INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Ignacy Siekierzyński  

 
 
1743-08-23 - 1814-01-22
 
Biogram został opublikowany w latach 1995-1996 w XXXVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Siekierzyński Ignacy, imię zakonne Michał od św. Ignacego (1743–1814), pijar, pedagog, pisarz. Ur. 23 VIII we wsi Wola w diecezji przemyskiej, prawdopodobnie była to Lacka Wola koło Mościsk, wieś królewska, gdzie jeszcze w l. czterdziestych XX w. spotykało się nazwisko Siekierzyńskich; sugerowałoby to chłopskie pochodzenie S-ego.

Kształcił się S. w kolegium pijarskim w Rzeszowie, po jego ukończeniu w r. 1760 wstąpił (17 VIII) do zakonu pijarów. Nowicjat odbył w Podolińcu, gdzie też złożył śluby zakonne. Następnie studiował w seminariach (profesoriach) pijarskich: humaniora w Rzeszowie (1763/64), filozofię w Międzyrzeczu Koreckim (1764/65–1765/66). Pracę nauczycielską rozpoczął jako nauczyciel gramatyki (uczył też kaligrafii, arytmetyki, historii i geografii) w kolegiach w Rzeszowie (1766/67) i Warszawie (1767/68). Od r.n. był podprefektem i nauczycielem warszawskiego Collegium Nobilium. Jesienią 1769 podjął studia teologiczne, kontynuowane również w następnym roku szkolnym. Przed ich zakończeniem – już w r. 1770 – przyjął święcenia kapłańskie. W r. 1771/72 był profesorem poetyki w kolegium w Rzeszowie, a w r. 1772/73 retoryki w Złoczowie. Od jesieni 1773 uczył przez dwa lata retoryki, logiki i prawa politycznego we Lwowie, uzyskując pozytywną opinię przełożonych. Najpewniej w r. 1774 (na karcie tytułowej brak daty), wydał S. drukiem, nakładem Łukasza Szlichtyna, we Lwowie część pierwszą dziełka zatytułowanego Krajopisarstwo powszechne państw świata całego, teraźniejszych i dawnych. W zamierzeniu autorskim było to popularne kompendium astronomii, geografii fizycznej i politycznej wydane «ku pożytkowi obojej płci młodzi». «Gwiazdarstwo» wyłożył tu autor w formie wierszowanej sielanki. Do niezrealizowanych części drugiej i trzeciej wejść miały bardziej szczegółowe opisy wszystkich państw europejskich i innych części świata.

W r. 1775/76 był S. profesorem «sztuk pięknych» (uczył literatury polskiej i łacińskiej) w kolegium w Chełmie, w l. 1776/77–1780/81 – profesorem filozofii, prefektem szkół i konwiktu w Warężu. Następnie pełnił przez rok obowiązki prefekta konwiktu w warszawskim Collegium Nobilium. W r. 1782 wrócił do Galicji i do rozwiązania zgromadzenia pijarów przez władze austriackie w r. 1784 był rektorem domu zakonnego w Warężu. O losach S-ego bezpośrednio po kasacie brak adnotacji w pijarskiej Matrykule. W r. 1793 otrzymał beneficjum we wsi kościelnej Ostrów (zapewne w pow. łańcuckim). W r. 1794 przeniósł się do nowego beneficjum we wsi Rzeplin w dekanacie tyszowieckim, objął tam obowiązki proboszcza, a wkrótce także dziekana tyszowieckiego i «pozostawił liczne świadectwa gorliwości i pobożności». Wybudował kościół murowany p. wezw. św. Jana Chrzciciela konsekrowany w r. 1797 przez bpa przemyskiego Antoniego Gołaszewskiego, wzniósł nową plebanię, był inspiratorem wielu ekonomicznych przedsięwzięć parafian. Dn. 15 III 1797 wygłosił Mowę pogrzebową w czasie odprawującego się nabożeństwa za zmarłą […] Konstancją Zamoyską ordynatową, na pochwałę jej życia i wydał bezimiennie w Lublinie, wraz z podpisaną krypt. X.S. dedykacją adresowaną do syna zmarłej, a swego «dobrodzieja», ordynata Aleksandra Zamoyskiego, z którego rąk otrzymał wówczas lub niebawem probostwo w Szczebrzeszynie. Już jednak w r. 1800 przyszło mu żegnać go Mową żałobną przy złożeniu ciała Aleksandra Augusta […] ordynata Zamoyskiego w kolegiacie zamojskiej miana (Zamość [b.r.w.]). Jako proboszcz upamiętnił się otoczeniem murem miejscowego cmentarza, wzniesieniem w r. 1812 kościoła cmentarnego p. wezw. św. Leonarda oraz wybudowaniem plebanii i domu dla wikarych.

W r. 1811, na prośbę ordynata Stanisława Zamoyskiego (z 22 VII t.r.) S. został rektorem otwartej 1 IX w Szczebrzeszynie Szkoły im. Zamoyskich. Realizowała ona program Dyrekcji Edukacji Ks. Warsz. dla szkół wydziałowych. Jako rektor wygłaszał mowy na inaugurację poszczególnych lat nauki, organizował publiczne popisy uczniów, korespondował z Zamoyskim jako kuratorem szkoły; był także profesorem religii i języka francuskiego, choć w ostatnim roku życia skarżył się, że zajęcia te bardzo go męczą. Zmarł po krótkiej chorobie 22 I 1814 w Szczebrzeszynie i pochowany został na tamtejszym cmentarzu.

Wg Szymona Bielskiego wiele pisał i tłumaczył z języka francuskiego, «z czego część wydrukowano, inne zasługują na druk». Dziś z niedrukowanych prac S-ego znane są tylko odpisy kilku mów rektorskich, wśród których mowa wygłoszona w czasie kampanii napoleońskiej r. 1812 wyróżnia się patriotyzmem i oświeceniową wiarą w moc edukacji.

 

Estreicher; Bibliografia druków zamojskich, w: Kochanowski J. K., Dzieje Akademii Zamojskiej (1594–1784), Kr. 1898/1900; Bielski, Vita et scripta; Słown. Geogr., V 59, VII 705, X 148, XI 829; – Lipko S., Podręczniki geografii w szkołach polskich XVIII w., Rozpr. z Dziej. Oświaty, IX, Wr. 1966; Szkoły im. Zamoyskich w Szczebrzeszynie, 1811–1926, Szczebrzeszyn 1927; – AP w L.: Dokumenty dot. kościoła i paraf. w Szczebrzeszynie, ks. nr 2 (pisma z r. 1815 dot. masy spadkowej po S-m); Arch. Pijarów w Kr.: Matricula Provinciae Polonae S.P. 1742–1864, nr 413 (odpis A. Pitali); B. KUL: rkp. 820, Protokół szkolnych działań ks. Siekierzyńskiego. Odpisy Zygmunta Klukowskiego z Arch. Min. WRiOP w W., Nr 25 Akta do szkół szczebrzeszyńskich (tu m.in. raporty S-ego z r. 1811, odezwy i przemowy «przy zagajeniu szkół» z l. 1811 i 1812, listy do ordynata i kuratora szkół S. Zamoyskiego).

Elżbieta Aleksandrowska

 

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.