Brühl Juliusz Wilhelm (1850–1911), profesor uniwersytetu w Heidelbergu. Z rodziny pochodzenia gdańskiego, syn Ludwika, fabrykanta powozów, i Emmy z Bambergów. Urodzony w Warszawie 13 II, wcześnie, bo licząc 9 lat, opuścił miasto rodzinne, posłany do szkoły herrnhuckiej w Gnadenbergu na Śląsku. Nie ukończywszy jej, został w r. 1866 oddany do szkoły handlowej w Berlinie, lecz w rok później; po śmierci ojca, zapisał się na chemię w politechnice w Zurychu. W r. 1870 przeniósł się do Berlina, gdzie pod A. W. Hofmannem studiował specjalnie chemię organiczną, pod Quinckem fizykę matematyczną. Hofmann, poznawszy zdolności młodego pracownika, który już w r. 1871 ogłosił pierwszą pracę o pochodnych piperydyny, zaproponował go w r. 1872 na profesora uniwersytetu w Tokio, B. jednak wolał zostać asystentem Landolta w politechnice w Akwizgranie. Tam habilitował się już w r. 1873, choć stopień doktorski uzyskał dopiero w dwa lata potem w Getyndze. Pracując początkowo w zakresie chemii organicznej zmienił teraz B. nieco kierunek swych badań, zwracając się coraz bardziej ku chemii fizycznej, do czego go kwalifikowało doskonałe wyszkolenie w fizyce teoretycznej. B-owi chodziło przede wszystkim o to, by na podstawie zbadania fizycznych własności związków, w pierwszym rzędzie organicznych, móc wysnuwać wnioski o ich budowie wewnętrznej. Już pierwsza praca w tym zakresie, poniekąd programowa, zwróciła w r. 1879 na siebie tak dalece uwagę, że na jej podstawie został w tymże roku powołany na Politechnikę Lwowską jako zastępca profesora, a już w roku następnym został tam mianowany profesorem zwyczajnym chemii technicznej. To stanowisko umożliwiło mu w r. 1881 zawarcie małżeństwa z Lili Bamberger, którą poznał w domu Landolta w Akwizgranie. Niedługo jednak zajmował tę katedrę: gwałtowny krwotok płucny i następczy ciężki stan schorzenia zmusiły go już od wiosny r. 1882 prowadzić kurację w Szwajcarii a potem we Włoszech i wreszcie w r. 1884 złożyć profesurę we Lwowie. Po względnym wyzdrowieniu osiadł we Fryburgu w Bryzgowii, gdzie klimat był dla niego odpowiedni. Cztery lata pobytu tamże poprawiły mu zdrowie tak dalece, że mógł znów, choć w szczupłym zakresie, pracować w laboratorium, więcej zaś teoretycznie. Lepsze warunki znalazł od r. 1888 w Heidelbergu, gdzie został mianowany profesorem honorowym w miejsce ustępującego Bernthsena; w roku następnym prowadził wykłady za ustępującego Bunsena. W Heidelbergu osiadł już na zawsze, rozbudowując coraz bardziej i systematyczniej swój zakres badań, szczególnie w dziedzinie spektrochemii, której jest rzec można twórcą: nawet nazwa pochodzi od niego. Nurtująca go choroba nie wstrzymywała go od coraz intensywniejszej pracy naukowej; jednakże stopniowo wycofywał się z obowiązków profesorskich. W r. 1898 złożył kierownictwo instytutu uniwersyteckiego, urządzając sobie małą pracownię w domu, ale i w tej ostatnią pracę doświadczalną wykonał w r. 1904; późniejsze prace miały charakter teoretyczny lub też były wykonywane przez współpracowników pod jego kierunkiem; w r. 1908 wreszcie zwinął i to prywatne laboratorium. Zasługi B-a długo musiały czekać na uznanie świata naukowego, szczególnie w Niemczech; wcześniej oceniono ich doniosłość w Polsce, gdzie Akademia Umiejętności w Krakowie wybrała go na członka zwyczajnego w r. 1900, i w Anglii, gdzie Royal Institution zrobiła go członkiem honorowym w r. 1904, a uniwersytet w Cambridge nadał mu doktorat honorowy w roku następnym. W r. 1908 miał mu nadać takiż doktorat uniwersytet w Dublinie, lecz stan zdrowia nie pozwolił mu na tę podróż. W tymże czasie otrzymał wreszcie w Heidelbergu tytuł zwyczajnego profesora honorowego. Zmarł w Heidelbergu 5 II 1911. Działalność B-a odnosiła się do wszystkich niemal działów chemii: organicznej, nieorganicznej, fizycznej, teoretycznej, aparatury, a nawet do fizyki, główne zasługi jednak położył dla badań nad własnościami optycznymi związków, nad załamaniem i rozpraszaniem światła i ich związkiem z budową chemiczną. Pracował prawie wyłącznie w Niemczech i dla nauki niemieckiej, jednakże nie zerwał w zupełności dość luźnych związków z polskością: w r. 1900 przysłał referat na zjazd lekarzy i przyrodników w Krakowie i jeszcze w l. 1907 i 1908 drukował dwie prace w »Chemiku Polskim«.

Auwers K. w Ber. d. deutsch, ehem. Ges. 1911, 44 (3757–94 z portr. i bibliografią); »Ber. d. deutsch. Chem. Ges.« 1911, 44 (375–6); Bütschli, Heidelb. nat.-med. Verh., 11, s. 28 z portr.; »Chemiker-Zeitung«, Köthen 1911, 167; Goldsobel A. J. w »Chemiku Polskim« 1911, 11 (170–8 i 198–203 z portr. i bibliogr.); Poggensdorffs Biogr.-liter. Handwörterbuch, Bd. III, IV, Leipzig 1904, 192; Bd. V, Leipzig 1926, 175; »Czas« 1913, 564.

Tadeusz Estreicher