Stankiewicz Jan (1829, 1830 lub 1832–1882), farmakolog, profesor Uniwersytetu Charkowskiego.
Ur. w gub. mohylewskiej, w rodzinie szlacheckiej, był synem Mikołaja.
W wieku 12 lat, po śmierci matki i powtórnym małżeństwie ojca, S. opuścił dom rodzinny. Przybył do Kijowa, po czym, dzięki życzliwości gen.-gubernatora D. G. Bibikowa, rozpoczął na koszt rządu rosyjskiego naukę w gimnazjum w Żytomierzu. Zaprzyjaźnił się tutaj ze spolszczoną rodziną żydowską Trachtenbergów, a szczególnie z Adolfem (późniejszym uczestnikiem powstania styczniowego). Od siódmej klasy kontynuował naukę w II Gimnazjum w Kijowie, był uczniem celującym. W r. 1852 otrzymał świadectwo dojrzałości. T.r. rozpoczął studia na Wydz. Medycznym Uniw. Kijowskiego. Za pracę konkursową Ob operacii proizvedenija iskusstvennych preždevremennych rodov otrzymał w r. 1856 złoty medal. Studia ukończył z wyróżnieniem w r. 1858, uzyskując stopień lekarza. Dzięki staraniom profesora chemii Ignacego Fonberga otrzymał stypendium zagraniczne i przez kolejne dwa lata studiował na uniwersytetach we Wrocławiu, Pradze, Wiedniu, Monachium i Paryżu. W lipcu 1860 powrócił do Kijowa i 14 XII t.r. przedstawił pracę na stopień doktora pt. Gistologija suchožilij v normal’nom i patologičeskom sostojanii (Kiev 1860). Jako asystent otrzymał wykłady zlecone na Wydz. Medycznym Uniw. Kijowskiego. Z tego czasu pochodzi artykuł pt. Kritičeskij razbor razsuždenija Vermana „O glaznom zerkale” („Sovremennaja medicina” 1860 nr 47, 48). Po przedstawieniu rozprawy Patologoanatomičeskija izsledovanija o razvitii i stroenii pachionovych granuljacii i ob izmenenii miagkoj oboločki mozga v ostrom vospalenii eja (Kiev 1861), został 13 VII 1861 mianowany prywatnym docentem w Katedrze Anatomii Patologicznej i Fizjologii Patologicznej.
W listopadzie 1863 wygrał S. konkurs na stanowisko profesora Katedry Farmakologii i Receptury Uniw. Charkowskiego. Dn. 29 I r.n. został zatwierdzony przez władze rządowe jako docent etatowy i jeszcze t.r. – profesor nadzwycz.; profesorem zwycz. został w r. 1870. W czasie pobytu w Charkowie dwukrotnie wyjeżdżał za granicę w celu poznania zakładów farmakologii w uniwersytetach europejskich. Wykłady S-a cieszyły się dużym zainteresowaniem, lecz jego katedra otrzymywała tak niską subwencję, że nie mógł rozwinąć samodzielnej pracy naukowej. Opublikował w tym okresie zaledwie kilka artykułów, m.in. O fiziologičeskom dejstvii karboloazotnokislago ammiaka i terapevtičeskoe ego upotreblenie („Medicinskij vestnik” 1874 nr 13). Prowadził też praktykę lekarską, chętnie udzielał pomocy biednym. Z powodu choroby nowotworowej ustąpił 28 II 1882 z katedry. Zmarł 4 III 1882 w Charkowie, pochowany został na tamtejszym cmentarzu katolickim.
W małżeństwie z Wiktorią z Kaleńskich, córką ziemian z Ryzni (pow. radomyski), miał S. dwie córki: Zofię (zob. Stankiewiczówna Zofia) i Wiktorię, zamężną za Bronisławem Aleksandrowiczem, synem botanika i profesora Szkoły Głównej Warszawskiej Jerzego Aleksandrowicza (zob.).
Konopka, Pol. bibliogr. lek. XIX w.; – Biogr. Lexikon d. hervorr. Ärzte; Biografičeskij slovar professorov i prepovadatelej Imperatorskago universiteta sv. Vladimira (1834–1884), [Red.] V. S. Ikonnikov, Kiev 1884; Enciklopedičeskij slovar’, Pet. 1900 XXXI; Janowski, Słown. Bio-bibliogr. Uniw. Wil.; Jazykov D. D., Obzor žizni i trudov russkich pisatelej i pisatel’nic, umeršich v 1882 godu, vyp. 1, „Russkij archiv” G. 53: 1917 nr 7 s. 81; Kośmiński, Słown. lekarzów; Medicinskij fakul’tet Char’kovskago universiteta. Biografičeskij slovar’ professorov i prepodovatelej, Char’kov 1906; Russ. biogr. slovar’; Słown. lek. pol. XIX w.; – Lipiński T., Polacy w Charkowie, „Znicz”. Kalendarz informacyjny z działem literackim na rok 1905, Moskwa 1903 s. 85; Róziewicz J., Polsko-rosyjskie powiązania naukowe (1725–1918), Wr. 1984; – Akademičeskie spiski Imperatorskago universiteta sv. Vladimira (1834–1884), Kiev 1884 s. 14, 43, 62, 147; Medicinskij kalendar’ na 1871 god, Pet. 1871 s. 194; – Nekrologi z r. 1882: „Echo” nr 67, „Tyg. Ilustr.” nr 366; – Kyïvs’kij mis’kij deržavnyj archiv w Kijowie: F. 16 op. 301 od. zb. 252 («O peremeščenii Stankeviča v Char’kov» – niewykorzystane).
Elżbieta Orman-Michta i Andrzej A. Zięba