INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Julian Józef Dobryłowski  

 
 
1758 lub 1760 - 1825-03-13
Biogram został opublikowany w latach 1939-1946 w V tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Dobryłowski Julian Józef (1758 lub 1760–1825), ksiądz, bazylianin prowincji polskiej, a od r. 1796 prowincji galicyjskiej. Urodził się w miasteczku Zinkowie na Podolu z ojca Michała, miejscowego unickiego proboszcza i dziekana, i z matki Tacjany. Do bazylianów wstąpił 19 VII 1778, śluby zakonne złożył 20 VII 1779, po otrzymaniu święceń kapłańskich (1784) przez 2 lata (1784 i 1785) nauczał fizyki w szkole bazyliańskiej w Szarogrodzie, następnie poświęcił się zupełnie pracy kaznodziejskiej i misjonarskiej. Mieszkał w głównych ośrodkach ówczesnej misji zakonu św. Bazylego W., w Zamościu (1786/7), Tryhorach (1788) i Krzemieńcu (1789–95), skąd jako misjonarz ludowy wyjeżdżał na pracę do diecezji lwowsko-halicko-kamienieckiej, łuckiej i kijowskiej. Podczas prześladowania unitów zbiegł z Krzemieńca do Galicji. Dn. 17 I 1796 zatrzymał się u bazylianów w Podhorcach, po czym udał się do Lwowa i przyjęty został do tamtejszej prowincji i do związku kleru archidiecezji lwowskiej. Władza zakonna przydzieliła go do klasztoru podhoreckiego, a metropolita dał mu dekret na kooperatora przy głównej cerkwi w Brodach. Tutaj zasłynął D. jako świetny i gorliwy sługa słowa wśród wiernych obu obrządków całej tej okolicy. Dn. 5 I 1800 na własną prośbę przeniesiony został do klasztoru św. Jerzego we Lwowie w charakterze kaznodziei, ale już 1 I 1801 znowu powrócił do Podhorzec objął administrację klasztoru i sprawował ją do 1 IX 1803. Dn. 7 IX 1803 wyjechał do Uhernik (Babianki) na przełożonego klasztoru, podlegającego kasacie, i na pracę duszpasterską tamże. Z Uhernik (1810) odszedł do Żółkwi na kaznodzieję, stąd 1 IX 1812 na rezydencję do Krechowa, wreszcie 25 II 1815 został rektorem klasztoru i szkoły w Buczaczu. Od r. 1818 był równocześnie przełożonym i rządcą klasztorów w Sokulcu, Zadarowie i Babiance, skoncentrowanych przez rząd w jeden klasztor i oddanych wraz z majątkiem klasztorowi buczackiemu w posiadanie. Jako rektor zdziałał dużo dla Buczacza bazyliańskiego, m. i. rozpoczął racjonalną gospodarkę ogrodową (na tzw. Lewadzie), urządził estetyczną i wygodną galerię i podwórze przed cerkwią i klasztorem, zrestaurował cerkiew, rozbudował szkołę, sporządził statuę Matki Boskiej i św. Onufrego. Z wdzięczności i w uznaniu zasług władza zakonna zaproponowała D-go na opata żółkiewskiego i usilnie kandydaturę jego popierała. Niestety 26 II 1821 tknięty paraliżem, początkowo z tytułem rektora, następnie zaś (1823) zupełnie zwolniony od obowiązków rektorskich, udał się D. w celach kuracyjnych do majątku klasztornego w Zielonej, gdzie 13 III 1825 życie zakończył. D. miał szczególniejsze zdolności kaznodziejskie i poprawnie władał językami łacińskim, polskim, przede wszystkim zaś ruskim. Drukiem ogłosił Nauki parafialne, na podstawie których wszedł do historii literatury ruskiej. Oprócz tego zajmował się poezją, a jako poeta, piszący poprawną mową ruską jeszcze przed ks. M. Szaszkiewiczem, a nawet przed I. Kotlarewskim, uważany być może za twórcę literatury narodowej i za pierwszego pisarza odrodzonego piśmiennictwa Rusi galicyjskiej. Poezje D-go tłumaczone na język polski wydawano we Lwowie, Wilnie i Krakowie, harmonizowano do śpiewu i muzyki. Pełnego wydania jego poezji nie mamy. Jedyny autentyczny egzemplarz, zawierający najwięcej wierszy D-go, znajduje się w rękopisie u bazylianów lwowskich.

