Raciborski Hipolit (ok. 1818 – po r. 1857), spiskowiec, sybirak. Ur. w Tarnogrodzie w obwodzie zamojskim w rodzinie szlacheckiej, był synem Walentego i Marianny z Sobolewskich.
W r. 1834 R. ukończył 4 klasy gimnazjum w Szczebrzeszynie i przeniósł się do swego dziadka, unickiego księdza Sobolewskiego do Wilkołazu, gdzie pomagał w gospodarstwie. Przez trzy lata pobierał lekcje u tamtejszego wikariusza Piotra Ściegiennego. W l. 1837–42 był oficjalistą w dobrach Godziszów i Zwierzyniec Ordynacji Zamoyskich. W r. 1842 utracił posadę i przeniósł się wraz z matką i siostrą do dziadka Sobolewskiego do Wilkołazu. Odnowił tu stosunki z P. Ściegiennym, który zapewniał mu «pomoc do życia», dając do przepisywania zakazane książki. W r. 1844 przeniósł się do Kraśnika, podtrzymując nadal stosunki ze Ściegiennym, który objął w tym czasie probostwo w Chodlu. Jako uczestnik przygotowań powstańczych, R. prowadził agitację wśród znajomych w Zwierzyńcu. Na wieść o aresztowaniach zbiegł w październiku 1844 do Galicji, gdzie ukrywał się pod nazwiskiem Józefa Rutkowskiego w cyrkule sanockim. W lutym 1846 przytrzymany został przez chłopów i przewieziony do więzienia w Sanoku jako podejrzany o udział w «rozruchach», zwolniony po 10 dniach z zaleceniem odesłania do miejsca zamieszkania. Po raz wtóry został zatrzymany w cyrkule przemyskim. Po pięciomiesięcznym pobycie w areszcie w Przemyślu, Austriacy przekazali go władzom rosyjskim. W warszawskiej Cytadeli 22 X 1846 składał zeznania o swym udziale w spisku Ściegiennego. Oddany pod sąd wojenny, skazany został na dwanaście lat ciężkich robót. W kwietniu 1848 przeniesiono go do kazamatów w Modlinie.
Drogę na Sybir odbył R. w jednej partii skazańców z Józefem Bogusławskim i Benedyktem Kosiewiczem. W maju 1849 dotarł do okręgu nerczyńskiego. Karę odbywał w kopalni w Akatui i Hucie Piotrkowskiej w gub. irkuckiej; w r. 1851 zwolniono go z ciężkich robót ze względu na stan zdrowia. Formalnie przeniesiony został na osiedlenie w r. 1855, wyznaczono mu na miejsce pobytu gminę Muchszybirską w okręgu wierchnieudińskim. Nadal mieszkał w obrębie tzw. dystancji Kniazie-Konstantinowskiej; miał w Aleksandrowsku własny dom i niewielkie gospodarstwo. W r. 1857 powrócił do kraju na mocy amnestii. Znalazł następnie zatrudnienie w Nieborowie w majątku księcia Zygmunta Radziwiłła.
Brak informacji o dalszych losach, dacie śmierci i stosunkach rodzinnych R-ego.
Balicka Z., Ksiądz Piotr Ściegienny, w: Księga pamiątkowa ku uczczeniu 25-letniej działalności naukowej prof. Marcelego Handelsmana W. 1929 s. 83; Berghauzen J., Ruch patriotyczny w Królestwie Polskim 1833–1850, W. 1974; Djakow W., Piotr Ściegienny i jego spuścizna, W. 1972; Janik M., Dzieje Polaków na Syberii, Kr. 1928; Król S., Cytadela warszawska, W. 1969; Limanowski B., Historia ruchu rewolucyjnego w Polsce w 1846 r., Kr. 1913; tenże, Studwudziestoletnia walka narodu polskiego o niepodległość, Kr. 1916 s. 274; Tyrowicz M., Sprawa ks. Piotra Ściegiennego, W. 1948; – Bieg życia Benedykta Kosiewicza, Wyd. B. Zakrzewski, „Acta Universitatis Wratislaviensis”, nr 95, Prace Liter., T. 10, Wr. 1968 s. 169; Bogusławski J., Wspomnienia Sybiraka, „Nowa Reforma” 1896 nr 249; Giller A., Lista wygnańców polskich do r. 1860, w: Album Muzeum Narodowego w Rapperswyll, P. 1872 s. 424 (omyłkowo: Racibowski); tenże, Opisanie Zabajkalskiej Krainy w Syberii, Lipsk 1867 II 173; [Iwanowski E.] Heleniusz, Wspomnienia polskich czasów dawnych i późniejszych, Lw. 1894 II 109–11; Rewolucyjna konspiracja w Królestwie Polskim w l. 1840–1845. Edward Dembowski, Wr. 1981; Tokarzewski S., Siedem lat katorgi, W. 1918 s. 47, 59, 98, 105; – „Gaz. Rządowa Król. Pol.” 1848 nr 206, 1849 nr 210, 1857 nr 156; AGAD: Stała Komisja Śledcza, vol. 1 poz. 1241; B. Narod.: rkp. akc. 8759 k. 50v.; Centralnyj Gosudarstvennyj Voenno-Istoričeskij Archiv w Moskwie: zesp. 16233 inw. 3/29 vol. 98 k. 1–205, vol. 84 cz. 6 k. 1; Gosudarstvennyj Archiv Irkutskoj Oblasti (Irkuck): zesp. 24 inw. 3, pudło 37 poszyt 3 k. 53, 70; Gosudarstvennyj Archiv Čitinskoj Oblasti (Čita): zesp. 1 inw. 1p vol. 282 k. 87–88, inw. 2p vol. 22 k. 46, zesp. 31 inw 1 vol. 2821 k. 254, 277, vol. 2299 k. 149, 235.
Wiktoria Śliwowska