Świrkowski Edward Ludwik (1915—1999), inżynier elektryk, profesor Politechniki Warszawskiej, dyrektor Instytutu Organizacji Zarządzania i Ekonomiki Przemysłu Budowlanego «ORGBUD» w Warszawie.
Ur. 15 II w Warszawie, był synem Stanisława, kolejarza, i Wiktorii Wandy Żochowskiej.
Już w wieku czternastu lat, w r. 1929, zaczął Ś. pracować jako robotnik w warszawskiej firmie «Magneta»; od r. 1932 był monterem w Polskiej Akcyjnej Spółce Telefonicznej w Warszawie, gdzie również był zatrudniony podczas okupacji niemieckiej (do r. 1944). Prawdopodobnie uczył się i zdał maturę na tajnych kompletach. Po wojnie w r. 1945 zamieszkał w Gdańsku i podjął studia na Wydz. Elektrycznym Politechniki; w r. 1948 został tam starszym asystentem, a w r. 1949 uzyskał dyplom inżyniera elektryka. Równocześnie był od r. 1945 w Gdańsku naczelnikiem Wydz. Elektrycznego Zakładów Komunikacyjnych, a od r. 1948 kierownikiem robót w Oddz. Elektrycznym Państw. Przedsiębiorstwa Budowlanego nr 6.
W r. 1951 wrócił Ś. do Warszawy i pracował jako główny dyspozytor w Centralnym Zarządzie Budownictwa Miejskiego Północ. W r. 1952 przeszedł do Min. Budownictwa Miast i Osiedli, początkowo jako dyrektor Dep. Produkcji Podstawowej, a od 20 II 1955 jako podsekretarz stanu. Po likwidacji tego resortu w lipcu r.n. pełnił nadal tę funkcję w utworzonym wtedy Min. Budownictwa. Z kolei po likwidacji tego resortu przeniesiono go 15 II 1957 do Min. Gospodarki Komunalnej na stanowisko dyrektora Dep. Techniki i Dokumentacji. Dn. 1 VI 1958 został w Warszawie naczelnym inżynierem w Zarządzie Przedsiębiorstw Robót Elektrycznych «Elektromontaż», a 1 VII 1961 naczelnym dyrektorem Zjednoczenia Przedsiębiorstw Robót Elektrycznych «Elektromontaż». Równocześnie w l. 1957—62 był adiunktem w warszawskiej Wojskowej Akad. Technicznej. Dn. 24 V 1963 wrócił do władz centralnych jako podsekretarz stanu w Min. Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych.
Dn. 5 IX 1969 odszedł Ś. z resortu i zajął się działalnością naukową oraz dydaktyczną. Objął dyrekcję Inst. Organizacji i Mechanizacji Budownictwa (od r. 1972 Inst. Organizacji, Zarządzania i Ekonomiki Przemysłu Budowlanego «ORGBUD») w Warszawie. W r. 1976 przeszedł tam na stanowisko zastępcy dyrektora ds. nauki, ale w r. 1980 ponownie został dyrektorem Instytutu; przez cały czas od r. 1969 kierował instytutowym Zakł. Gospodarki Elektroenergetycznej. Równocześnie związał się z Politechn. Warsz. Dn. 17 V 1972 doktoryzował się na Wydz. Elektrycznym na podstawie napisanej pod kierunkiem Tadeusza Kahla dysertacji Metody obliczania mocy szczytowej i zużycia energii elektrycznej na placu budowy (ogłoszona pt. Moc szczytowa i zapotrzebowanie energii elektrycznej na placu budowy, W. 1973) i w Inst. Technologii i Organizacji Produkcji Budowlanej na Wydz. Inżynierii Lądowej otrzymał w r. 1973 stanowisko docenta. W «ORGBUD» i na uczelni zajmował się problematyką energetyki budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych. Z Bohdanem Świętochowskim opublikował m.in. prace Gospodarka elektroenergetyczna na placu budowy (W. 1976) i Projektowanie zasilania energią elektryczną placów budowy (W. 1978). Był autorem kilkakrotnie wznawianego podręcznika Instalacje elektryczne (W.—Ł. 1978, wyd. 4 zmienione, W. 1984) oraz pracy Wyznaczanie energochłonności budownictwa. Na przykładzie budownictwa mieszkaniowego (W. 1979); obie publikacje zostały wyróżnione nagrodami ministra budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych (1979, 1985). Wyniki badań Ś. prezentował też na konferencjach krajowych i międzynarodowych, m.in. w r. 1984 na seminarium Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ, poświęconemu nowoczesnym technologiom w budownictwie, przedstawił referat Oszczędności energii w produkcji materiałów budowlanych w trakcie wznoszenia budynków. W IV Wydz. Nauk Technicznych PAN był od r. 1972 członkiem Sekcji Mechanizacji Organizacji i Ekonomiki Budownictwa Komitetu Inżynierii Lądowej i Wodnej, a w l. 1981—3 członkiem Komitetu Problemów Energetycznych. W r. 1978 otrzymał tytuł profesora nadzwycz., a w r. 1985 został profesorem zwycz.
