borkołabowska letopis», opisująca dzieje rodziny Korsaków i ziem okolicznych, cenne źródło do dziejów Białorusi w l. 1545–1635.
Dn. 26 I 1564 r. K. uczestniczył na czele swej roty w zwycięskiej bitwie stoczonej z armią kniazia Piotra Szujskiego nad Ułą pod Czaśnikami koło wsi Iwańskiej. W wyniku starań K-a powróciła w r. 1566 z niewoli jego matka. Dn. 12 II otrzymał K. nowy list przypowiedni przedłużający służbę jego konnej roty złożonej z 200 ludzi. W marcu t. r. oddany był pod komendę Romana Sanguszki, do oddziału Sanguszki wysłał połowę swej roty, a sam z drugą połową obserwował we wrześniu t. r. w Dziśnie ruchy wojsk moskiewskich Tokmatowa. Zimę 1567/8 r. rota K-a przebyła pod Dzisną na leżach zimowych. W styczniu 1568 r. eskortował K. wraz ze swą rotą działa przewożone z Borysowa do Czaśnik. W r. 1568 lub 1569 otrzymał samodzielne dowództwo, został «starszym» nad ludźmi służebnymi (to jest żołnierzami) królewskimi. Na tym stanowisku podlegał jedynie hetmanowi w. lit. Grzegorzowi Chodkiewiczowi, interweniował u króla przeciwko oddaniu urzędu hetmana polnego lit. księciu Romanowi Sanguszce. Strzegł do śmierci zamku dziśnieńskiego, w którym w l. 1567–76 znajdowało się więzienie dla oskarżonych o zdradę stanu. W czasie swej działalności wojskowej K. zajmował się umacnianiem i obwarowywaniem Dzisny, Woronicz, Lepla i Czaśnik. Zmarł 20 VIII 1576 r. na zamku w Dziśnie, pochowany został w cerkwi Bogorodzicy w Wilnie. Żoną jego była kniażna Polonia Bazylówna Kroszyńska. Jedyna ich córka Ewa poślubiła, już po śmierci ojca, 2 I 1578 r. księcia Janusza Czetwertyńskiego, a wkrótce potem, po owdowieniu, 8 IX 1583 r. została żoną księcia Bohdana Sołomereckiego, starosty krzyczewskiego.
Boniecki; Niesiecki; Wolff, Kniaziowie lit-rus., s. 498; – Chodynicki K., Kościół prawosławny a Rzeczpospolita Polska 1370–1632, W. 1934; Hedemann O., Dzisna i Druja magdeburskie miasta, Wil. 1934; Korzon T., Dzieje wojen i wojskowości w Polsce, 1912 II; Ljubavskij M., Litovsko-russkij sejm, Moskva 1900; Lappo I. I., Velikoe Knjažestvo Litovskoe…, S. Pet. 1901 I 269, 628–30; Mal’cev A. N., Barkulabovskaja letopis’, Archeografičeskij Ežegodnik za 1960 god, Moskva 1962 s. 291–320; Mienicki R., Egzulanci połoccy (1563–1580), Kartka z dziejów ziemi połockiej, „Ateneum Wil.” R. 9: 1934 s. 33–128; Piwarski K., Niedoszła wyprawa tzw. radoszkowicka Zygmunta Augusta na Moskwę, „Ateneum Wil.” R. 4: 1927 s. 252–72; Prochaska A., Roman Sanguszko, hetman polny litewski, „Przew. Nauk. i Liter.” 1889 s. 681–94, 784–800, 877, 972–85, 1116 n.; – Akty Zap. Ross., III; Archeografičeskij sbornik dokumentov otnosjaščichsja k istorii severozapadnoj Rusi, Vilna 1874 X; Arch. Sanguszków, VII; Sbornik Russ. Ist. Obšč. LXXI 46–71, 298, 409, 414, 415.
Tadeusz Wasilewski