Taczel Jan z Raciborza (zm. 1503), cysters, filozof i teolog, profesor Uniwersytetu Krakowskiego, opat klasztoru w Mogile.
Pochodził z Raciborza z rodziny mieszczańskiej. Zapewne jego krewnymi byli synowie Mikołaja Taczela: Jerzy, wpisany na Uniw. Krak. w r. 1442, i Walenty (zm. 1461), student Uniw. Krak. w r. 1443, kanonik kolegiaty na zamku raciborskim, oraz Klemens (zm. 1493 lub 1494), także kanonik tej kolegiaty; wszyscy trzej należeli do bractwa literackiego NMP w Raciborzu.
Najpewniej na przełomie l. pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XV w. podjął T. studia na Wydz. Sztuk Wyzwolonych Uniw. Krak. Identyfikuje się go w literaturze z immatrykulowanym w semestrze zimowym 1457 Janem «Teczmen» z Raciborza, synem Mikołaja, możliwe, że młodszym bratem Jerzego i Walentego, lub z Janem z Raciborza, synem Pawła, wpisanym w semestrze letnim 1461. W trakcie studiów T. wstąpił do klasztoru cystersów w Mogile. Śluby złożył przed r. 1464, kiedy już jako zakonnik uzyskał stopień bakałarza sztuk wyzwolonych z pierwszą lokatą. Po Bożym Narodzeniu w r. 1468 został promowany na magistra sztuk. Z tym stopniem świadkował w r. 1471 w dokumencie opata mogilskiego Piotra Hirszberga, pełniącego funkcję konserwatora praw Uniwersytetu. T. był wówczas profesorem na Wydz. Sztuk i wykładał m.in. „Etykę Nikomachejską” Arystotelesa; przepisany przez niego w r. 1469 komentarz zwany „Puncta Ethicorum” (B. Jag., rkp. 2018) dowodzi, że posługiwał się komentarzem Jana Versora, będącym kontaminacją komentarzy św. Tomasza z Akwinu i św. Alberta Wielkiego. Równocześnie T. rozpoczął studia na Wydz. Teologicznym; bakałarzem teologii został w r. 1472 lub 1473. Następnie jako bakałarz sentencjariusz rozpoczął przepisowe wykłady z „Sentencji” Piotra Lombarda. Dzięki pieniężnemu legatowi mieszczan Reginy i Benedykta (Bieniasza) z Krakowa, zakupił w r. 1476 komentarz Roberta Holkota do księgi Mądrości „ Opus super Sapientiam Salomonis” oraz „De Trinitate” św. Augustyna, współoprawne z „Questiones super primo Sententiarum libro” św. Bonawentury, a w r. 1477 nabył „Postilla in Evangelium Iohannis” Alberta Wielkiego. T.r. zakupił pochodzący z Uniw. Paryskiego anonimowy komentarz do trzeciej księgi „Sentencji”, skopiowany w l. siedemdziesiątych i polecił oprawić go w jeden kodeks z innymi tekstami (B. Cystersów w Mogile, rkp. 628). Oznacza to, że przystąpił do wykładów z trzeciej księgi „Sentencji”, uzyskując stopień bakałarza formata teologii. Z takim stopniem świadkował w r. 1478 w dokumencie, w którym opat mogilski Marcin Matyspasek zatwierdził jako konserwator praw uczelni reformę Kolegium Mniejszego, przeprowadzoną dwa lata wcześniej przez rektora Jakuba z Szadka. T. wykładał wówczas czwartą księgę „Sentencji”, prawdopodobnie na podstawie będącego jego własnością komentarza, złożonego z 26 kwestii, które świadomie nie nawiązywały do obowiązującego na Uniw. Krak. nominalizmu; reprezentował on reorientację nauczania w stronę realizmu (B. Cystersów w Mogile, rkp. 626). Ok. l. 1484–5 uzyskał doktorat teologii; pierwszy raz z tym stopniem wystąpił w r. 1486. Możliwe, że ok. l. 1484/5–1493 odbył na nieznanym uniwersytecie także studia prawnicze. T. nie tytułował się nigdy doktorem obojga praw, tak jednak określono go przy wyborze na opata (1493) w Kronice mogilskiej, autorstwa brata Mikołaja z Krakowa, oraz w dokumencie królewskim (1498); faktycznie posiadał w swym księgozbiorze również dzieła prawnicze i aktywnie działał w konsystorzu krakowskim. Wystąpił w r. 1484 jako pełnomocnik cystersa mogilskiego Franciszka, oskarżonego przez krakowskiego kupca Jana Zalizara i jego żonę Barbarę. W r. 1487 był świadkiem zawarcia kontraktu między klasztorem cystersów w Jędrzejowie a Witem Stoszem na wykonanie polichromowanych rzeźb do kościoła konwentualnego. Za rządów opata Matyspaska został w r. 1488 przeorem klasztoru. Jako syndyk przyjął w r. 1490 w konsystorzu, w imieniu opata i klasztoru, spłatę długu za księgę „Dekretałów” Grzegorza IX od Wawrzyńca z Kościoła. Podczas procesu z r. 1492 między klasztorem a Janem, plebanem w Dziekanowicach, o dziesięciny z dóbr pod Dobczycami, dowodził praw cystersów, przedkładając przed sądem cztery dokumenty z okresu XIII –XV w. z archiwum mogilskiego. Jako pełnomocnik opatów czterech cysterskich klasztorów małopolskich: mogilskiego, koprzywnickiego, wąchockiego i szczyrzyckiego wystosował t.r. protest do Jana, opata Cîteaux i definitorów kapit. generalnej przeciw postępowaniu opata sulejowskiego Mikołaja, który był subdelegatem komisarza zakonnego w Polsce, opata paradyskiego Jana. Opaci oskarżyli Mikołaja o bezprawne nakładanie wyższych kontrybucji, dowolne wyznaczanie miejsc i terminów zjazdów oraz nieuzasadnione stosowanie kar za niestawiennictwo, w tym ekskomunikę. Już jako przeor T. kupił w r. 1488 dla biblioteki klasztoru inkunabuły z kazaniami maryjnymi „Corona beatae Mariae Virginis”, dwa dzieła prawnicze „Margaritha decreti” Marcina Polaka z Opawy i „Casus breves Decretalium, Sexti et Clementinarum” (zwany inaczej „Casus summarii”) Michała z Dalen, dwa tomy homilii Jana Chryzostoma oraz „Lectura super arboribus consanguinitatis, affinitatis et cognationis spiritualis” Jana Andrzejowego; lektury te są argumentem wzmacniającym tezę o jego studiach prawniczych. Wbrew dotychczasowym twierdzeniom, to nie T., lecz Jan Weinrich (zapisany jako Jan bursariusz) zakupił do klasztornej biblioteki „Cornucopiae linguae latinae” Mikołaja Perottiego, służące jako podręcznik humanistycznej łaciny. Do T-a należały dwa rękopisy (B. Cystersów w Mogile, rkp. 626, 628).
Po śmierci opata mogilskiego Bartłomieja Remira został T. obrany 28 V 1493 jego następcą. Jako opat dbał o obserwancję zakonną i rozwój życia religijnego. Od r. 1495 był komisarzem generalnym władz zakonu w Król. Pol. T.r. planował zjazd opatów cysterskich w Pyzdrach, a w r. 1496 zwołał zjazd w Warcie. Za jego rządów nastąpił rozwój kultu Krucyfiksu mogilskiego; przejawem tego były m.in. fundacja przez przyjaciela T-a, dr. medycyny Macieja z Górki zwanego Ślązakiem, mszy o pięciu ranach Chrystusa, zatwierdzona t.r. przez delegatów kapit. generalnej, opatów z Jędrzejowa i Kamieńca, oraz pielgrzymka 18 IX 1495 wiernych z Krakowa, Małopolski i Śląska, błagających o ratunek od zarazy (poświadczona w spisie cudów z XVII w.). Dla parafian ustanowiono w r. 1495 bractwo ubogich przy kościele św. Bartłomieja w Mogile, dla którego T. i konwent mianowali kapłana spośród cystersów mogilskich oraz dwóch lub czterech świeckich witryków, odpowiedzialnych za fundusze. W r. 1496 bractwo zatwierdził arcybp gnieźnieński i bp krakowski, kard. Fryderyk Jagiellończyk, nadając mu sto dni odpustów, a arcybp lwowski Andrzej Róża Boryszowski dodał do nich odpusty czterdziestodniowe.
