INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Feliks Leon Stobiński      Feliks Leon Stobiński, wizerunek na podstawie ryciny z 1870 r.

Feliks Leon Stobiński  

 
 
1834-02-21 - 1888-04-15
Biogram został opublikowany w latach 2004-2005 w XLIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Stobiński Feliks Leon (1834–1888), aktor, dyrektor teatru.

Ur. 21 II w Krakowie, był synem Feliksa (zob.) i Agnieszki z Cieplików.

S. uczył się w Płocku; po debiucie w r. 1849, grał do początku l. sześćdziesiątych w zespole ojca «zwiedzając różne miasta położone w guberniach: warszawskiej, płockiej i radomskiej» (J. Heppen). Początkowo S. występował głównie w rolach amantów; pisano, że jest w nich «zawsze na swoim miejscu, potrzebuje jednak więcej życia w grze» („Kur. Warsz.” 1854 nr 310). Zapewne w sierpniu 1855 wstąpił na krótko do grającej w Łowiczu trupy Jana Okońskiego. W r. 1863, podczas powstania styczniowego, odszedł z teatru i t.r. w Pułtusku otworzył zakład fotograficzny, potem pracował tam u rejenta. W r. 1864 wrócił do zawodu aktorskiego i od 11 XII t.r. do 21 IV 1865 w Płocku, prawdopodobnie w zastępstwie ojca, zapewne z Janem Chełmikowskim i Józefem Gaweckim, prowadził zespół teatralny. Od kwietnia 1866 grał w Kaliszu z zespołem Gaweckiego, a gdy w lipcu lub sierpniu t.r. część tego zespołu wyjechała, kierował do kwietnia 1867 «przy najświetniejszym powodzeniu» (Heppen) występami pozostałej grupy. We wrześniu i październiku t.r. zespół grał w Kutnie, a w l. 1868–9 kolejno w Łęczycy, Włocławku, Rawie Maz., Lipnie, Kutnie, Mławie i Płońsku, w niektórych miejscowościach dwukrotnie. W styczniu 1870 występował S. w Kaliszu w tow. dramatycznym Anastazego Trapszy, a później ponownie kierował własnym zespołem, tym razem w Łęczycy, skąd wyjeżdżał do Ozorkowa i Koła. Zespół ten, liczący wtedy szesnaście osób, grał od 1 VI do 31 VIII t.r. w Warszawie, w przebudowanym na swoje potrzeby teatrzyku ogródkowym «Alhambra». S. wprowadził do repertuaru m.in. komedie Aleksandra Fredry i Michała Bałuckiego. Jesienią i zimą t.r. ponownie grał na prowincji: w Pułtusku, Łomży i Radomiu. Po krótkich występach w Kaliszu u Trapszy, do marca 1871 grał ze swym zespołem w Łomży i Siedlcach, a następnie w warszawskiej «Alhambrze» (13 VI – 12 IX t.r.), Nowym Dworze i Grójcu; w sezonie zimowym (19 XII 1871 – luty 1872) występowali w Radomiu, Kielcach, Łomży i Pińczowie, gdzie zespół się rozpadł. Przez dwa tygodnie (13–27 VI 1872) prowadził S. w Warszawie, prawdopodobnie wspólnie z Marią Kowalską, teatrzyk ogródkowy «Pod Lipką», a następnie występował w Puławach w prowadzonym przez Okońskiego zespole, do jego rozwiązania w grudniu 1874. Z grupą aktorów z tego zespołu wystąpił w Krasnymstawie, później znowu prowadził własną trupę, grając w Kaliszu, Iłży, Włodawie, Puławach, Lublinie i Hrubieszowie, w sezonie zimowym (30 X 1875 – 5 III 1876) w Zamościu, potem w Janowie Lub., Żyrardowie, Ostrołęce i Szczuczynie; w następnym sezonie zimowym 1876/7 występował w Augustowie, a w marcu 1877 w Wyłkowyszkach. Następnie zawarł spółkę z jednym ze swych aktorów, Adamem Bulwińskim i od czerwca t.r. grał z nim w Pułtusku, Kibartach i Łowiczu. W l. 1878–83 kierował zespołem już samodzielnie, występując w Lipnie, Mariampolu, Wyłkowyszkach, Kibartach, Szczuczynie, Ciechanowie, Lubartowie, Sandomierzu, Busku, Radzyniu, Żelechowie, Włodawie i Łukowie; w niektórych miejscowościach dwukrotnie. W czerwcu 1883 grał w zespole Juliana Grabińskiego w Łęczycy, a w lipcu t.r. w warszawskim teatrzyku ogródkowym «Tivoli». W r. 1884 prowadził zespół w Częstochowie, Radomsku, Włoszczowej, Opocznie, Łasku, Tomaszowie Maz. (ponownie w r. 1885), Wieluniu i Aleksandrowie Kujawskim. Od r. 1885 «straciwszy swą dyrekcję», S. «pod koniec życia wysługiwał się jako aktor w innych działowych towarzystwach» (K. Hoffman). T.r. grał w zespole Grabińskiego w Płocku i Łowiczu, we wrześniu 1886 w Łowiczu u braci Kazimierza i Stanisława Sarnowskich, a od końca listopada t.r. w zespole Karola Kremskiego i zapewne Feliksa Ratajewicza: w Koninie i Turku, w r. 1887 w Łowiczu i Łęczycy. W ostatnim okresie życia dawał dzieciom lekcje tańca (m.in. w Łęczycy) i przepisywał sztuki dla zespołów amatorskich. Część odziedziczonej po ojcu biblioteki teatralnej odsprzedał Władysławowi Leśniewskiemu.

