INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Krzysztof Krzykawski     

Krzysztof Krzykawski  

 
 
Biogram został opublikowany w 1970 r. w XV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Krzykawski Krzysztof (zm. 1705), matematyk i astronom, profesor teologii w Akad. Krak. Pochodził prawdopodobnie z rodziny szlacheckiej h. Trąby, z Krzykaw w pow. proszowickim. Studia na Wydziale Filozoficznym Uniw. Krak. rozpocząć musiał przypuszczalnie ok. r. 1668, skoro dwa lata później (1670) uzyskał bakalaureat, a w r. 1674 mistrzostwo sztuk wyzwolonych; w następnych latach pełnił obowiązki nauczyciela domowego Andrzeja i Stefana Radomickich, kasztelaniców kaliskich. Powróciwszy do zajęć uniwersyteckich jesienią 1677 r. ogłosił swój pierwszy Prognostyk abo przestrogę…. na rok 1678, a z początkiem 1680 r. Quaestio astronomica de declinationibus et ascensionibus, na podstawie której został 31 III t. r. inkorporowany do Kolegium Mniejszego i objął katedrę astronomii, której prowadzenie, jak sam się uskarżał, utrudniały mu niskie uposażenie katedry oraz brak niezbędnych instrumentów astronomicznych. Zajmował ją przez 8 lat, również po przyjęciu go (18 IX 1689) do Kolegium Większego. W tym charakterze ogłosił w l. 1681–6 kilka poczytnych prognostyków i kalendarzy, pilnie przy tym bronił przywileju urzędowego astrologa uniwersyteckiego, m. in. w kilku procesach wytoczonych drukarzom krakowskim. Od pracy naukowej odrywały go obowiązki dziekana Wydziału Filozoficznego (w półr. letn. 1686 i zim. 1692), prepozyta i skarbnika Kolegium (m. in. w l. 1687 i 1693), przede wszystkim zaś częste wyjazdy na prowincję związane z pomiarami gruntów, w charakterze cieszącego się dużą wziętością geometry. Działalności na tym polu, jak się zdaje, nie zarzucił nawet po przejściu w r. 1688 na katedrę filozofii (Cursus Vladislavianus), jeszcze bowiem w l. 1694–1702 obok książek wypożyczał ze zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej przyrządy pomiarowe. Przed r. 1686 posiadał jedynie skromnie uposażoną prebendę św. Wojciecha, później, już jako kolega większy i «profesor regius», otrzymał z prezenty Kolegium kanonię św. Anny (1688), prelaturę kanclerską w Nowym Sączu (1689), kanonię św. Floriana (1699) oraz probostwo w Szydłowie (1701).

Szybki awans w karierze uniwersyteckiej zawdzięczał u schyłku życia przejściu w r. 1696 na Wydział Teologiczny, na którym 24 III t. r. uzyskał bakalaureat, a w ślad za nim profesurę zwyczajną, najpierw teologii moralnej z fundacji M. Obłomkowica, a od r. 1700 teologii spekulatywnej. Zmarł w Krakowie 7 XI 1705 r. jako sekretarz królewski. Pozostawił w rękopisie (niedochowane) Trygonometrię i Geometrię Praktyczną. Chwalony w pośmiertnych panegirykach jako wybitny astronom i matematyk, był K. niewątpliwie umysłem chłonnym, żywo interesującym się współczesnym postępem wiedzy (na co wskazuje m. in. nieszablonowy zestaw jego prywatnej lektury), a jednocześnie krytycznym i nie pozbawionym niezależności sądu (czemu dał wyraz w głośnym wystąpieniu przeciwko Radzie Miejskiej Krakowa w kazaniu z r. 1696).

 

Portret (olej.) z r. ok. 1700 w zbiorach Muz. UJ; – Estreicher, (pod Krzykowski); Żebrawski, Bibliografia; Uruski; – Hajdukiewicz L., Historia Biblioteki Jagiellońskiej w l. 1655–1775, w: Historia Biblioteki Jagiellońskiej, Kr. 1966 I; – Metryka promowanych Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Krakowskiego z l. 1639–1741, Wyd. H. Barycz, „Nasza Przeszłość” R. 3: 1947 s. 195; Statuta nec non liber promotionum, s. 339, 343, 356, 360; Tortowski S., Linea rectae virtutis, Kr. 1705; – Arch. UJ: rkp. nr 20 s. 303–5, 382, 409–10, 413, 488, 565, 612–6, 618–21, 655, nr 65 s. 112 i passim, nr 72 s. 141, nr 76 s. 289, nr 90 s. 70 i n., nr 202 s. 43 i n.; B. Jag.: rkp. nr 242 k. 72 i n., nr 2191.

Leszek Hajdukiewicz

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Kazimierz Czartoryski

ok. 1614 - 1674-05-15
prymas Polski
 

Krzysztof Antoni Szembek

1667-03-25 - 1748-07-06
prymas Polski
 

Katarzyna Opalińska

1680-10-13 - 1747-03-19
królowa Polski
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Samuel Schelwig

1643-03-08 - 1715-01-18
pedagog
 

Grzegorz Jerzy Kostowski

brak danych - 1718-12-01
astronom
 

Piotr III Rohde (Rode)

1659-01-24 - 1717-01-18
złotnik
 

Feliks Zygmunt Parys h. Prawdzic

1 poł. XVII - przed 02.04.1695
starosta czerski
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.