Czyż Gaspar (Kacper) h. Godziemba z przydomkiem Mintowt (1747–1825), marszałek szl. gub. wileńskiej, syn Kazimierza. Kształcił się w konwikcie jezuickim w Połocku; służbę publiczną rozpoczął jako dworzanin skarbu W. Ks. Lit., po czym był sędzią grodzkim wileńskim, deputatem na Główny Trybunał Lit., koniuszym, posłem woj. wileńskiego na sejm 1788, wreszcie w r. 1791 został podwojewodzim wil.; w r. 1792 otrzymał order św Stanisława. Należał prawdopodobnie do grona patriotów, przygotowujących insurekcję 1794. Po rozbiorze kraju wybierany od 1797 trzykrotnie marszałkiem szlachty pow. wileńskiego, w l. 1805–9 był marszałkiem szl. gubernii wileńskiej. W r. 1798 otrzymał od Pawła I order św. Anny 2. kl. oraz dobra Kuryłowicze w starostwie dziśnieńskim, które Aleksander I zamienił na pensję dożywotnią i tytuł radcy stanu. Cz. zmarł w Woronnej 18 I st. st. 1825 r. Żonaty z Karoliną Czyżówną, sędzianką wileńską, pozostawił sześciu synów i cztery córki.

Boniecki; Uruski; »Kurier Litewski« 1825, nr 13; Falkowski J. ks., Kazanie na pogrzebie… Gaspara Czyża, Wil. 1825; Estr. XIV; Łoza, Kawalerowie ord. św. Stanisława, W. 1925, 68; »Sbornik«, XVI 242; Mościcki, Gen. Jasiński, W. 1917, 115 (reprod. portretu); notaty heraldyczne w posiadaniu rodziny.

Henryk Mościcki