Jako opat mogilski T. był z urzędu konserwatorem praw Uniw. Krak. W r. 1496 delegował rektora Andrzeja z Łabiszyna, aby wydał wyrok w sporze studenta Jana z Radomina z mieszczanami koszyckimi; utrzymywał kontakty z profesorami Uniw. Krak. W r. 1499 był jednym z arbitrów w sporze między dr. dekretów Janem z Wysokiej i kanonikiem chełmskim Adamem Pieskowskim a klasztorem cystersów w Koprzywnicy o obsadę probostwa w tym mieście. W r. 1501 dał prowizję na probostwo w Pobiedniku mgr. sztuk i kolegiatowi mniejszemu Erazmowi Bekowi z Krakowa, niechcący komplikując spór o obsadę tego beneficjum, do którego pretendowali też Marcin z Koźla oraz posiadający prowizję papieską dr dekretów Jerzy z Wiślicy. Był T. zapraszany na obrady kapituł generalnych zakonu do Cîteaux, ale nie uczestniczył we wszystkich; w l. 1496 i 1502 wysłał tam swych przedstawicieli. Wbrew dawniejszej literaturze nie był również na kapit. generalnej w r. 1499, na której uchwalono statut potwierdzający zwierzchność opata mogilskiego nad polską prow. szkolną cystersów na obszarze Król. Pol., włącznie z Prusami (Pomorzem Gdań.) i Śląskiem. Opatom klasztorów z tych ziem przypomniano o obowiązku posyłania mnichów na studia do kolegium zakonnego przy Uniw. Krak. W ten sposób rozstrzygnięto długotrwały spór Mogiły z klasztorem w Altzelle (Saksonia) o nadzór szkolny nad klasztorami pruskimi i śląskimi; postanowień tych nie udało się jednak skutecznie wyegzekwować. Za rządów T-a na Uniw. Krak. wpisało się dwunastu cystersów z klasztorów polskiej zakonnej prow. szkolnej. W r. 1499 pełnił T. funkcję komisarza władz zakonu w Król. Pol. W jubileuszowym r. 1500 osobiście udał się na kapit. generalną do Cîteaux. Wpłacił wówczas kontrybucję z klasztorów polskich, a do kraju przywiózł jubileuszowe dokumenty odpustowe. Na zlecenie kapituły miał zająć się złożeniem z urzędu opata w Koronowie Stefana, w związku z przyjęciem przez niego godności bp. pomocniczego włocławskiego; ostatecznie Stefan uzyskał zgodę władz zakonnych na łączenie obu urzędów i sprawę w r. 1502 umorzono.
Starał się T. o powiększenie zasobów biblioteki klasztornej w Mogile. Przypisuje mu się sprowadzenie lub zakup licznych inkunabułów, zachowanych do chwili obecnej w tamtejszym księgozbiorze; aktualny stan badań pozwala na wskazanie jedenastu tytułów, choć z pewnością było ich więcej (G. Kowalski, K. Piekarski). Liczne kontakty T-a owocowały też darowiznami książek dla cystersów, m.in. ośmioma tomami z zapisu testamentowego Andrzeja Wróblewskiego z r. 1502, w tym „Dekretem” Gracjana z komentarzem Bartłomieja z Brescii oraz „Summa de casibus conscientiae” Astesanusa z Asti. Dbał też o poziom innych konwentów; dzięki jego staraniom trafiły do biblioteki klasztornej w Szczyrzycu dwa inkunabuły: „Confessionale” Bartolomeo Caimi (de Chaimis) i „Tractatus sacerdotalis de sacramentis” Mikołaja z Błonia (później współoprawne z kazaniami św. Augustyna).
