INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Leon Michał Kuczyński h. Ślepowron  

 
 
Biogram został opublikowany w 1971 r. w XVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Kuczyński Leon Michał h. Ślepowron (1716–1777), konfederat barski, poseł sejmowy, podkomorzy drohicki. Syn Wiktoryna (zob.) i Anieli Chądzyńskiej. Otrzymał staranne wychowanie; kształcił się w Akad. Krak., a następnie za granicą. Po śmierci Augusta II opowiedział się za Stanisławem Leszczyńskim. W r. 1739 występował jako stolnik mielnicki; od r. 1742 ściśle związany z J. K. Branickim, wówczas hetmanem pol. kor., był jego totumfackim przez lat piętnaście. W interesie swego pryncypała przeprowadzał i zrywał sejmiki poselskie i deputackię, utrącał przeciwników, zabiegał o jego interesy w trybunałach. W r. 1744 posłował z ziemi drohickiej na sejm grodzieński i jako stronnik Potockich należał do czołowej grupy opozycjonistów, która doprowadziła do zerwania sejmu. Mimo usilnych zabiegów przepadł na sejmiku przedsejmowym ziemi mielnickiej w r. 1746. Otrzymał natomiast mandat poselski z tej ziemi w r. 1748. Wszedł wówczas do deputacji sejmowej dla przeprowadzenia kalkulacji skarbu litewskiego. Wypowiadał się za aukcją wojska, proponował zniesienie pogłównego, a wprowadzenie cła generalnego i podniesienie pogłównego żydowskiego do wysokości jednego talara; apelował do ofiarności duchowieństwa i posiadaczy królewszczyzn («gdybym jaką królewszczyznę z łaski JKMości gratis miał, tedy bym i połowy intraty nie żałował»). Od r. 1746 chorąży, otrzymał od Branickiego w r. 1750 szarżę pułkownika. W l. 1746–56 miał starostwo żurobickie.
W r. 1755 K. pełnił z woj. podlaskiego funkcję deputata na Trybunał Lubelski. Z czasem zaczął prowadzić na Podlasiu własną politykę. J. Mniszech za pośrednictwem M. Matuszewicza starał się przeciągnąć K-ego w r. 1761 do obozu saskiego, zapewniając mu kuchmistrzostwo lit. względnie miecznikostwo kor. K., lawirując między obozem rządowym a «familią», zbliżył się do tej ostatniej. W r. 1764 posłował z ziemi mielnickiej na sejm konwokacyjny i wszedł do Rady przy prymasie na czas bezkrólewia, jak również w skład deputacji do traktowania z dworem wiedeńskim. Był następnie z ziemi mielnickiej posłem na sejm elekcyjny. Jako rotmistrz duktorowy swej ziemi poprowadził dwie chorągwie stukonne, które na polu elekcyjnym «najparadniej i najregularniej prezentowały się». Dn. 7 IX podpisał w imieniu woj. podlaskiego akt elekcji oraz z ziemią mielnicką wybór Stanisława Poniatowskiego. Posłując z ziemi bielskiej na sejm koronacyjny, podpisał akt konfirmacji praw kardynalnych przez króla oraz wypowiedział się za koniecznością założenia szkoły rycerskiej. Za te dowody przychylności dla «familii» został w r. 1765 podkomorzym drohickim. W r. 1767 paraliżował skutecznie przez czas dłuższy agitację agentów G. Podoskiego i T. Wessla na terenie Podlasia. Po odbyciu w Białymstoku konferencji z Karolem Radziwiłłem (7 VI) przyczynił się wprawdzie do skonfederowania ziemi drohickiej i mielnickiej (w ostatnich dniach czerwca), jednak w sposób stanowczy wymówił się od przyjazdu do Radomia.
Pozostając w bliskim kontakcie z Józefem Pułaskim był K. w r. 1768 głównym organizatorem konfederacji barskiej na Podlasiu. Już w maju podniósł powstanie i stanął na jego czele. J. K. Branickiemu zabrał kilkudziesięciu ludzi z milicji nadwornej, kilka armat i różnej broni. Poczynania te rychło zakończyły się niepowodzeniem i dopiero w rok później za poduszczeniem Anny Jabłonowskiej, zbrojnym poparciem Józefa Bierzyńskiego, a dużym nakładem finansowym i wysiłkiem organizacyjnym K-ego, 5 VII 1769 r. utworzona została konfederacja generału podlaskiego, do której K. skierował dwóch swoich bratanków: Ignacego (zob.) na konsyliarza i Wiktoryna (zob.) na marszałka mielnickiego. Swój udział w konfederacji barskiej traktował K. jako walkę o niepodległość i z królem nie zrywał. W końcu sierpnia 1771 r. przybył nawet do Warszawy; t. r. K. był rekomendowany do wakującego województwa podlaskiego, potem miał «mocne reprezentacje ministerii» (tzn. Czartoryskich) do kasztelanii podlaskiej, ale ku zadowoleniu K. Salderna – jak wspomina Stanisław August – otrzymał ją J. Wilczewski. Dn. 7 I 1772 r. uzyskał (tak jak Wiktoryn, Jan i Ignacy Kuczyńscy) paszport od Generalności do Gdańska. W czerwcu 1772 r. celowo wysłał swe galery ze zbożem do Gdańska bez zbrojnej eskorty, by stały się łupem resztek zgłodniałych i tropionych ostatnich konfederatów. Podejrzewany wciąż o udzielanie pomocy barzanom miał «częste wizyty» wojsk rosyjskich w swych majątkach (połączone z wyniszczającymi egzekucjami, zwłaszcza w l. 1767–9). Z ramienia sejmu rozbiorowego wchodził do kilku komisji sądowych. Król starał się o jego współpracę przy wyborach na sejm 1776 r. i uzyskał odpowiednią obietnicę. Przez A. Mokronowskiego starał się K. o Order Św. Stanisława.
K. posiadał na Podlasiu, nad Bugiem, rozległe dobra Korczew, a ponadto majętności Woźniki, Kuczyn, Gródek nad Nurcem, kilka wiosek w parafii pietkowskiej w ziemi bielskiej oraz dwór w Drohiczynie. Żona Magdalena z Kossakowskich, chorążanka owrucka, wniosła mu kilkanaście wsi liczące klucze: kurczycki i worotniewski w woj. wołyńskim. K. był jednym z najzamożniejszych ziemian na Podlasiu. Dobrze zagospodarowane majątki przynosiły mu 200 000 zł rocznej intraty. Co roku odstawiał do Gdańska własną «flotą» wielkie ilości żyta z majątków podlaskich, a pszenicy i potażu z wołyńskich. Duże dochody czerpał również z gospodarki rybnej w jeziorach i stawach dóbr nadbużańskich. Nazywany «królikiem podlaskim», posiadał, jak stwierdza M. Matuszewicz, «kredyt i moc wielką» w woj. podlaskim. Zabiegali o jego względy i poparcie Potoccy i Czartoryscy, a z miejscowych Ossolińscy i sam Branicki. K. ciężko chorował w l. 1739, 1756, 1767, 1772. Stale zamieszkiwał w Korczewie. Zmarł na «guz» w r. 1777; pochowany został 29 IV w podziemiach kościoła w Knychówku. Wdowa po nim, Magdalena z Kossakowskich, żyła w swych dobrach dziedzicznych na Wołyniu w Worotniewie jeszcze w początkach XIX w. Pozostawił 2 córki: Wiktorię, za Adamem Szydłowskim, starostą mielnickim, i Konstancję, za Jakubem Ciecierskim, stolnikiem drohickim, oraz 3 synów: Feliksa (zob.), Antoniego, stolnika mielnickiego, i Dominika (zob.).