S. grał często role charakterystyczne, m.in. w komediach Fredry (Rotmistrz w „Damach i huzarach”, Papkin w „Zemście”, Zięba w „Nikt mnie nie zna”), Bałuckiego (Dziszewski w „Radcach pana radcy”) i T. Pernota de Colombey (Szymon w „Biednym rybaku”), lecz uważano, że czynił to wbrew swemu emploi, gdyż «wydział ról Stobińskiego dotyczył przeważnie bohaterów» (Heppen), m.in. Dymitra w „Dymitrze i Marii” Józefa Korzeniowskiego, Rafała w „Kobiecie z kamienia” T. Barriere’a i L. Thibousta, Oskara w „Czaszce mordercy” J. Ancelota i A. Varenne’a, Garrika w „Doktorze Robinie” J. de Regnaulta Prémary’ego i Antona w „Noclegu w Apeninach” Fredry. Jako antreprener teatrów prowincjonalnych cieszył się S. wielkim szacunkiem: «uczciwość jego jako dyrektora działowego stała się przysłowiowa: nie dowierzający nikomu naród artystyczny wierzył Stobińskiemu zupełnie [...], gdyby nie pewien wstręt do nowych sztuk, do ulepszeń w dekoracjach i garderobie, [...] Stobiński byłby idealnym, typowym dyrektorem działowego towarzystwa» (Hoffman). Zespół S-ego miał w repertuarze przeszło 25 sztuk, w większości polskich, z komediami Fredry na czele; wg Michała Szymańskiego «grywa sztuczki małe, do których posiada niezłych artystów». S. zmarł 15 IV 1888 w Pułtusku, w nędzy «nie zostawiając rodzinie nic oprócz dobrego imienia» (Hoffman).

S. był prawdopodobnie mężem aktorek, najpierw Marii z Szumlasińskich (występowała w l. 1850–5), później Marii Kowalskiej z Seredyńskich (1826–1877), której syn Czesław (ok. 1857–1885), również aktor, używał na scenie nazwiska Stobiński. Na pewno ostatnią żoną S-ego była Matylda Perchorowicz (1835 – po 1888), z którą miał córkę, Marię Stobińską, aktorkę w l. 1884–90.

 

Katalog rękopisów Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, Red. A. Domańska, W.–P. 1990; Kowalski T., Młodyński J., Szczepański J., Wpisani w historię Pułtuska: słownik biograficzny, Pułtusk 2001; Papierowski A. J., Stefański J., Płocczanie znani i nieznani. Słownik biograficzny, Płock 2002; Słown. Teatru Pol., I (bibliogr., fot.); – Dzieje teatru polskiego, Red. T. Sivert, W. 1982 III, 1988 IV cz. 2; Estreicher K., Teatra w Polsce, Kr. 1992 IV; Filler W., Melpomena i piwo, W. 1960 (błędne imię S-ego: Franciszek); Heppen J., Z dziejów teatrów prowincjonalnych. I, Rodzina Stobińskich, „Echo Muzycz., Teatr. i Artyst.” 1888 nr 241; Hoffman K., Z listów eks-aktora do eks-aktora, Radom 1891 s. 32–69; Kaszyński S., Dzieje sceny kaliskiej 1800–1914, Ł. 1962; Kolano D., Życie teatralne w Radomiu w latach 1811–1915, Radom 1996 s. 47, 100, 128; Konarska-Pabiniak B., Płocka Melpomena: teatr zawodowy i amatorski 1808–1975, Płock 1998 s. 248; taż, Repertuar teatru w Płocku 1808–1939, W. 1982; taż, Teatr w dawnym Płocku 1808–1939, Wr. 1984 s. 72; Kultura miejska w Królestwie Polskim: 1815–1875 Warszawa, Kalisz, Lublin, Płock, Red. A. M. Drexlerowa, W. 2001 cz. 1; Kutno: dzieje miasta, Red. R. Rosin, W. 1984; Łęczyca: monografia miasta, Red. tenże, Łęczyca 2001; Nowak J., Władysław Leśniewski i jego próby utworzenia polskiego teatru emigracyjnego w Paryżu w 1886 roku, „Roczn. B. PAN w Kr.” R. 44: 1999; Olejnik T., Wieluń: dzieje miasta, Piotrków Trybunalski 2003; [Szymanowski W.], Dyrektorowie teatrów prowincjonalnych, „Tyg. Ilustr.” 1870 nr 115 (ilustr.), nr 116; Teatr ludowy w Alhambrze, tamże 1870 nr 136 s. 62; Tomaszewicz A., Życie kulturalne ośrodków miejskich guberni kaliskiej w latach zaborów, Sieradz 1998; – Krzesiński S., Koleje życia, czyli materiały do historii teatrów prowincjonalnych, Oprac. S. Dąbrowski, W. 1957 s. 319; Teatralia kaliskie. Materiały do dziejów sceny kaliskiej (1800–1970), Oprac. S. Kaszyński, Ł. 1972; – B. Czart.: Zbiór Leśniewskiego (31 egzemplarzy teatr. z biblioteki S-ego); B. Jag.: rkp. 7222 I s. 33–5 (Szymański M., Księga Żółta, czyli Kronika teatralna z r. 1868); B. Raczyńskich: Cztery egzemplarze z biblioteki S-ego.

Barbara Maresz

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Feliks Stobiński

ok. 1803 - 1867-10-03 aktor teatralny
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Jakub Natanson

1832-08-20 - 1884-09-14
chemik
 

Walenty Mańkowski

1816-02-13 - 1863-03-22
bernardyn
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.