T. miał trudności finansowe z utrzymaniem klasztoru; był zmuszony pozyskiwać gotówkę drogą darowizn, pożyczek i dzierżaw. Dużych środków wymagała odbudowa, zniszczonej przez wielki pożar Krakowa w r. 1494, posesji klasztornej (dwór, kilka domów i słodownia) przy ul. Świńskiej (obecnie św. Tomasza); dopomógł T-owi zaprzyjaźniony dr Maciej z Górki, przekazując 1 tys. fl. w złocie. T. wspierał rozwój huty miedzi i srebra działającej od r. 1467 na terenie Mogiły, a w r. 1487 przejętej na wyłączność przez Jana Turzona. Zawarł 17 III 1494 z Turzonem ugodę, na mocy której zobowiązał się do naprawienia drogi między hutą a ogrodem klasztornym, dla transportu wozów z surowcem, uzyskując w zamian darowanie długów zaciągniętych u Turzona i jego teściowej Urszuli, wdowy po Janie Behemie; stawkę czynszu z huty ustalono na 14 grzywien i baryłkę wina rocznie. W r. 1495 wydzierżawił na dziesięć lat Janowi starszemu z Žerotína i jego wspólnikom wieś Dąbrówkę koło Bytomia. T.r. woj. krakowski Spytek Jarosławki oskarżył klasztor o niepłacenie zwyczajowej daniny zwanej miodowe. T. kontynuował też długoletni proces z plebanem w Dziekanowicach o dziesięciny; w r. 1495 wydano pierwszy wyrok, przysądzający cystersom dziesięciny z ról zwanych Janków, a plebanowi z ról zwanych Plebani Kąt w Niezdowie, za Dzielną drogą i Trzecieżą, inaczej Zawierzbie, należących do m. Dobczyce, które niegdyś bezprawnie przywłaszczył sobie opat Bartłomiej. Decyzję tę klasztor uznał za krzywdzącą i w r. 1496 nowy wyrok wydali arbitrzy: doktorzy dekretów Jan z Wodzisławia i Jan z Kościana; klasztor otrzymał ponownie dziesięciny z ról Trzecież i za Dzielną drogą na obszarze Dobczyc, ponadto z roli sołeckiej zwanej Janków w Skrzynce (wcześniej lokalizowanej w Niezdowie), a pleban dziesięcinę z Plebaniego Kąta i spłatę 9 grzywien kosztów procesu. W r. 1497 oddał T. w dzierżawę Mikołajowi Mokrskiemu z Mokrska na lat sześć klasztorną część Opatkowic, zobowiązując go do zbudowania tam dworu, spichlerza i budynków dla dwóch kmieci, z możliwością przedłużenia dzierżawy na dziesięć lat za czynsz 4 i pół grzywny. Również t.r. zastawił u mieszczanina krakowskiego Stanisława Brudzowskiego srebrną pozłacaną nogę (zapewne relikwiarz) za 150 fl. Przed sądem ziemskim krakowskim zawarł w r. 1496 kontrakt z konwentem norbertanek na Zwierzyńcu, na mocy którego cystersi otrzymali od zakonnic wieś Pobiednik z prawem patronatu kościoła, w zamian za czynsz roczny 16 grzywien przez trzy lata, a następnie 13 grzywien ze wsi oraz dodatkowo 5 grzywien z sołectwa (w r. 1498 transakcję zatwierdził król Jan Olbracht). Jednak w l.n. norbertanki wypowiedziały kontrakt, obawiając się wieczystej alienacji części swego majątku. Konwent, próbując zdobyć pieniądze, zwiększył obciążenia poddanych, zwłaszcza pańszczyznę i w efekcie kmiecie mogilscy zaskarżyli klasztor przed sądem królewskim. Komisarz królewski, star. krakowski Mikołaj Kamieniecki, wydał w r. 1497 wyrok nakazujący chłopom wykonywać wszystkie robocizny i zamieniając stację pieniężną na pańszczyznę sprzężajną w wymiarze trzech dni rocznie. Od r. 1499 ponownie rozgorzał spór z kolejnymi plebanami dobczyckimi o dziesięciny z ról podmiejskich. Klasztor wykazywał