INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Dobiesław Kmita h. Szreniawa  

 
 
XV w. - ok. 1478
Biogram został opublikowany w latach 1967-1968 w XIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 
Kmita Dobiesław z Sobienia i Wiśnicza h. Szreniawa (zm. 1478), wojewoda lubelski i sandomierski. Był najmłodszym synem Mikołaja, kasztelana przemyskiego, oraz jego drugiej żony Małgorzaty Michałowskiej, bratem kasztelana przemyskiego i lwowskiego Jana Kmity. Ok. r. 1439 znajdował się K. na dworze króla Władysława; w sierpniu t. r. przebywał z dworem na Rusi i otrzymał od króla wystawiony w Gródku zapis 60 grzywien na miasteczku Lipnicy Murowanej za dotychczasową służbę. Był w orszaku udającym się do Biecza na spotkanie spodziewanego króla węgierskiego Albrechta (do przyjazdu tego nie doszło). K. wziął udział w wyprawie Władysława Jagiellończyka po koronę na Węgry i król wydał mu w obozie nad rzeką Murą akt, którym przejął dług K-y 100 grzywien u Mikołaja Wroczyńskiego, ponadto zapisał mu pewne sumy na wsi Drozdowice w ziemi przemyskiej. Nie wiadomo, czy K. był w bitwie pod Warną 10 XI 1444 r., ponieważ w lipcu t. r. znajdował się w Sanoku i żadne źródło nie wspomina o jego obecności w bitwie warneńskiej.
 
W okresie bezkrólewia i w pierwszych latach rządów Kazimierza Jagiellończyka nie sprawował K. żadnych urzędów. W r. 1458 został kasztelanem bieckim, w 1460 wojnickim. W tym czasie stał się jednym z bliższych współpracowników króla i wykonawców jego centralistycznej polityki. Wraz z Piotrem Kurowskim kasztelanem lubelskim został wydelegowany z terenu wojny o Pomorze do Krakowa w związku ze sporem miedzy królem a Jakubem z Sienna, nominałem papieskim, o obsadzenie biskupstwa krakowskiego. Wysłańcom polecił król wezwać administratora biskupstwa i kanoników, «aby na upomnienia i groźby papieża nie zważali; wszystkim zaś, którzy by takowych usłuchali, kazał (król) pozajmować dobra, a ich samych z Krakowa i innych miejsc powypędzać» (Długosz). W listopadzie 1462 r. wystąpił K. na sejmie w Piotrkowie jako rzecznik przyłączenia ziemi gostyńskiej i rawskiej do Korony. Z biegiem lat stawał się jedną z czołowych osobistości stronnictwa królewskiego, zbliżył się do kanclerza królestwa Jakuba z Dębna. W r. 1464 został K. wojewodą lubelskim. Wraz z innymi dostojnikami uczestniczył 16 VI 1471 r. na zamku królewskim w obwołaniu najstarszego królewicza Władysława królem czeskim przez przybyłe w tym celu poselstwo z Czech. W sierpniu 1473 r. znajdował się wśród 8 senatorów w Opawie, gdzie spodziewano się podpisać warunki pokoju z królem węgierskim Maciejem (do czego nie doszło). T. r. na sejmie w Radomiu wystąpił z ostrą krytyką wojny polsko-węgierskiej oraz pokoju w Nysie, poparty przez innych. Uczestniczył w zjeździe panów polskich i węgierskich 26 II 1474 r. w Starej Wsi i Sromowcach, gdzie doszło do porozumienia. W n. r. wyznaczony został na niedoszły zjazd polsko-węgierski w sprawach granicznych rusko-wołoskich, brał też udział w układach zaręczynowych między dworem polskim a poselstwem bawarskim o rękę królewny Jadwigi.
 