Estreicher; Enc. Org.; Słow. Geogr., IV 392–3, 892; Boniecki; Kossakowski S. K., Monografie historyczno-genealogiczne niektórych rodzin polskich, W. 1860 II 354; Niesiecki; Uruski; Wielądko W. W., Heraldyka, czyli opisanie herbów…, W. 1798 V; Zielińska P., Katalog tek Glinki, cz. 1, W. 1969; – Bergerówna J., Księżna pani na Kocku i Siemiatyczach, Lw. 1936; Grabski W. M., Kilka uwag o początkach Szkoły Rycerskiej, Nauki Human.-Społ., Ł. 1965 z. 40 s. 105; [Iwanowski E.], Heleniusz E., Wspomnienia lat minionych, Kr. 1876 I 467–8; Skibiński M., Europa a Polska, Kr. 1912–3 I–II; – Diariusze sejmowe z wieku XVIII, W. 1911 I; Elektorów poczet, Wyd. O. Pietruski, Lw. 1845; Kossakowskiej Katarzyny z Potockich, Listy 1754–1800, Wyd. K. Waliszewski, P. 1883; Koźmian K., Pamiętniki, W. 1907 VI 56; Lubomirski S., Pamiętniki, Lw. 1925; Materiały do konfederacji barskiej, Wyd. S. Morawski, Lw. 1851 s. 150, 222; Matuszewicz M., Pamiętniki, Wyd. A. Pawiński, W. 1876; Mémoires du roi Stanislas-Auguste Poniatowski, Pet.–Leningrad 1914–24 I, II; Teka Podoskiego, IV 311; Vol. leg., VII 16, 53, 93, 104, 128, 136, 165, VIII 146, 271, 339, 343, 380; – AGAD: Arch. Roskie rkp. nr XI/29, nr XXXIV/231, nr LXIV/59, nr LXX III/67, Zbiory Anny Branickiej rkp. nr K I 21, nr K I 21a, Zbiory Komierowskich rkp. 67/87, Arch. Radziwiłłowskie V nr 7959, nr 7970; Arch. Państw. w Ł.: Zbiory Bartoszewiczów, Teki Wessla rkp. nr 302 s. 43–7, nr 170 s. 360; B. Czart.: rkp. nr 794, nr 1192 s. 22; B. Krasińskich w W.: rkp. 3115 s. 46.
                                                                                                                                                                                                                             Wacław Szczygielski

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Jan Potocki h. Pilawa

1761-03-08 - 1815-12-23
dramatopisarz
 

Adam Ignacy Komorowski

1699-05-24 - 1759-03-02
prymas Polski
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Michał Jerzy Poniatowski h. Ciołek

1736-10-12 - 11/12 sierpnia 1794
prymas Polski
 
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.