INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Ludwik Julian Spiess     

Ludwik Julian Spiess  

 
 
1872-07-23 - 1956-10-31
Biogram został opublikowany w 2002 r. w XLI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Spiess Ludwik Julian (1872–1956), przemysłowiec, polityk. Ur. 23 VII w Warszawie, był wnukiem Ludwika Henryka (zob.) i Józefa Simmlera (zob.), synem Stefana i Jadwigi z Simmlerów, bratem Stefana (zob.).

Brak informacji, gdzie S. się uczył, uchodził jednak w opinii współczesnych za człowieka wysoce wykształconego. W r. 1899, gdy firma «Ludwik Spiess i Syn» połączyła się z Zakładami Zjednoczonych Aptekarzy, tworząc spółkę akcyjną pod nazwą «Warszawskie Tow. Akcyjne Handlu Towarami Aptecznymi», dawniej «Zjednoczeni Aptekarze i Ludwik Spiess i Syn», S. został wybrany na prezesa jej Rady. Pełnił tę funkcję do r. 1944, a równocześnie był dyrektorem naczelnym nowo powstałej spółki. Dążył do rozbudowy działów farmaceutycznych przy ograniczeniu produkcji ubocznej. W r. 1907 kierowana przez S-a spółka sprzedała Zakładom Chemicznym «Strem S.A.» część Tarchomina wraz z budynkami i aparaturą, w której produkowane były nawozy sztuczne. Produkcja farmaceutyków rosła natomiast szybko. Powstawały nowe filie przy ul. Miodowej 10 (1904) i Marszałkowskiej 99 (1909). W styczniu 1912 uruchomiono przy ul. Nowosenatorskiej 6 laboratorium farmaceutyczne, w którym produkowano preparaty galenowe oraz specyfiki lecznicze i drogeryjne; prowadzono tam również badania nad nowymi wyrobami. W związku z rozwojem laboratorium przeniesiono je w r. 1913 do nowo zbudowanego przez spółkę gmachu przy ul. Daniłowiczowskiej 16, a następnie w r. 1922 do nowo wzniesionych pawilonów w Tarchominie. Pierwsza wojna światowa spowolniła nieco proces rozszerzania produkcji.

W końcu r. 1906 został S. mianowany konsulem honorowym królestwa Norwegii w Warszawie. W r. 1914, po wybuchu pierwszej wojny światowej, podpisał S. zbiorowy telegram dziękczynny do w. ks. Mikołaja Mikołajewicza w związku z jego manifestem do Polaków (14 VIII). Przed zajęciem Król. Pol. przez wojska państw centralnych ewakuował się do Rosji. W dn. 21–26 VII (st. st.) 1917 uczestniczył w polskim zjeździe politycznym w Moskwie, na którym został obrany członkiem Rady Polskiej Zjednoczenia Międzypartyjnego (RPZM); od września do grudnia t.r. kierował jej Wydz. Skarbowym. Po powstaniu w Lozannie Komitetu Narodowego Polskiego (KNP) wyjechał do Francji w imieniu RPZM celem nawiązania z nim kontaktu. Z ramienia KNP otrzymał S. funkcję dyrektora biura Urzędu Polskiego ds. Cywilnych w Paryżu – namiastki konsulatu polskiego (marzec 1918). Pod koniec t.r., przed wyborami do Sejmu Ustawodawczego, działał wraz z Władysławem Grabskim w Komitecie Wyborczym Narodowym Bezpartyjnym w Warszawie. W Polsce niepodległej S. nadal sprawował funkcję konsula honorowego Norwegii w Warszawie (nominacja: 30 III 1920), od r. 1927 – konsula generalnego honorowego z kompetencją terytorialną na RP z wyjątkiem okręgu konsulatu Norwegii w Gdyni (od schyłku l. dwudziestych) i w Łodzi (od poł. l. trzydziestych). W okresie tym utrzymywał stosunki z Romanem Dmowskim, zdobywał fundusze na działalność polityczną i wydawniczą endecji, m.in. był współtwórcą Wydawnictwa Narodowego S.A.