Dobra ziemskie K-y obejmowały: zamek Wiśnicz w pow. czchowskim ziemi krakowskiej z wsiami Borowną, Kobylem, Leksandrową, Rogoziem, oraz m. in. wieś Kolosy w pow. wiślickim, wójtostwo w Bochni pod Krakowem, liczne wsi w ziemi sanockiej, wśród nich Bachórzec, Iwonicz (nabyty 1463), Hadle i Jaworniki (nabyte w 1469 od Anny Rzeszowskiej); w ziemi przemyskiej za wieś rodową Karniowce i za dopłatą kupił K. od proboszcza Św. Floriana w Krakowie, Jakuba Koniecpolskiego, Rączynę i Tuligłowy, od Małgorzaty z Dynowa (1461) pół domu z placem w Krakowie. Wraz z bratem Janem posiadał za młodu dobra po matce w Kurozwękach i wójtostwo w Szydłowie, które obaj odstąpili Krzesławowi Kurozwęckiemu (1439 i 1444). Jako zabezpieczenie gotówki pożyczonej królom trzymał bogate starostwo lipnickie. Dochody K-y powiększał handel solą; kupił np. 12 VI 1469 r. sól w żupach przemyskich za 1 200 grzywien i spławiał ją następnie Sanem i Wisłą ku Płockowi. Handel ten ułatwiały mu zapisy królewskie na żupach krakowskich i ruskich, kiedy pożyczał królowi gotówkę: w r. 1471 otrzymał zapis na 52 bałwany soli w salinach krakowskich w zamian za 333 grzywny i 50 fl. węgierskich. Poręczył pożyczkę królewską Morsztynom w r. 1469, Mikołajowi Kreidlerowi w r. 1471 (1 780 fl. węgierskich), a w r. n. temuż Kreidlerowi pożyczkę dawną (1467) zaciągniętą na pokrycie długów wojny o Pomorze. Uposażył K. w Dubiecku w r. 1478 kościół, opiekował się bratankami, synami Jana Kmity, kasztelana lwowskiego, i ich dobrami skupionymi wokół Sobienia, był też opiekunem dzieci Kmitów z Dubiecka: w r. 1473 Barbary córki Stanisława. Łączyły K-ę dobre stosunki sąsiedzkie ze szlachtą ziemi sanockiej, z Czeszykowiczami, Matiaszowicami (Balami), Piotrem Smolickim, panami Pobiednia i in. K. zmarł pod koniec sierpnia 1478 r. przed 25 VIII, nieżonaty i bezdzietny; wielką swą fortunę zostawił bratankom Kmitom z Sobienia: Piotrowi, Stanisławowi i Andrzejowi, oraz Barbarze z Dubiecka.
 
 
Boniecki; Dworzaczek, Genealogia; Uruski; Fedorowicz, Dostojnicy i urzędnicy; Maleczyński K., Urzędnicy grodzcy i ziemscy lwowscy w l. 1352–1783, Lw. 1938, Zabytki Dziejowe, VI; – Kiryk F., Jakub z Dębna na tle wewnętrznej i zagranicznej polityki Kazimierza Jagiellończyka Wr.–W.–Kr. 1967; Krasicki A., Nieco o Kmitach Śreniawitach, „Bibl. Ossol.” 1847 t. 2 s. 18–44; Rozbiór krytyczny Annalium Jana Długosza z l. 1444–1480, Prace Kom. Nauk Hist., Oddz. Krak. PAN, Kr. 1965; – Akta grodz. i ziem., XI, XVI; Arch. Sanguszków, II; Cod. epist. saec. XV, I, II, III; Długosz, Historia, V; tenże, Liber benef., II; Kod. m. Krak., I, III; Kod. Mpol., IV; Kod. mogilski; Kod. tyniecki; Materiały do dziejów dyplomacji polskiej z lat 1486–1516 (kodeks zagrzebski), opr. J. Garbacik, Wr.–W.–Kr. 1966; Materiały do historii miasta Biecza, Wyd. F. Bujak, Prace Kom. Hist. Sztuki, Kr. 1906 VII; Matricularum summ., I, III; Rachunki królewskie; Starod. Prawa Pol. Pomn., II nr 3158, 3758, 3793, 3975, 3994, 3997, 4097, 4136, 4157; Zbiór dokumentów mpol., I 306–7.
 
 
Feliks Kiryk
 
 
 
 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Władysław Jagiellończyk

1456-03-01 - 1516-03-13
król Czech
 

Jan I Olbracht

1459-12-27 - 1501-06-17
król Polski
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.