Ś. działał w organizacjach zawodowych; w Stow. Inżynierów i Techników Przemysłu Chemicznego i Materiałów Budowlanych przewodniczył od r. 1964 Komitetowi Przemysłu Materiałów Budowlanych. Doprowadził do przekształcenia Komitetu w lutym 1968 w samodzielne Stow. Inżynierów i Techników Przemysłu Materiałów Budowlanych; pełnił w nim funkcje prezesa do r. 1971 (otrzymał wtedy godność członka honorowego), wiceprezesa w l. 1974—80 i ponownie prezesa od r. 1980. Działał też w Stow. Elektryków Polskich. Dn. 30 IX 1985 przeszedł na emeryturę, ale w «ORGBUD» pracował w swoim Zakł. Gospodarki Elektroenergetycznej na części etatu do końca r. 1986, a na Politechn. Warsz. wykładał zagadnienia energetyki budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych do 30 IX 1993. Ze Świętochowskim opublikował pracę Elektroenergetyka w produkcji budowlanej (W. 1987). Ogółem ogłosił samodzielnie i we współautorstwie ok. 100 prac. Był promotorem dwóch przewodów doktorskich. W l. 1987—9 ponownie działał w Komitecie Problemów Energetycznych PAN. W r. 1989 zakończył prezesurę w Stow. Inżynierów i Techników Przemysłu Materiałów Budowlanych (otrzymał wtedy godność jego prezesa honorowego), a w r. 1992 przewodniczył jeszcze Radzie Naukowej Centralnego Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Instalacji i Urządzeń Elektrycznych w Budownictwie «Elektromontaż». Był członkiem PZPR. Zmarł 21 XII 1999 w Warszawie, został pochowany na cmentarzu w Otwocku (kw. II/661). Był odznaczony m.in. Srebrnym (1951) i Złotym (1954) Krzyżem Zasługi, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1961), Orderem Sztandaru Pracy II kl. (1969) i I kl. (1984), medalami: 10-lecia (1955) i 30-lecia (1977) Polski Ludowej, oraz Brązowym (1967), Srebrnym (1973) i Złotym (1978) Medalem «Za zasługi dla obronności kraju», a także Złotą Odznaką «Zasłużony dla budownictwa» (1972).
W zawartym w r. 1942 małżeństwie z Wandą Emich miał Ś. dwoje dzieci: córkę Marię (ur. 1944), po mężu Obrębską, dr inż. chemika, i syna Andrzeja (ur. 1949) mgr. inż. elektryka.
Katalog rozpraw doktorskich i habilitacyjnych 1972, W.—P. 1974 s. 536—7; Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny, W. 1993; Mołdawa T., Ludzie władzy 1944—1991, W. 1991; Słown. techników pol., z. 13 (jubileuszowe wyd. specjalne); Słownik polskich towarzystw naukowych, W. 2004 I 867; Who’s Who in Science in Europe, Guernsey 1972 IV; Wykaz profesorów Politechniki Warszawskiej zmarłych w latach 1988—2000, W. 2000; Złota księga nauki polskiej 2000. Naukowcy przełomu wieków, Gliwice 2001; — Historia elektryki polskiej. Przemysł i instalacje elektryczne, W. 1972 IV; Instytut Mechanizacji Budownictwa Górnictwa Skalnego 1951—2011, W. 2011 s. 11 (fot.); — Wspomnienia pośmiertne z r. 2000: „Mater. Budowlane” nr 2 s. 119 (fot.), „Przegl. Techn.” nr 7 s. 23 (fot.), „Szkło i Ceramika” R. 51 nr 1 s. 41 (fot.).
Stanisław Tadeusz Sroka