Tacheto (Tachetti, Tacchetti) Camillo (przed 1550–1603), franciszkanin, prowincjał prowincji polskiej, profesor Uniwersytetu Krakowskiego.
Ur. prawdopodobnie w Weronie lub jej najbliższej okolicy.
Przed r. 1564 wstąpił T. do Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych (franciszkanów) i 7 VIII 1565 złożył śluby w klasztorze w Weronie; tam też rozpoczął studia pod kierunkiem magistra J. Raimondo. Od r. 1566 studiował (prawdopodobnie w Bolonii) teologię i już jako doktor teologii z tytułem magistra (Pater Magister), nadanym mu przez ministra generalnego zakonu P. A. Camilli z Nocera Umbra, wrócił w r. 1577 do klasztoru werońskiego. W r. 1579 został regensem studium klasztornego i prowadził je do marca r.n.
Jako socjusz komisarza generalnego B. Maresio z Belluno T. udał się 20 VII 1580 do Polski. Po przybyciu został pierwszym regensem nowo utworzonego w Krakowie studium zakonnego franciszkanów; wykładał w nim filozofię, dialektykę i teologię. Kapituła franciszkanów we Lwowie obrała go 25 IX t.r. prowincjałem prow. polskiej; dzięki wstawiennictwu nuncjusza papieskiego G. A. Caligariego oraz ze względu na ubóstwo prowincji generał zakonu zwolnił go z opłaty (22 dukaty węgierskie) za potwierdzenie wyboru. Jako prowincjał T. wizytował klasztory prowincji, rozpoczynając odnowę życia zakonnego i wprowadzanie reformy trydenckiej; zajmował się też kwestiami życia wspólnotowego, ekonomii, studiów i prawodawstwa wewnętrznego prowincji. Nadal prowadził studium krakowskie, korzystając z pomocy zastępcy, J. Ruggieriego z Cremony. Na sejmie warszawskim 1581 r. w obecności króla Stefana Batorego i senatorów wygłosił przed 10 III t.r. «ku zadowoleniu wszystkich» kazanie w języku włoskim. W trakcie tego sejmu doprowadził do zakończenia sporu między bp. krakowskim Piotrem Myszkowskim a klaryskami o zarządzanie majątkiem klasztoru w Starym Sączu. Klaryski bowiem, za radą Caligariego, powierzyły zarząd rtm. Prokopowi Pieniążkowi, wobec czego Myszkowski, który wyznaczył na to stanowisko rtm. Spytka Wawrzyńca Jordana, nałożył na nie ekskomunikę (nieuznaną przez nuncjusza); T. skłonił Pieniążka do zrzeczenia się funkcji. Wiosną 1581 przebywał z kanclerzem kor. Janem Zamoyskim na Rusi, gdzie nawrócił na katolicyzm «sześciu schizmatyków i czterech heretyków». T.r. odwiedził klasztor klarysek w Krakowie i dokonał obłóczyn kandydatki Anny Rokowskiej.