wówczas swoje uprawnienia na podstawie oryginalnych dokumentów, ale do końca życia T-a nie udało się sfinalizować tej sprawy. Od t.r. toczył się również proces z kaszt. wojnickim Andrzejem Tęczyńskim i jego krewnym Andrzejem, spadkobiercami podkomorzego krakowskiego Zbigniewa Tęczyńskiego, którego cystersi oskarżali o wyrządzanie im szkód majątkowych. W odnowionym w r. 1500 sporze z kmieciami mogilskimi zapadł kolejny wyrok, wydany przez komisarzy królewskich: woj. lwowskiego Stanisława z Chodcza i star. krakowskiego Kamienieckiego, którzy utrzymali zasądzony wcześniej wymiar dodatkowej pańszczyzny z tytułu stacji, a podstawowy wymiar pańszczyzny sprzężajnej określili na dwa dni tygodniowo z półłanka. W l. 1501–2 spłacał T. egzekutorom testamentu sędziego dworskiego Stanisława Klonowskiego zaciągnięty u niego dług 40 grzywien. Z konwentem sprzedał w r. 1501 kanonikowi Piotrowi z Brzeżka, altaryście ołtarza św. Agnieszki w kościele Mariackim w Krakowie, za 250 grzywien w gotówce czynsz wykupny w wysokości 8 grzywien, płacony z klasztornej wsi Czyżyny; pieniądze przeznaczono na odbudowę posesji w mieście, zwłaszcza słodowni. W r. 1503 sprzedał wikariuszom kolegiaty sandomierskiej za 100 grzywien czynsz wykupny 4 grzywien, płacony z owej posesji, a zwłaszcza słodowni, która wymagała jeszcze inwestycji; transakcję potwierdził bp krakowski Jan Konarski.
W r. 1502 udało się T-owi przy pomocy mieszczan krakowskich, Fryderyka Schyllinga i Baltazara Behema, rozbudować w Mogile papiernię, znacząco zwiększając jej produkcję. T.r. klasztor kupił za 60 fl. od księcia oświęcimskiego i zatorskiego Janusza prawo zwierzchnie w Półwsi koło Ryczowa. Aktywność cystersów w kluczu majątkowym nad Skawą wywołała jednak spór graniczny z opactwem Benedyktynów w Tyńcu o jezioro w Łączanach. W r. 1503 książę Janusz rozgraniczył należący do klasztoru mogilskiego sąsiedni Ryczów od posiadłości tynieckich; z tytułu rezygnacji z jeziora cystersi mieli odtąd otrzymywać od Tyńca coroczną dostawę ryb wartości pół grzywny, zniesiono natomiast obciążający ich dotąd obowiązek dawania Tyńcowi drewna z lasu oraz uiszczania dziesiątej części czynszu z Ryczowa. T.r. klasztor został oskarżony przez Annę, wdowę po dworzaninie królewskim Marku Markwarcie, o niezapłacenie 50 grzywien stacji, które Markwart otrzymał w r. 1501 od króla Aleksandra Jagiellończyka. W konsekwencji na T-a i konwent spadła ekskomunika. Schorowany T. zmarł 8 XII 1503 w Mogile. Na prośbę zakonników uchylono ekskomunikę, aby móc urządzić pogrzeb. Został pochowany w kapitularzu klasztornym.
T. pozostawił po sobie bardzo dobrą pamięć. Kronikarz Mikołaj z Krakowa określił go jako męża roztropnego, poważnych obyczajów, umiarkowanego, zwolennika «złotego środka», pełnego współczucia i wyrozumiałości wobec współbraci, dbającego o spokój w konwencie, zgodnego i przebaczającego, niepodatnego na plotki i oszczerstwa, a zarazem nie łatwowiernego. Równocześnie kronikarz surowo wypomniał mu, że dla splendoru zgromadził nadmiernie liczebny i zbędny dwór, do którego należeli urzędnicy klasztorni, zakonnicy studiujący na uniwersytecie, świeccy domownicy i służba. W historiografii określa się go pierwszym mogilskim opatem-humanistą.
