INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Leon Halban (Blumenstock, Blumenstok-Halban, Blumenstock Ritter von Halban, von Halban)     

Leon Halban (Blumenstock, Blumenstok-Halban, Blumenstock Ritter von Halban, von Halban)  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1960-1961 w IX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Halban Leon (1838–1897), profesor medycyny sądowej. Ur. w Krakowie 11 III i tu ukończył Wydział Lekarski UJ w r. 1862 z tytułem doktora medycyny, a w Wiedniu magistra położnictwa. Od r. 1863–6 pełnił obowiązki asystenta kliniki okulistycznej w Krakowie. W r. 1865 mianował go sąd krakowski swym lekarzem biegłym i odtąd aż do r. 1892 wykonywał obowiązki znawcy sądowego. Brał udział w powstaniu 1863 r.; po powstaniu więziony był w Krakowie. W r. 1869 uzyskał docenturę medycyny sądowej na Wydziale Prawa UJ na podstawie wykładu O wpływie medycyny sądowej na rozwój pojęcia dzieciobójstwa („Czasopismo Prawnicze” 1869). W r. 1871 zamianowano go profesorem nadzwycz. medycyny sądowej na tymże wydziale, wreszcie w r. 1881 profesorem zwycz. tego przedmiotu na Wydziale Lekarskim UJ, po śmierci prof. Stanisława Janikowskiego. W tym czasie zmienił wyznanie mojżeszowe na katolickie, a w r. 1891 nazwisko Blumenstock na Halban. Zapadłszy na chorobę umysłową, musiał porzucić katedrę, zrazu czasowo na rok, a w r. 1896 na stałe. Zmarł w Krakowie 1 III 1897 r. Pozostawił dwóch synów: starszego Alfreda, profesora prawa, i młodszego Henryka, profesora neurologii i psychiatrii we Lwowie. H. był w zakresie medycyny sądowej autodydaktą, lecz mimo to wyróżniał się w tej dziedzinie. Był on w pierwszym rzędzie, podobnie jak większość współczesnych mu fachowców, kazuistą, ale kazuistyka jego obfitowała w przypadki, które, jak np. sprawa Barbary Ubryk („Przegl. Lek.” 1870, „Klinika Warszawska” 1870 i „Wiener Med. Wochenschr.” 1870), nabrały światowego rozgłosu. Kazuistyka, ogłaszana w postaci luźnych przyczynków lub zbiorowo („Kazuistyka sądowo-lekarska” Kr. 1882, „Orzeczenia Sądowo-Lekarskie Wydziału Lekarskiego UJ”, Kr. Z. 1: 1885 s. 232), stanowi lwią część jego dorobku przekraczającego setkę prac. Z prac innych zaznaczają się trzy rozdziały jasno przezeń opracowane (Lehre von den Verletzungen, Mord, Selbstmord oder Zufall? Tod durch Erfrieren) w czterotomowym dziele zbiorowym Maschki („Handbuch d. gerichtlichen Medizin”, Tübingen 1881), dalej artykuły, w liczbie 31, omawiające różne zagadnienia sądowo-lekarskie, w 15-tomowym dziele Eulenburga („Realencyklopädie der gesammten Heilkunde”, Wien u. Leipzig 1880), wreszcie świetne rozprawy z zakresu historii medycyny, w szczególności medycyny sądowej (Fortunato Fedeli pierwszy autor sądowo-lekarski, Kr. 1871, Prawo o broczeniu krwi, „Przegl.-Lek.” 1881, W 200-letnią rocznicę próby płucnej, „Przegl. Lek.” 1883 oraz czeski przekład Bêlohradsky’ego w Časop. lek. čes., 1884). Powyższe publikacje sprawiły, że nazwisko H-a weszło do światowego piśmiennictwa sądowo-lekarskiego. H. posiadał obok talentu literackiego także pierwszorzędny talent dziennikarski, którego dowód złożył najprzód jako współredaktor krakowskiego „Przeglądu Krytycznego” (1873–7), a następnie w l. 1877–92 jako naczelny redaktor „Przeglądu Lekarskiego”, organu Tow. Lekarskiego Krakowskiego i Galicyjskiego. Z pisma tego, będącego niemal w stanie upadku, wkrótce uczynił pierwszorzędny organ naukowy lekarski. Umiał on ściągnąć do współpracy nie tylko autorów o rozgłosie międzynarodowym, jak np. J. Mikulicza, N. Cybulskiego, L. Rydygiera, lub lekarzy, pracujących z dala od ojczyzny, np. W. Jabłonowskiego z Teheranu, M. Gumplowicza z Batawii, Waszaka ze Samarang na Jawie, J. Karlińskiego z Hercegowiny i Stambułu, J. Talko-Hryncewicza z Syberii, ale także wyszkolić młodych lekarzy jako autorów dla piśmiennictwa lekarskiego. Był członkiem Tow. Naukowego Krakowskiego, a od r. 1873 członkiem nadzwycz. AU, prezesem Tow. Lekarskiego Krakowskiego oraz członkiem Tow. Lekarzy Polskich w Paryżu. Bratankiem Leona był Józef H. (1870–1937), prof. ginekologii uniwersytetu wiedeńskiego.

 

W. Enc. Ilustr.; Jüd. Lexikon; Kośmiński, Słownik lekarzów; Kruczkowski S., Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich od r. 1773 do 1918, Lw. 1935; – Kronika Uniw. Jag., Kr. 1887 s. 143–7; Sto lat istnienia katedry medycyny sądowej w UJ, 1905 nr 1–5; Wachholz L., L. H., „Przegl. Lek.” 1897 nr 11 i „Krytyka Lek.” 1897 nr 5; – „Czas” 1897 nr 49; – Arch. PAN w Kr.; – Osobiste wspomnienia autora; Uzupełnienia prof. L. Halbana.

Leon Wachholz

 
 

Powiązane zdjęcia

   

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.