Jesienią 1581 został T. profesorem na Wydz. Teologicznym Uniw. Krak. Funkcję zawdzięczał poparciu Zamoyskiego oraz Stefana Batorego, który zobowiązał się również wypłacać mu wynagrodzenie. Na podstawie uchwały Wydziału z 16 XI t.r. wykładał dwa razy w tygodniu, w środy i piątki, czwartą księgę „Sentencji” Piotra Lombarda. Wg listu rektora Jakuba Górskiego z 24 II 1582 jego wykłady cieszyły się dużą popularnością wśród studentów. Zapewne w tym czasie otrzymał T. od Zamoyskiego bliżej nieznane «grandissimo beneficio» (być może został jego spowiednikiem). Dn. 1 VIII t.r. zadbał o umieszczenie w kościele Franciszkanów w Krakowie tablicy upamiętniającej konsekrację kaplicy p. wezw. Bożego Ciała (obecnie we wschodnim ramieniu krużganków przy wejściu z transeptu kościoła); od Zamoyskiego uzyskał obietnicę 300 fl. «jałmużny» dla konwentu. T.r. przeprowadził reformę klasztoru klarysek w Gnieźnie. Na polecenie nuncjusza papieskiego A. Bolognettiego podejmował się różnych misji, angażując się m.in. w sprawę bp. nominata przemyskiego Szymona Ługowskiego, oskarżonego o symonię i rozpustę. W r. 1583 przekazał Bolognettiemu kopię listu bp. pińskiego i turowskiego Cyryla Terleckiego do woj. bracławskiego Janusza Zbaraskiego; dostarczał nuncjuszowi również informacje na temat zwalczanego przez niego zwolennika antytrynitaryzmu, królewskiego lekarza Mikołaja Buccelli. Podejmowanie przez T-a wielu dodatkowych zajęć przyczyniło się do wysunięcia przez franciszkanów zarzutów wobec niego o zaniedbywanie obowiązków, a w związku z planowaną sprzedażą wsi Hyrza (Hyża), także działania na szkodę zakonu. W rezultacie generał zakonu F. Gonzaga wydał zakaz ponownego wyboru T-y na prowincjała, a jemu samemu nakazał powrót do Włoch; złożył też na niego skargę do papieża Grzegorza XIII. W obronie T-y wystąpili Stefan Batory, prosząc w liście do kard. J. Savelliego z 27 V 1583 o pozostawienie go w Rzpltej, nawet po zakończeniu kadencji prowincjała, Bolognetti, który chwalił jego umiejętności kaznodziejskie i uznał jego pobyt za użyteczny «wszystko jedno czy jako prowincjała czy nie», oraz kaszt. podlaski Marcin Leśniowolski i Zamoyski. Kapit. prowincjalna franciszkanów stwierdziła w październiku t.r. bezzasadność zarzutów wobec T-a i zaprotestowała przeciw naruszeniu wolności głosowania; nie ośmieliła się jednak wystąpić przeciw wyraźnemu zakazowi, obierając nowym prowincjałem G. Benignusa de Doglioni. T. otrzymał honorowy tytuł ojca prowincji i został obrany jej delegatem (z tytułem kustosza) na kapit. generalną zakonu w Bolonii w r. 1584.
Dzięki poparciu Zamoyskiego T. jeszcze przed końcem kadencji prowincjalskiej został przyjęty 10 IX 1583 na dwór Stefana Batorego jako kaznodzieja łaciński. Obowiązki dzielił z jezuitą Marcinem Laterną, który uważał go za dobrego człowieka i przyjaciela swego zakonu, ale miernego kaznodzieję. W czasie konfliktu z kapelanem nadw. władcy, byłym jezuitą Piotrem Lilią, Laterna bronił interesów T-y i przed jego przyjazdem na dwór królewski starał się nie dopuścić Lilii do wygłaszania kazań. Pod koniec roku T. gościł u Zamoyskiego w Knyszynie, a następnie udał się na dwór Stefana Batorego na Litwę; za pełnione wówczas obowiązki, m.in. «za prowadzenie wozów» w czasie podróży do Grodna, otrzymał wynagrodzenie w wysokości 60 fl. Przed 16 III 1584 uczestniczył w dyspucie na Akad. Wil. Polecany przez Stefana Batorego kard. F. Guastavillaniemu, wyruszył wiosną t.r. na kapit. generalną do Włoch. Dn. 29 V był już w Rzymie, gdzie odwiedził posła królewskiego Stanisława Reszkę; ponownie gościł u niego 13 IX w Padwie oraz w dn. 13–14 XI w Rzymie. Najpewniej wziął udział w kapit. generalnej w Bolonii, po czym późną jesienią t.r. wrócił do Polski.
Na dworze królewskim pozostał T. do końca panowania Stefana Batorego. Dn. 15 VIII 1585 wygłosił w obecności króla kazanie w kościele w Niepołomicach. W spisie dworzan z 6 IX t.r. został wymieniony (bez podania funkcji) z wynagrodzeniem w wysokości 100 fl. Na początku r. 1586 para królewska polecała go papieżowi Sykstusowi V. Zapewne nie był obecny w Grodnie w momencie zgonu władcy; wzmiankowany jako kaznodzieja w sporządzonym wkrótce po śmierci króla spisie, w odróżnieniu od pozostałych dworzan, nie pokwitował odbioru należnej płacy. Nie został uwzględniony w spisie dworzan króla elekta Zygmunta Wazy z 27 XII 1587, nie ma też śladów, aby uczestniczył w wyprowadzeniu ciała Stefana Batorego z Grodna w kwietniu r.n. Być może następne lata spędził w krakowskim klasztorze franciszkanów. Na kapit. generalnej w Krakowie 3 X 1589 uzyskał podczas wyborów prowincjała 16 głosów, przegrał jednak z Polakiem, Stanisławem Kwiatkowskim, na którego oddało głosy 39 uczestników kapituły. Nie ma pewności, czy T. był wówczas obecny w Krakowie.
