Serkowski Jan (1864–1924), robotnik szewski, urzędnik, działacz socjalistyczny. Ur. 29 VIII w Krakowie, był synem Pawła i Mariany (Katarzyny?) z Okońskich.
S. był w młodości robotnikiem szewskim w Krakowie. Wstąpił w r. 1891 do nowo założonego Krakowskiego Stowarzyszenia Robotników «Siła» i w r. 1892 do zawiązanej wtedy Galicyjskiej Partii Socjalno-Demokratycznej (późniejszej Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej Galicji i Śląska Cieszyńskiego ). Należał wraz z Witoldem Bryniarskim do założycieli organizacji zawodowej robotników szewskich. Był jednym z najaktywniejszych agitatorów partyjnych (m.in. działał też na Śląsku Cieszyńskim). Na zamkniętych i publicznych zebraniach robotniczych oraz wiecach wygłaszał referaty, zachęcał do organizowania się pracujących, proponował teksty rezolucji. Dn. 2 XI 1894 S. uczestniczył w zebraniu, na którym utworzono Stow. Socjalno-Demokratyczne «Proletariat» dla Galicji i Śląska Cieszyńskiego i wszedł do jego zarządu. Wielokrotnie S. podpisywał jako redaktor odpowiedzialny organ partyjny «Naprzód», wychodzący początkowo jako dwutygodnik, następnie tygodnik: w r. 1894 wszystkie numery od 7 do 24 (1 IV – 15 XII), w r. 1895 nr 1 z 3 I, w r. 1896 nr 24–53 (11 VI – 31 XII), w r. 1898 nr 1–5 (24 XI – 22 XII), w r. 1899 nr 1–52 (5 I – 28 XII) Był też pierwszym redaktorem i wydawcą dwutygodnika „Kurier Kolejowy”, organu Związku Robotników i Służby Kolejowej (ukazującego się od maja 1896 do kwietnia 1898), nakładcą „Listu otwartego w sprawie obchodu 102 rocznicy przysięgi Tadeusza Kościuszki na rynku krakowskim” (Kr. 1896), a w r. 1899 redaktorem odpowiedzialnym jednodniówki pt. „Pierwszy Maja”. Za działalność prasową szykanowali go przeciwnicy socjaldemokratów, władze wytaczały mu wiele procesów, w których niejednokrotnie skazywano go na grzywny i areszt. S. zasiadał we władzach PPSD (był członkiem krakowskiego komitetu partyjnego) i uczestniczył w jej zjazdach. Na siódmym zjeździe w dn. 29–30 VI 1901 we Lwowie został wybrany do Komisji Rewizyjnej. W r.n. kandydował na posła do Sejmu Krajowego z ramienia swojej partii. W r. 1899 S. wszedł do powstałej wtedy Krajowej Komisji Zawodowej dla Galicji, Śląska i Bukowiny. W r. 1900 znalazł się na wspólnej liście kandydatów do parlamentu wiedeńskiego, wystawionej przez PPSD i Ukraińską Partię Socjalno-Demokratyczną.
Od r. 1897 do r. 1906 S. pracował jako kontroler (bądź woźny) w Miejskiej Kasie Chorych dla Robotników w Krakowie. Ok. r. 1907 z nieznanych powodów wystąpił z PPSD. Po pewnym czasie zgłosił się do partii ponownie i – jak zaznaczono w nekrologu w „Naprzodzie” – «przy wyborach w r. 1910 oddał partii usługi, które w dużej mierze przyczyniły się do jej zwycięstwa wyborczego w Krakowie». Niebawem otrzymał posadę urzędnika w Kasie Chorych w Żywcu i pracował tam do końca życia. Przewodniczył tamtejszemu komitetowi partyjnemu i był bardzo czynny jako organizator i agitator socjalistyczny. Występował na XIV Kongresie PPSD w maju 1918 jako delegat z Żywca. Zmarł 14 XI 1924 w Żywcu.
Ożeniony z Teresą z Mroczkowskich, miał S. przynajmniej dwóch synów: Edwarda (ur. 10 X 1898) i Jana Stanisława (ur. 30 XII 1899 – wg spisu ludności lub 1 I 1900 – wg parafialnej księgi urodzeń i chrztów).
Estreicher w. XIX; Kormanowa, Mater. do bibliogr. 1866–1918; Dębicka D., Dolindowska K., Prasa socjalistyczna w Polsce 1866–1918. Katalog, W. 1982; taż, Halaba A., Wydawnictwa ruchu socjalistycznego w Polsce do 1918 roku. Katalog (Druki zwarte), W. 1976; Katalog czasopism polskich Biblioteki Jagiellońskiej, Kr. 1978 z. 4; – Bujak J., Informacja o książce i prasie w tygodnikach galicyjskich 1772–1900, Kr. 1989; Buszko J., Ruch socjalistyczny w Krakowie 1890–1914 na tle ruchu robotniczego w Zachodniej Galicji, Kr. 1961; Najdus W., Polska Partia Socjalno-Demokratyczna Galicji i Śląska 1890–1919, W. 1983; Ruch zawodowy w Polsce. Zarys dziejów 1869–1918, W. 1974 I; – Mikulski S., Krakowska księga adresowa 1905–1907; – Kalendarz J. Czecha za l. 1897–1906; „Naprzód” za l. 1893–1900, 1924 nr 263 s. 8; „Obrona Ludu” 1900 nr 30 s. 12; – AP w Kr.: Spis ludności 1870, 1900; Paraf. Wniebowzięcia Najśw. Marii Panny w Kr.: Liber natorum et baptisatorum XXVI s. 225; – Kartoteka Red. Słown. biograficznego działaczy polskiego ruchu robotniczego w W.
Jan Bujak