Rüdiger Herman (zm. 1613), przedsiębiorca menniczy i kupiec. Pochodził z niemieckiej rodziny szlacheckiej. Ojciec jego Jerzy był sekretarzem miejskim w Herzfeld (Hesja) i trudnił się handlem, głównie skórami, z kupcami poznańskimi. Wersja o pochodzeniu R-a z księstwa żagańskiego nie utrzymała się.

 

Ok. r. 1592 wraz z bratem Wilhelmem przeniósł się R. do Polski, gdzie dostał się na dwór Zygmunta III. Początkowo prowadził transakcje handlowe (m. in. trudnił się handlem solą), a także wyjeżdżał za granicę w sprawach dworu (m. in. w r. 1599 posłował do bpa Strasburga z poufną misją w sprawie małżeństwa króla z arcyks. Konstancją). Po usunięciu Walentego Jahnsa z kierownictwa mennic wielkopolskich objął R. w połowie r. 1595 zarząd mennicy poznańskiej i wschowskiej, a na podstawie odrębnej umowy, zawartej w lipcu (przed 27) 1595, miał objąć także zarząd mennicy bydgoskiej. Umowa ta faktycznie została zrealizowana dopiero 13 III 1596. R. przeniósł się do Bydgoszczy, gdzie nabył kamienicę. W r. 1598 kupił też kamienicę w Poznaniu przy ul. Psiej. Dn. 28 IV 1596 uzyskał od Zygmunta III przywilej zezwalający na skup surowców menniczych, głównie srebra. Opierając się na tym dokumencie nawiązał rozległe stosunki handlowe, m. in. z kupcami wrocławskimi. R. kierował mennicami wielkopolskimi aż do ich zamknięcia uchwałą sejmu z r. 1601. Monety emitowane w okresie zarządu R-a znaczone były jego herbem rodowym wyobrażającym gałązkę róży. W r. 1601 kanclerz Jan Zamoyski zezwolił R-owi na używanie obok herbu rodowego także h. Jelita. Po zamknięciu mennic i sprzedaży kamienicy R. w r. 1602 opuścił Bydgoszcz. W l. n. trudnił się poszukiwaniem złóż rudy metali, lecz o jego działalności w tej dziedzinie brak bliższych wiadomości. W r. 1613 został kierownikiem ponownie uruchomionej mennicy w Bydgoszczy. Uniwersał z 8 VII 1613 obwieszczający o wznowieniu pracy mennicy zawiera zarazem ostatnią informację o R-rze. Zapewne wkrótce potem zmarł. W r. 1614 kierownikiem mennicy bydgoskiej był już Eryk Huxer.

 

 

 

Portret R-a na medalu wykonanym w r. 1596 przez Rudolfa Lehmana, w Staatliches Münzkabinett w Dreźnie; – Wpol. Słown. Biogr.; – Gumowski M., Herman Rüdiger, naczelny mincerz bydgoski w końcu XVI w., „Przegl. Bydgoski” R. 5: 1937 z. 2 s. 3–20; tenże, Mennica bydgoska, Tor. 1955 (reprod. medalu z podobizną R-a); tenże, Przedsiębiorcy menniczni w Polsce, P. 1928; Kirmis M., Handbuch der polnischen Münzkunde, Posen 1892 s. 84 i n.; Malewski Z., Proces o zabójstwo przeciw mincarzom bydgoskim i rany Filipa malarza, „Przegl. Bydgoski” R. 1: 1933 z. 1 s. 20–42; Przyborowski J., Przyczynki do historii mennic wielkopolskich w końcu XVI w., „Bibl. Warsz.” 1883 I 30–47, 216–37; Tymieniecki S., Przyczynek do historii mennic w Wschowie, Poznaniu i Bydgoszczy w XVI i XVII w., „Przegl. Bibliogr.-Archeol.” T. 1: 1881 s. 338–43; tenże, Zarysy dziejów mennic koronnych Zygmunta III w XVI wieku, Kr. 1917; – AP w P.: Bydgoszcz Gr. 23 k. 632, 638–639, 648, 650, 837, Bydgoszcz Gr. 24 k. 172, 207, Poznań Gr. 168 k. 1018–9, Wschowa Gr. 23 k. 237.