Enc. katol., VII; Encyklopedia filozofii polskiej, L. 2011 I 551; Filoz. w Pol. Słown.; Katalog zbioru dokumentów pergaminowych Biblioteki Jagiellońskiej, Kr. 2015 I nr 210; Kowalski G., Katalog inkunabułów biblioteki opactwa mogilskiego oraz katalog inkunabułów biblioteki cystersów w Szczyrzycu, Kr. 1915 s. IV, 6, 34, 42–5, 59, 79 (błędna identyfikacja T. zamiast Jana Weinricha); Marszalska J. M., Katalog inkunabułów Biblioteki Opactwa OO. Cystersów w Szczyrzycu, Tyniec–Kr. 2002 s. 50 nr 12, s. 68–9 nr 51, s. 95 (błędne określenie T. jako introligatora); Słown. hist.-geogr. ziem pol., V cz. 3 (Łączany), cz. 4 (Mogiła-wieś, Mogiła-klasztor); Słown. pol. teologów katol., II; Sondel J., Słownik historii i tradycji Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kr. 2012 s. 1319; Starzyński M., Katalog opatów mogilskich w średniowieczu, „Nasza Przeszłość” T. 100: 2003 s. 123–5; – Batorowska H., Z dziejów biblioteki klasztoru OO. Cystersów w Mogile od jej zarania do początku XVIII wieku, „Roczn. Nauk.-Dydaktyczny WSP w Kr.” 1985 z. 89, Prace Bibliotekoznawcze, nr 2 s. 31–59; Bauch G., Schlesien und die Universität Krakau im XV. und XVI. Jahrhundert, „Zeitschr. des Vereins für Gesch. (und Altertum) Schlesiens” Bd. 41: 1907 s. 118; Bieniarzówna J., Wrzenie chłopskie w dobrach mogilskich w XVIII w., „Roczn. Dziej. Społ. i Gosp.” R. 14: 1952 s. 138; Ciesielski A., Dziedzictwo cystersów. Prace wybrane, „Cistercium Mater Nostra. Studia et documenta” T. 2013: 1 s. 153; Fijałek J., Mistrz Jakób z Paradyża i Uniwersytet Krakowski w okresie soboru bazylejskiego, Kr. 1900 I 28; Galar A., W europejskiej wspólnocie cysterskiej. Udział cystersów z historycznych ziem polskich w kapitułach generalnych w Cîteaux (XII–XVIII w.), Kr. 2014 s. 35, 94, 276, 316–17, 330–1; Heyne J., Dokumentierte Geschichte des Bistums und Hochstiftes Breslau, Breslau 1868 III 1187–8; Hoszowski K., Obraz życia i zasług opatów mogilskich, Kr. 1867 s. 28–9; Kaczmarek K., Studia uniwersyteckie cystersów z ziem polskich w okresie średniowiecza, P. 2002 s. 101, 146; Kłoczowski J., Prowincja polska cystersów w świetle akt kapituł generalnych tego zakonu z XV w., w: Polska w świecie. Szkice z dziejów kultury polskiej, W. 1972 s. 182, 197; Korolec J. B., Komentarze do Etyki Nikomachejskiej w Krakowie w XV w., „Mater. do Hist. Filoz. Średniowiecznej w Polsce” T. 7 (18): 1974 s. 130, 133; Leszczyński H. Z., Z dziejów kolegium prowincjalnego cystersów w Mogile, w: Dzieje teologii katol., II; Markowski M. Pierwsi bakałarze i doktorzy teologii Uniwersytetu Krakowskiego, „Przegl. Tomistyczny” T. 6–7: 1997 s. 279 nr 95, s. 299 nr XLIX; Molenda D., W sprawie badań huty miedzi w Mogile pod Krakowem w XV i XVI wieku, „Przegl. Hist.” T. 