W r. 1922 firma S-a przyjęła nową nazwę «Przemysłowo Handlowe Zakłady Chemiczne Ludwik Spiess i Syn S.A. w Warszawie» i nawiązała bliską współpracę z francuską firmą farmaceutyczną «Les Etablissements Poulenc Freres». Zakłady tarchomińskie uzyskały niezbędny do rozwoju kapitał zagraniczny oraz dostęp do licencji na produkcję nowych farmaceutyków. W myśl umowy S. wchodził w skład zarządu firmy francuskiej, a jeden z przedstawicieli tej firmy, G. Roche, był członkiem zarządu polskiej spółki. Na podstawie licencji francuskich i własnych badań laboratoryjnych produkowano w r. 1937 220 specyfików, a m.in. preparat przeciwgruźliczy «Aurosan», mączkę fosforowo-wapniową «Calcisal», preparat arsenowy, stosowany do leczenia kiły «Novarsenobenzol», preparat fosforowy «Phosphit» i preparat zawierający witaminę D – «Vitavit». W r. 1924 powstał nowy dział «Antiba», produkujący wyroby chemiczne i kosmetyki. Ze względów handlowych «Antiba» funkcjonowała jako odrębna firma. W r. 1926 uruchomiona została w Henrykowie (sąsiedztwo Tarchomina) specjalistyczna rzeźnia, w której wytwarzano preparaty z narządów zwierzęcych, takich jak przysadka mózgowa, tarczyca i in. Firma posiadała składy fabryczne w Bydgoszczy, Częstochowie, Katowicach, Lwowie, Poznaniu i Wilnie, a także przedstawicielstwa handlowe w Pradze, Ankarze i Rydze. Zakłady w Tarchominie miały własną elektrownię i gazownię oraz bocznicę kolejową. Firma wydawała własne czasopisma: przed pierwszą wojną światową przeznaczony dla lekarzy miesięcznik „Medicamenta Nova”, po wojnie czasopismo „Biologia Lekarska” (od r. 1922), „Medycyna i Przyroda”, „Roczny Przegląd Naukowego Piśmiennictwa Lekarskiego”, w którym zamieszczano przedruki prac, omawiających wyroby tarchomińskie, a w r. 1927 ukazał się „Przegląd polskiego piśmiennictwa lekarskiego za 1923–1926” (W). S. był także autorem katalogów firmowych: Preparaty lecznicze (lub Preparaty Spiess, W. [1925?], wyd. 8, W. [1939]) oraz Przewodnik terapeutyczny, ułożony w porządku alfabetycznym według łacińskich nazw chorób, ze szczególnym uwzględnieniem preparatów leczniczych wyrabianych przez Przemysłowo-Handlowe Zakłady Chemiczne Ludwik Spiess i Syn Sp. Akc. (W. [1926]). Obok wzrostu produkcji farmaceutycznej zwiększyły się też znacznie obroty handlowe firmy przy sprzedaży artykułów chemicznych i farmaceutyczno-drogeryjnych, pochodzących z importu, a głównie z Francji. W 2. poł. l. trzydziestych «Przemysłowo-Handlowe Zakłady Chemiczne Ludwik Spiess i Syn» stały się największą firmą farmaceutyczną w Polsce. Wartość produkcji w r. 1937 wyniosła ponad 7 mln zł.

W okresie okupacji niemieckiej 1939–44 zakłady tarchomińskie zmniejszyły znacznie swą produkcję ze względu na brak surowców i ograniczenia okupantów. W r. 1941 zamknięta została firma «Antiba». Wśród pracowników firmy byli ludzie podziemia politycznego i wojskowego, zatrudnieni fikcyjnie dla zabezpieczenia przed aresztowaniem i wywózką na roboty do Niemiec. W r. 1944 do zarządu zakładów tarchomińskich weszli Niemcy; statut firmy nie został jednak zmieniony i pozostawała ona w polskim rejestrze handlowym. We wrześniu, w czasie odwrotu, Niemcy wywieźli aparaturę i surowce, zmagazynowane w Tarchominie. W październiku S., wraz z grupą przedstawicieli inteligencji warszawskiej, alarmował Centralę Rady Głównej Opiekuńczej w sprawie wywożenia i niszczenia mienia kulturalnego przez Niemców. Budynki tarchomińskie uległy zniszczeniu w czasie działań wojennych. W r. 1945 zdewastowane zakłady przejęło państwo. Powstała tam fabryka farmaceutyków «Polfa». W r. 1946 przebywał S. w Gdyni, a następnie w Krakowie, gdzie zmarł 31 X 1956. Pochowany został na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Odznaczony był francuskim Krzyżem Kawalerskim Legii Honorowej (1918). Brat S-a Stefan pisał w swych wspomnieniach o S-ie, że «był wesoły, dowcipny i bezpośredni», a także, że «miał wiele zainteresowań artystycznych i chętnie zawsze służył pomocą artystom».

