Brzozowska Eliza z Zamoyskich († 1857), działaczka patriotyczna, zajęła się losem naszych zesłańców do Syberii Wschodniej z chwilą, gdy ukochana przez nią siostra męża, Ksawera z Brzozowskich Grocholska, za tę właśnie akcję wywieziona została do Jarosławia. Zesłanie to, jako dotkliwa kara, trwało od wiosny 1854 r. do jesieni 1855, a więc i praca B-ej ciągnęła się nie dorywczo, ale całe 16 miesięcy. Pomimo bardzo wątłego zdrowia i tej pewności, że za kontynuowanie zabronionej pracy może ją każdej chwili spotkać więzienie lub zesłanie, roztoczyła opiekę nad zesłanymi i ich rodzinami w kraju, starając się różnymi drogami, dzięki wpływom i wysokim stosunkom towarzyskim, o ulgi, często prawie nieprawdopodobne do uzyskania, o pomoc w pieniądzach, odzieży, książkach itd., a przede wszystkim o dostarczanie korespondencji dla zesłańców od ich rodzin w kraju. W rok po powrocie swej bratowej i mistrzyni z zesłania uległa B. ciężkiej chorobie i w pełni młodości umarła 5 VIII 1857 w Sokołówce na Podolu. Zwłoki złożono na cmentarzu w Obodówce w kaplicy rodzinnej.

Maria Bruchnalska