INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Franciszek Suchodolski  

 
 
1782-04-01 - 1860-06-05
Biogram został opublikowany w latach 2007-2008 w XLV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Suchodolski Franciszek (1782–1860), ziemianin, oficer wojsk austriackich, skrzypek amator.

Ur. 1 IV w Ruskich Piaskach (pow. zamojski), był synem Wojciecha (zob.) i Petroneli z Suchodolskich.

S. odebrał w domu rodzinnym staranne wykształcenie; lekcje pobierał u ks. Różańskiego, bazylianina. Od dzieciństwa grywał z nadworną kapelą swego ojca w Wojcieszkowie (pow. łukowski). W 1. poł. l. dziewięćdziesiątych wstąpił w Warszawie do Szkoły Rycerskiej. Służył następnie w 2. p. ułanów armii austriackiej; w r. 1799 walczył we Włoszech przeciw wojskom francuskim gen. Napoleona Bonaparte oraz Legionom Polskim gen. Jana Henryka Dąbrowskiego. Na początku r. 1800 wstąpił w randze podporucznika do gwardii cesarskiej na pięcioletni kurs nauk wojskowych i służby na zamku cesarskim. Prawdopodobnie po jego ukończeniu służył jako porucznik w p. huzarów; dłuższy czas stacjonował w Kocku, gdzie zorganizował amatorski kwartet smyczkowy. W r. 1812 podał się do dymisji i osiadł w Wojcieszkowie. Kształcił się S. w grze na skrzypcach w paryskim konserwatorium pod kierunkiem J. P. Rodego, P. M. F. Baillota i R. Kreutzera (wg J. Krogulskiego).

Muzykował S. na dworach lubelskich, m.in. w pałacu Eligiusza Prażmowskiego w Gościeradowie ze skrzypkami Stanisławem Serwaczyńskim oraz Józefem Bielawskim, koncertmistrzem orkiestry w Teatrze Narodowym w Warszawie. Poznał wtedy córkę Prażmowskiego, Mariannę (późniejszą żonę), i zaprzyjaźnił się z Franciszkiem Sołtykiem, mężem jego drugiej córki. Jako skrzypek uświetniał spotkania towarzyskie u Rzewuskich w Opolu (pow. włodawski), Czartoryskich w Puławach i Ogińskich w Siedlcach. Dn. 23 IV 1816 «ozdobił graniem na solo na skrzypcach» koncert, który odbył się w Sali Wojciechowskiego w Warszawie. Występował również jako śpiewak w teatrach amatorskich.

Żona wniosła S-emu w wianie majątek Gościeradów wraz z pałacem, zbiorem obrazów (znajdowały się tam m.in. „Portret Stanisława Augusta” Marcelego Bacciarellego i portret matki S-ego, Petroneli z Suchodolskich Suchodolskiej, pędzla Józefa Pitschmanna), biblioteką Prażmowskich z księgami z XVI i XVII w. oraz zbrojownią Wybranowskich. Dobra te, uchodzące za największe w pow. janowskim po dobrach Ordynacji Zamoyskich, uczyniły S-ego jednym z najzamożniejszych ziemian na Lubelszczyźnie. W tym okresie był S. marszałkiem sejmików oraz sędzią pokoju i prezesem Rady Opiekuńczej pow. łukowskiego. Po śmierci ojca w r. 1826 odziedziczył Wojcieszków. Nie był jednak zainteresowany zarządzaniem majątkami i 28 VII 1846 przekazał je synom: dobra gościeradowskie Eligiuszowi, a Wojcieszków Edmundowi. Sam zamieszkał początkowo w Gościeradowie, gdzie przyczynił się do restauracji kościoła, a następnie w Lublinie. Brał udział w koncertach dobroczynnych, organizowanych przez lubelskie Tow. Filharmoniczne, którego był członkiem. Utworzył też w Lublinie kwartet, w którym grali: Serwaczyński, Antoni Miller, J. Szumski i syn S-ego (prawdopodobnie Edmund). Postępujący bezwład ręki coraz bardziej ograniczał jego aktywność artystyczną. W r. 1859 wystąpił S. w Lublinie na koncercie pożegnalnym; przekazał wówczas swoje skrzypce Janowi Hornzielowi, pierwszemu skrzypkowi Teatru Wielkiego w Warszawie. Krótko przed śmiercią wyjechał do syna, Edmunda, do Wojcieszkowa, gdzie zmarł 5 VI 1860, tam też prawdopodobnie został pochowany.

S. był ożeniony z Marią (Marianną) z Prażmowskich (zm. przed 1822), córką Eligiusza Prażmowskiego (1743–1816), star. mszczonowskiego, dziedzica Gościeradowa, skrzypka na dworze króla Francji Ludwika XV i jednego z najbardziej utalentowanych skrzypków czasów stanisławowskich, oraz Salomei z Wybranowskich, chorążanki lubelskiej, grającej w kapeli męża na fortepianie. Miał dwóch synów: Eligiusza (zob.) i Edmunda (1821–1904), ziemianina, skrzypka, dziedzica Wojcieszkowa. Prowadząc w Paryżu wystawny tryb życia, w rezultacie zdecydował się sprzedać Wojcieszków w r. 1860 Romualdowi Nowińskiemu, po czym w l. 1863–4 starał się bezskutecznie kontrakt ten unieważnić; mieszkał następnie w Wiedniu, gdzie był skrzypkiem w orkiestrze cesarskiej przy Burgtheater; w małżeństwie z Karoliną (Marią) Jarecką, wiedeńską tancerką, pochodzącą z rodziny muzyków, miał syna, Stefana, przedwcześnie zmarłego na gruźlicę.

 

Portret w Muz. Czartoryskich w Kr.; – Sęczys, Legitymacje Król. Pol.; Słown. Geogr. (Dorohusk, Gościeradów, Wojcieszków); Sowiński, Słown. muzyków; – Bieniek M., Ekscentryk z Gościeradowa: rzecz o Eligiuszu Prażmowskim (1743–1816), „Regionalista” (Kraśnik) 2003 nr 20 s. 37–9; Mencel T., Magnateria polska Galicji w polityce władz austriackich w latach 1795–1809, w: Ziemiaństwo polskie 1795–1945, Red. J. Leskiewiczowa, W. 1985 s. 54; Przegaliński R., Opowiadania o mieście Kraśniku, L. 1927 s. 31, 71–83; Żórawska-Witkowska A., Muzyka na dworze i w teatrze Stanisława Augusta, W. 1995 (dot. E. Prażmowskiego); – Dzienniki Ignacego Baranowskiego pisane w Lublinie przez rok 1815 i 1816, Oprac. B. Szyndler, L. 1995; Koźmian K., Pamiętniki, Oprac. J. Willaume, Wr. 1972 I, II; – „Gaz. Warsz.” 1780 nr 103 (dot. E. Prażmowskiego); „Kur. Warsz.” 1860 nr 147, 264; „Ruch Muzycz.” 1860 nr 40, 41; – B. Jag.: rkp. 7115 (J. Krogulski) z. 29 s. 435–6; B. Łopacińskiego w L.: rkp. 1063, 1073 k. 40, rkp. 1088.

Janusz S. Nowak i Elżbieta Orman

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Władysław Tarnowski h. Leliwa

1836-06-04 - 1878-04-19
poeta
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Ludwik Kurella

1834-07-13 - 1902-05-12
malarz
 

Józef Tadeusz Polkowski

1820-10-17 - 1895-08-31
malarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.