Żonaty (ślub 19 I 1895) z Janiną Ludwiką z Marczewskich, miał S. córkę Irenę Jadwigę Ludwikę (ur. 7 X 1896), dwukrotnie zamężną: 1.v. za Leonem Malinowskim, 2.v. (1932) za Tadeuszem Łempickim.

 

Fot. w: „Kur. Świąteczny” 1904 nr 20; – Szturc J., Ewangelicy w Polsce. Słownik biograficzny XVI–XX wieku, W. 1999; – Łoza, Rodziny pol., I; – Cmentarz Powązkowski w Warszawie, W. 1984; Kikta T., Nekropol farmaceutyczny. Cmentarz Powązkowski w Warszawie, W. 1985; Łoza, Legia Honorowa; – Budrewicz O., Sagi warszawskie, W. 1990 s. 147; Dziesięciolecie Polski Odrodzonej; Hist. dyplomacji pol., III; Kikta T., Przemysł farmaceutyczny w Polsce (1823–1939), W. 1972; tenże, Zapomniane karty. Z przeszłości Tarchomina, W. 1964 s. 33–46; Kraushar A., Resursa Kupiecka w Warszawie, W. 1928 s. 135; Kroll B., Rada Główna Opiekuńcza 1939–1945, W. 1985; Krzywobłocka B., Chadecja 1918–1937, W. 1974 s. 338; Kumaniecki K. W., Odbudowa państwowości polskiej…, W.–Kr. 1924 s. 28; – Album biograficzno-społeczny i przemysłowo-handlowy, W. 1923 s. 48; Almanach de Gotha. Annuaire généalogique, diplomatique et statistique 1907–1917, Gotha; Gothaisches Jahrbuch für Diplomatie, Verwaltung und Wirtschaft, 1926–9, Gotha; Księga adresowa przemysłu fabrycznego w Królestwie Polskim na rok 1904, Oprac. L. Jeziorański, W. 1904; Liste du corps diplomatique a Varsovie… 1923–1925, 1930–1, 1933–4, 1937, 1939, [W.]; Roczn. Służby Zagranicznej RP wg stanu na 1 kwietnia 1938, W. 1938 s. 287; Woreyd. Almanach, W. 1928; – Arch. Paderewskiego, I; Dmowski R., Polityka polska i odbudowanie państwa, Komentarz: T. Wituch, W. 1988 II; Iwaszkiewiczowie A. i J., Listy 1922–1926, Oprac. M. Bojanowska, E. Cieślak, W. 1998; Kutrzeba S., Kongres, traktat i Polska, W. [1919] s. 34; Polski zjazd polityczny w Moskwie, Piotrogród 1917 s. 14; Spiess S., Bacewicz W., Ze wspomnień melomana, Kr. 1963; [Zieliński J.] Kułakowski M., Roman Dmowski w świetle listów i wspomnień, Londyn 1968 II; – „Handlowiec” 1910 nr 5; „Kalendarzyk Polit.-Hist.” 1917; „Kur. Pol.” 1927 nr 5; „Kur. Warsz.” 1904 nr 163, dod. poranny, 1909 nr 344; „Naprzód” 1904 nr 170; „Pol. Gospodarcza” 1930 nr 23; „Pol. Zbrojna” 1930 nr 345, 1934 nr 156; „Robotnik” 1934 nr 28; „Rzeczpospolita” 1923 nr 243, wyd. poranne; „Świat” 1907 nr 1 (fot.), 1923 nr 12, 1927 nr 28, 1928 nr 25; „Wiad. Farmac.” 1927 nr 16, 1929 nr 2, 1932 nr 4; „Życie Warszawy” 1956 nr 264; – B. Jag.: sygn. Przyb. 108/92 t. 7; B. Narod.: sygn. III 9666 k. 205–207; Kancelaria Cmentarza Powązkowskiego: Akt zgonu S-a.

Stanisław Konarski

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Stefan Kazimierz Spiess

1879-07-24 - 1968-11-20 inżynier
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Władysław Kazimierz Broniewski

1897-12-17 - 1962-02-10
poeta
 

Stanisław Witkiewicz

1851-05-21 - 1915-09-05
architekt
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Jadwiga Papi

1843-09-19 - 1906-06-27
działaczka oświatowa
 

Józef Roman Rybicki

1901-12-18 - 1986-05-09
filolog klasyczny
 

Kazimierz Wincenty Sikorski

1895-06-28 - 1986-07-23
kompozytor
 

Alfons Chmielewski

1849 - 1934-01-14
prawnik
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.