 

Pisma D-go. I. Prozą: Nauky parochiałnija na nediły y swiata (Poczajów 1792). O nich zob. Lewicki J., Grammatik der ruth. Sprache, Przemyśl 1834 s. XVII, Anhang 44–6; Wagilewicz J., Zamitky o ruskoj liter., »Dnewnyk Ruskij«, Lw. 1843, 153; »Hał. Liter. Sbornyk«, Lw. 1863, I 176; Pełesz J., Geschichte der Union, Wien 1880, II 1073; Barwinskyj A., Ohlad ist. ukr.-r. liter., Lw. 1901, s. LXVIII; tenże, Ist. ukr. liter., Lw. 1910, s. CI; tenże, Ist. ukr. liter., Lw. 1920, I 253, 256; Woźniak M., Ist. ukr. liter., Lw. 1924, III 104; tenże, Stare ukr. pyśmenstwo, Lw. 1922, 471; Slipyj J., Św. Josafat K., Lw.–Żółkiew 1925, 103; »Zapysky Szewczenki«, CXXV 51, CXXXI 249. – II. Wierszem: Spiwannyk J. D-ho (Rkp. B. bazylianów we Lw.); Piosnki i arie J. Prochaski 1820 A. W. s. 118 (rkp. B. bazyl. we Lw.); Wacław z Oleska, Pieśni polskie i ruskie, Lw. 1833, 88, 90, 91, 93, 360; Lipiński K., Muzyka do pieśni, Lw. 1833, nr 18 i 20; »Znicz« (I. J. Kraszewskiego), Wil. 1835; »Bojan«, Lw. 1838; »Radegost«, Wil. 1843; Kolberg O., Wołyń, Kr. 1907, nr 62. – Ukr. Zah. Enc. I 1114; Catalogus OSBM, Poczajów 1782; Ołeksow N., Jeszcze o naszom predmeti, »Słowo«, Lw. 1862, nr 4 i 5; Barącz S., Pamiątki buczackie, Lw. 1882, 123; Hołowackij J., Zam. i dopołn. ko statiam h. Pypina, Wil. 1888, 22; Barwinskyj A., Ohlad narod. liter., Lw. 1898, s. VII; Szczurat W., Ukr. propowidnyk i poet, »Świt«, Lw. 1906, 58–60; tenże, »Świt«, Lw. 1907, 79; Studynskyj K., Koresp. J. Hołowaćkoho w l. 1835–49, Lw. 1909, 323; Franko I., Narys ist. ukr.-r. liter., Lw. 1910, 103; Wierzbowski T., Raporty gener. wizytatorów z r. 1784, W. 1911, z. 27 s. 90, z. 28 s. 30; Woźniak M., Ist. ukr. liter., Lw. 1924, III 359; Ukr.-ruśkyj Arch., Lw. 1920, XIII–XIV 65; »Analecta OSBM« I 177–8; »Nywa«, Lw. XVII (1922) 195; XVIII 239; XXII 454; Ołeksandrowycz M., Ist. now. ukr. pyśm., Stanisławów 1938, 4; Cathal. alphab. 718 (rkp.); Catalogus Relig. OSBM. 1804 per alphabetum cognominum compositus (rkp.); Liber ordinandorum V, nr 624 (rkp.); Akta do hist. misjonarzy ZSBW. (rkp.); Kronika mon. w Podhorcach, II 257–62, 264–8, 283 (rkp.); Acta Collegii Buczacz OSBM. (1772–9, 1815–39) 55, 245–9 (rkp.); Kronika mon. buczackiego (1751–1879), 6–10, 14 (rkp.); Libri mortuorum (rkp.).

Ks. Józefat Skruteń ZSBW.

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

  więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.