W r. 1589 wrócił T. do Werony, gdzie w l. 1589–90 pełnił funkcję gwardiana, a w l. 1593–5 przełożonego i komisarza konwentu. Jako honorowy definitor uczestniczył w r. 1596 w zgromadzeniu prowincjalnym w Conegliano; od maja t.r. do kwietnia 1597 był gwardianem w klasztorze św. Antoniego w Padwie, a w l. 1598–9 komisarzem generalnym. Utrzymywał kontakty z Zamoyskim, którego w liście z 3 XI 1590 nazywał «szczególnym patronem», polecając mu kandydaturę ojca Augustyna z Ferrary na kapelmistrza i kapelana królewskiego. Po kapit. generalnej w Asyżu T. ponownie wrócił w r. 1599 do Werony; w l. 1599–1600 i 1602–3 pełnił tam urząd komisarza klasztoru. Zmarł 3 XII 1603 w klasztorze w Weronie, został pochowany w krypcie kościoła p. wezw. św. Fermo Maggiore tamże, gdzie umieszczono poświęconą mu tablicę nagrobną.
Na cześć T-y jako współbrata i współobywatela Werony franciszkanin O. Colombano skomponował w r. 1580 pięć motetów („Quinque cantiones”) do łacińskiego tekstu B. Butiriego.
Dizionario Biografico degli Italiani, Roma 1982 XXVII 129–31 (dot. O. Colombano); Kadzik D., Spis dworzan zmarłego króla polskiego Stefana Batorego, „Zesz. Nauk. UJ.”, Prace Hist., 2016 z. 143 s. 200; – Barycz, Hist. UJ; Cieślak S., Marcin Laterna SJ (1552–1598) działacz kontrreformacyjny, Kr. 2003; Czerkawski J., Rola skotyzmu w kulturze filozoficznej czasów nowożytnych, w: Franciszkanie w Polsce XVI–XVIII wieku, Niepokalanów 1998 II cz. 1; Dobrowolska W., Do dziejów dworu królewskiego w Polsce, „Kwart. Hist.” T. 48: 1934 s. 325; Gąsiorowska P., Konwent klarysek krakowskich do końca XVIII wieku. Studium prozopograficzne, Kr. 2015; Kantak K., Franciszkanie polscy, Kr. 1938 II 3, 111–18, 129, 230, 338–9; Łempicki S., Mecenat wielkiego kanclerza, W. 1980; tenże, Renesans i humanizm w Polsce, W. 1952; Rosenbaiger K., Dzieje kościoła OO. Franciszkanów w Krakowie w wiekach średnich, Kr. 1933 s. 75, 82; – Arch. do dziej. liter., XV; Franchini G., Bibliosofia e memorie di letterarie di scrittori francescani conventuali che hanno scritto dopo l’anno 1585, Modena 1693 s. 174; Mon. Pol. Vat., IV–VI, VII 34–7, 159, 285–6, 418, 474, 527; Sartori A., Archivio Sartori. Documenti di storia e arte francescana, Vol. I: Basilica e convento del Santo, Padova 1983 kol. 1051; toż, Vol. II/2: La Provincia del Santo de Frati Minori Conventuali, Padova 1986 kol. 2145–7, 2209–18, 2260–2; Źródła Dziej., IX cz. 2 s. 105, 120; – „Przegl. Powsz.” T. 28: 1890 s. 260; – B. Jag.: Leovitius C., Ephemeridum novum opus 1556–1606, Augsburg 1557 (sygn. Cim. 8420, zapiski M. Glicjusza z 16 XI i 24 XI 1581).
Emil Kumka