66: 1975 s. 369–82; Od Odrodzenia do Oświecenia. Teologia neoscholastyczna i jej rozwój w akademiach i szkołach zakonnych, L. 1975 cz. 2 s. 442; Piekarski K., Uwagi i uzupełnienia do katalogu inkunabułów mogilskich, Kr. 1924 s. 9–10; Ptaśnik J., Papiernie w Polsce XVI wieku, Kr. 1920 s. 12–13; Schaffer H., Geschichte einer Schlesichen Liebfrauengilde seit dem Jahre 1343, Ratibor 1883 s. VIII nr 460, s. IX nr 534, s. XIII nr 758; Starzyński M., Herby średniowiecznych opatów mogilskich, Kr. 2005 s. 42–3; Starzyński M., Zdanek M., Mogiła w czasach Stanisława Samostrzelnika – szkic do dziejów klasztoru na przełomie XV i XVI wieku, „Cistercium Mater Nostra” T. 1: 2007 s. 33–62; Szymoniak M., Średniowieczne pieczęcie cysterskie z diecezji krakowskiej jako źródło badań nad zakresem władzy opatów i konwentów, „Zesz. Nauk. Tow. Doktorantów UJ” 2014, Nauki Społ., nr 9 s. 159–60; Weltzel A., Geschichte der Stadt Ratibor, Ratibor 1861 s. 343, 409; Włodek Z., Jana Taczela z Raciborza, opata mogilskiego, wykład Sentencji na Uniwersytecie Krakowskim, w: Z dziejów filozofii na Uniwersytecie Krakowskim w XV wieku, Red. Z. Kuksewicz, Wr. 1965 s. 166–81; – Cod. Univ. Crac., III; Dokumenty polskie z archiwów dawnego Królestwa Węgier, Wyd. S. A. Sroka, Kr. 2003 III; Kod. tyniecki, cz. 2; Księga promocji Wydz. Sztuk Uniw. Krak.; Matricularum summ., II; Metryka Uniw. Krak., I [57h/178], [61e/075]; Mon. Pol. Hist., VI (Chronicon monasterii Claratumbensis ordinis Cisterciensis auctore fratre Nicolao de Cracovia); Pergaminy Archiwum Kapituły Katedralnej Sandomierskiej, Oprac. F. Kiryk, Sandomierz 2002 nr 103; Przybyszewski, Wypisy źródł. do dziej. Wawelu, I nr 134; Zbiór dyplomów klasztoru mogilskiego przy Krakowie, Kr. 1865 nr 153–60; – Arch. Cystersów w Mogile: rkp. 25 k. 357v–62v, 368v–9v, 373, 377, 380v–4, rkp. 51 s. 177; Arch. Kurii Metropolitalnej w Kr.: Acta Episc. Crac., t. 4 k. 217v, 222, Acta Offic. Crac., t. 11 k. 9v, t. 13 s. 340, 909, t. 15 s. 120–1, 304, t. 16 s. 85–6, 121, 203, t. 17 s. 375, 405, 499, t. 19 s. 59, 103, t. 20 s. 212, 215, 278, 281, 317, 363, 371, 413, 427, 457, 460, 550, 564–5, 596, 592, 621, 661, t. 21 k. 35v, 36, 246v, 254v, t. 22 k. 34, t. 24 s. 14, 50–1, 55–6, 107–9, 165, 218, 482–3, t. 27 s. 47, 77; Arch. Narod. w Kr., Oddz. na Wawelu: Castr. Crac., t. 25, s. 10, 352, 398–9, t. 26 s. 511, 556, 590, t. 27 s. 46–7, 735, 1257, 1276, t. 28 s. 64, 118, 202, 275, 874, 1297, Cons. Crac., t. 430 s. 111, Terr. Crac., t. 23 s. 81, t. 261 s. 376; B. Cystersów w Mogile: rkp. 626, 628 inc. 52 (w wyklejce oprawy list opata jędrzejowskiego do T-a z r. 1496), inc. 160 (w wyklejce oprawy list opata wąchockiego do T-a z r. 1495); B. Jag.: rkp. 2018.
Maciej Zdanek