Aśnikowski Jan (1800–1849), aktor i pisarz sceniczny. Jako artysta pracował w wielu teatrach. W r. 1816 miał grać w Lublinie u Henzla (może także w Siedlcach), potem w drobnych rolach występował w Warszawie, w sezonie 1818–1919 był w Krakowie u Baura, w latach 1820–1821 znów w Warszawie, skolei przez parę lat grywał u Baura w Lublinie i w innych miastach, w latach 1825–1827 był w Krakowie i brał czynny udział w objazdach, w r. 1828 próbował sił jako dyrektor teatru w Lublinie i w Zamościu, poczem znowu grywał we Lwowie (1829–1830) i z teatrem lwowskim w Krakowie (1829). Od jesieni r. 1831 przebywał w Lublinie spoczątku jako aktor trupy Nowińskiego, później (1832–1834) jako dyrektor teatru. Następnie przez szereg lat pracował w Wilnie u Szmidkoffa, w r. 1842 grywał we Lwowie, w latach 1843–1844 w Krakowie, wreszcie u schyłku życia występował znowu w Wilnie, angażowany przez Szmidkoffa także do innych miast Rosji. Jako aktor cieszył się popularnością, grając w wielu teatrach stałych i wędrownych wciągu lat zgórą trzydziestu. Był to typowy komik prowincjonalny, któremu poważna krytyka zarzucała wulgarność i błazenadę. Idąc śladem współczesnych mu aktorów (Bogusławski, Dmuszewski i inni), próbował także sił jako pisarz, choć na tem polu się nie wyróżnił. W r. 1824 wydał w Lublinie krotochwilę Wójt sędzia prezydujący czyli Sprawa w Osieku, opartą na »L’Avocat Patelin« Brueys’a i Palaprat’a i przy okazji załączył swe kuplety do trzech komedjo-oper: Dzwonek, Powietrze w Barcelonie i Aktorowie w podróży. W latach późniejszych ogłosił kuplety do melodramatu Raymunda Nowy popiół czyli Ulubione śpiewki z Chłopa miljonowego (Lwów 1830), komedję oryginalną Karczma na granicy austryackiej czyli Podróż z Warszawy (Lublin 1832) oraz przeróbki: Gonitwy w Tenczynie czyli Trzy znaki prawdy (Wilno 1838) (według Holbeina Turnier zu Kronstein) i Figle młodości czyli Mali złodzieje (Wilno 1838) (przeróbka z francuskiego za pośrednictwem niemieckiego przekładu). W teatrach grywano nadto szereg innych dzieł A-go, oryginalnych i tłumaczonych, np. Syn puszczy Halma (Lwów 1842), Duchenka Twardowskiego Hoppa (Kraków 1843).
Estr.; Tenże, Teatra w Polsce, Kr. 1873–1879, III; Pepłowski St., Teatr Polski we Lwowie (1780–1881), Lw. 1881; Hahn W., Teatr Lubelski w r. 1822 (»Głos Lubelski« 1922, nr 146); Simon L., Repertuar teatrów w Polsce za czasów St. Augusta (»Pamiętnik literacki« 1929, s. 279–280); tenże, Krótki rys teatrów prowincjonalnych w Polsce od r. 1827–1839, »Świat dramatyczny« 1839, II; W(itte) K., Pamiętnik sceny warszawskiej na r. 1840, W. 1841, s. 187–188 i passim; »Kurjer Warszawski« 1849, nr 31; dalsze dane wedle prasy współczesnej (»Kurj.Warsz.«, »Gaz. Krakowska«, »Gaz. Lwowska«) i afiszów warsz. Teatru Narodowego (depozyt Bibljoteki Narodowej).
Ludwik Simon