INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Jan Beyzym      Jan Beyzym

Jan Beyzym  

 
 
1850-05-15 - 1912-10-02
Biogram został opublikowany w 1936 r. w II tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Beyzym Jan (1850–1912), jezuita, misjonarz, urodził się 15 V w Beyzymach Wielkich na Wołyniu. Rodzice, Jan i Olga z hr. Stadnickich, posiadali majątek Onackowce na Wołyniu. Rodzina szlachecka, pieczętująca się Pogonią, wywodzi się od Druckich-Horskich. Według podania protoplasta rodu, zwany Bey-Zymu, odznaczył się w walkach litewsko-tatarskich, za co otrzymał szlachectwo. Historycznie znani przodkowie sięgają połowy XVI w. Tradycja tatarskiego początku rodu znana była B., toteż żartobliwie nazywał się »Tatarem«. Lata dziecinne upłynęły mu w domu rodzinnym. Przełom sprowadził rok 1863. Ojciec B-a z rozbitym oddziałem powstańczym przeszedł granicę austrjacko-rosyjską i został skazany zaocznie na śmierć, dwór spalili kozacy, matka z dziećmi przeniosła się do Kijowa. Tu w l. 1864–1871 skończył B. gimnazjum; w r. 1872 przekradł się do Galicji, gdzie w Porudnem (pow. jaworowski) przebywał jego ojciec. Tam dojrzało ostatecznie powołanie kapłańskie B-a. Marzeniem jego było powrócić po ukończeniu studjów teologicznych na Wołyń i w pracy parafjalnej oświecać lud tamtejszy. Pod wpływem jednak prawdopodobnie ojca wstępuje do zakonu Towarzystwa Jezusowego. Przyjęty do nowicjatu w Starej Wsi 11 XII 1872, składa pierwsze śluby zakonne w grudniu 1874. W Starej Wsi przebywał do 1878 r., poczem objął w Tarnopolu w internacie wychowawczym obowiązki wychowawcy. Na tem stanowisku mimo młodego wieku okazuje nieprzeciętne zdolności pedagogiczne, zdobywając serca i zaufanie wychowańców. Dnia 26 VII 1881 otrzymał w Krakowie z rąk biskupa A. Dunajewskiego święcenia kapłańskie, poczem kontynuował swoją pracę wychowawczą w Tarnopolu. W jesieni 1886 r. osiadł w Chyrowie, dokąd przeniesiono z Tarnopola zakład wychowawczy, i tam pracował lat jedenaście jako nauczyciel, wychowawca i prefekt infirmerji. Mimo zewnętrznie szorstkiego wyglądu miał niezwykle tkliwe dla cierpienia serce; bez wahania pełnił najniższe nawet posługi wobec powierzonej mu młodzieży. Posiadając wybitny dar barwnego opowiadania, używał go jako pierwszorzędnego środka wychowawczego. Znany pod mianem Tatara, pozostawiał w pamięci swych wychowanków niezatarty obraz gorąco kochanego kierownika i wychowawcy, prawdziwego przyjaciela młodzieży. W r. 1898 na własną prośbę porzucił tę pracę i objął stanowisko opiekuna i kierownika misji dla trędowatych. Początkowo prosił o przeznaczenie go na misję trędowatych w Mangalore w Indjach Przedgangesowych. Plan ten uległ jednak zmianie. W rok później powierzono B-i placówkę madagaskarską. Wyjechawszy z Krakowa 17 X 1898, przybył 30 XII tegoż roku do Tananariwy, skąd po zapoznaniu się z językiem Malgaszów udał się do schroniska trędowatych w Ambahiwuraku. Rozpaczliwy tak pod względem moralnym jak i materjalnym stan chorych, od których odwracali się ze wstrętem wszyscy, podniecał w B-ie zapał do pracy Ucząc, lecząc, opatrując rany i karmiąc swe, jak mawiał, »czarne pisklęta«, stał się wzorem najheroiczniejszego poświęcenia dla miłości bliźniego. Zyskał też nieopisaną wdzięczność trędowatych. Pragnąc jednak realnie i trwale polepszyć byt chorych, powziął B. plan budowy nowego schroniska-szpitala, zaopatrzonego w potrzebne urządzenia. Mimo piętrzących się trudności i opozycji w sferach rządowych francuskich plan został zwycięsko przeprowadzony. Wyszukawszy odpowiedni teren w odległej prowincji Madagaskaru, Betsileo, w miejscowości Ambatuwuri, rozpoczął B. budowę zakładu za wyżebrane w Polsce pieniądze. Rezydując niedaleko w Maranie, pracował po kilkanaście godzin dziennie, opiekując się nadal trędowatymi, dozorując budowy, pisząc listy do kraju celem zbierania dalszych ofiar. W wolnych chwilach rzeźbił części ołtarza dla kaplicy w nowym zakładzie. W lecie 1911 r. zakład został wykończony. Objął on, oprócz kaplicy, domu dla misjonarzy i pielęgniarzy, apteki, ambulatorjum i koniecznych zabudowań gospodarczych, dwa budynki szpitalne dla 200 trędowatych. B. opracował regulamin zakładu. Mimo ukochania swej dotychczasowej pracy na wiadomość o okropnych stosunkach moralnych i zdrowotnych, jakie panowały na Sachalinie wśród tamtejszych skazańców (gdzie trąd również się szerzył), zapragnął B. objąć działalnością misyjną tamte strony i ofiarował się pierwszy do tej pracy. Brak zgody rządu rosyjskiego na pracę katolickiego zakonnika uniemożliwił te zamiary. Zniszczony i wyczerpany pracą ponad przeciętne siły ludzkie, prowadząc przytem wysoce ascetyczne i umartwione życie, umarł B. 2 X 1912 jako ofiara uporczywej febry, zaraziwszy się już poprzednio trądem, o czem w Polsce nie wiedziano. Pogrzebano go na cmentarzu trędowatych w Ambatuwuri. Praca i działalność apostolsko-kulturalna B-a wywołała uznanie w całym świecie, a śmierć jego odbiła się donośnem echem nietylko w katolickich sferach, lecz również i w rządowych kołach francuskich. Jako przykład prawdziwie głębokiej oceny misyjnej działalności B-a niech posłużą słowa, jakie padły z trybuny Izby deputowanych w Paryżu: »Zaryzykować swe życie na kilka godzin, lub na kilka dni na polu bitwy, lub w czasie epidemji – jest to poświęcenie, na które zgodzą się chętnie wszyscy ludzie o dobrem sercu; ale wejść żywcem w grób, gdzie śmierć na was czatuje i spotka was z pewnością, jest odwagą nadludzką«. Listy B. charakteryzują zresztą najlepiej tę wyjątkową misjonarską postać, pełną mimo najwyższego poświęcenia, na jakie się całe życie zdobywał, głębokiej pokory i skromności.

 

Czermiński M. ks., T. J., Ks. Jan Beyzym, ofiara miłości, Kr. 1922; Listy O. J. Beyzyma T. J., Kr. 1927. Archiwum Prow. Małopolskiej T. J. w Krakowie przechowuje oryginalną korespondencję i materjały biograficzne.

Marjan Pelczar

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Stanisław Baliński

1898-08-02 - 1984-11-12
poeta
 

Stanisław Miłaszewski

1886-04-28 - 1944-08-10
dramatopisarz
 

Zygmunt Podhorski

1891-05-25 - 1960-09-12
inżynier rolnik
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Stanisław Siedlecki

1877-02-19 - 1939-09-17
polityk
 

Bronisław Wojciech Rykowski

1900-08-31 - 1981-09-27
ziemianin
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.