INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Jan Szamowski h. Prus  

 
 
XV w. - po 2.09.1514
Biogram został opublikowany w XLVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego w latach 2009-2010.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Szamowski Jan h. Prus (zm. po 2 IX 1514), kasztelan konarski łęczycki.

Pochodził z rodziny drobnoszlacheckiej z Szamowa w ziemi łęczyckiej. Jego brat Stanisław był plebanem w Pszczonowie z prowizji bp. gnieźnieńskiego Jakuba z Sienna; w r. 1489 występował jako kanonik łowicki, pełnił także funkcje prokuratora kapit. łowickiej i poborcy czynszów w należących do dóbr arcybiskupich kluczach skierniewickim i łowickim. Z prezenty kaszt. radomskiego i star. łowickiego Piotra Pacanowskiego otrzymał on ok. r. 1497 prepozyturę łowicką; wraz z probostwem w Pszczonowie pełnił ją jeszcze w r. 1523. Siostrą S-a była Anna, żona Tomasza z Osędowic; w r. 1481 bracia wypłacili jej posag wynoszący zaledwie 20 kop gr.

Przed 3 VII 1481 został S. powołany przez star. łęczyckiego Piotra Dunina z Pratkowic i Ujazdu na urząd burgrabiego łęczyckiego; objął go po Piotrze Polaku z Głogowy i pełnił do 1 I 1496. Od r. 1482 uczestniczył w życiu politycznym ziemi łęczyckiej, biorąc udział w miejscowych sejmikach. Ekspektatywę na kaszt. konarską łęczycką otrzymał 10 XII 1484; objął ją między 1 I a 2 II 1485, po śmierci Mikołaja Puczka z Nędzerzewa. W r. 1488 został oddelegowany do sądu królewskiego w sprawach granicznych, dotyczących dóbr monarszych (wizja lokalna z jego udziałem miała miejsce 2 IX t.r.); podobną funkcję pełnił też 2 V 1502 i 23 II 1504. Na zjeździe w Piotrkowie w r. 1489 został wyznaczony na komisarza królewskiego w sprawie nagany szlachectwa wójta łęczyckiego Mikołaja z Leszczów przez kaszt. sieradzkiego Mikołaja Kurozwęckiego. W r. 1493 uczestniczył w sejmie walnym w Piotrkowie. Jako podstarości sieradzki występował w r. 1500, w okresie pełnienia urzędu star. sieradzkiego przez Rafała Leszczyńskiego (1499–1501). Był posłem ziemi łęczyckiej na sejm piotrkowski 1504 r.; z tytułu diety poselskiej otrzymał 13 III t.r. kwit na 15 grzywien. Uczestniczył w sejmie w Radomiu w r. 1505, a w l. 1504–6 był poborcą podatków w ziemi łęczyckiej. Zapewne z nominacji ówczesnego star. łęczyckiego Mikołaja Gardziny Lubrańskiego sprawował w r. 1507 funkcję podstarościego łęczyckiego. W lutym 1508 był jednym z czterech kandydatów sejmiku łęczyckiego do objęcia urzędu sędziego ziemskiego łęczyckiego; król Zygmunt I wybrał jednak Jana Ponętowskiego.

S. systematycznie powiększał swoje dobra ziemskie, wprowadzając Szamowskich do grona czołowych rodzin szlacheckich w ziemi łęczyckiej. Od króla Kazimierza Jagiellończyka otrzymał 12 V 1487 przywilej na lokację na prawie niemieckim wsi Szamów i Wargawa Stara. Ok. r. 1492 nabył za 500 grzywien działy w Walewie od spadkobierców Jakuba Trojko z Walewa. Otrzymał od Jana Brużyckiego wieś Przezwiska w zamian za dział w Zagrobkach i dopłatę 600 grzywien. Odparł pretensje Mikołaja z Zalesia z ziemi sieradzkiej do wsi Uwielinek i Prądzew, posiadanych uprzednio przez siostrę Mikołaja, Annę, żonę miecznika łęczyckiego Adama z Parzęczewa. W l. 1506–7 pozyskał drogą zakupów i zamian z dopłatą działy we wsiach Kalinowa i Włosków od spadkobierców kaszt. Andrzeja z Wroczyn. Pod koniec życia posiadał także dobra w Grabiach (dział Wargawy Starej), Siedlewie, Osędowicach, Skrzynkach i Świniarach. W r. 1513 zrezygnował z urzędu kaszt. konarskiego łęczyckiego na rzecz syna, Stanisława, który 3 VI t.r. otrzymał nominację królewską. Zmarł po 2 IX 1514; mimo cesji na rzecz syna wystąpił wówczas po raz ostatni z tytułem kasztelana.

Żoną S-ego była od r. 1480 pochodząca z drobnoszlacheckiej rodziny Anna; można ją identyfikować z siostrą Pawła z Łazina. S. zapisał jej 1 VIII 1512 na swych dobrach 40 grzywien posagu i 200 fl. węgierskich wiana; prawdopodobnie był to drugi zapis oprawy na rzecz żony. Z małżeństwa tego urodziło się przynajmniej dwoje dzieci: Katarzyna, od ok. r. 1503 żona Stanisława ze Stradzewa (S. wypłacił jej wówczas pewną sumę posagową) oraz Stanisław, w l. 1513–30 kaszt. konarski łęczycki.

 

Niesiecki, VIII; Urzędnicy, II/1, 2; Wieteska, Katalog prałatów kapit. łowickiej, s. 33; – Chwalibińska J., Ród Prusów w wiekach średnich, Tor. 1948 s. 75; Wiesiołowski J., Ambroży Pampowski, starosta Jagiellonów, Wr. 1976 s. 173; – Acta capitulorum, II; Akta grodz. i ziem., VII; Łaski, Liber benef., II; Matricularum summ., I, III, IV; Pawiński A., Sejmiki ziemskie, W. 1895 dod.; Średniowieczne zapiski heraldyczne łęczyckie, Wyd. T. Piotrowski, Z. Wdowiszewski, „Mies. Herald.” 1935 nr 41; Teki Pawińskiego, I; Volumina constitutionum, Oprac. I. Dwornicka i in., W. 2000 I; – AGAD: Księgi grodzkie łęczyckie, nr 5–9, 11, Księgi ziemskie łęczyckie, nr 1, 14–15; Arch. Archidiec. w Gnieźnie: sygn. A–3 k. 40, 190, 203, 208v.

Tadeusz Nowak

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Zygmunt I Stary

1467-01-01 - 1548-04-01
król Polski
 

Erazm Ciołek h. Sulima

1474-02-28 - 1552-09-09
biskup płocki
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Stanisław Stańczyk

ok. 1470? - po 1556
błazen
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.