INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Ludwik Stefan Musioł     

Ludwik Stefan Musioł  

 
 
1892-12-19 - 1970-03-28
Biogram został opublikowany w 1977 r. w XXII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Musioł Ludwik Stefan (1892–1970), nauczyciel, wizytator, historyk kultury polskiej na Śląsku, archiwista. Ur. 19 XII w Mikołowie, był synem Ludwika, robotnika fabrycznego, i Albiny ze Słupików. Uczył się w szkole ludowej w Mikołowie, a w l. 1907–11 w państwowym gimnazjum w Katowicach, w r. 1914 ukończył Pruskie Seminarium Nauczycielskie w Mysłowicach. Przejściowo pracował jako nauczyciel w Orłowicach w pow. kozielskim i w Katowicach. Od grudnia 1914 do 9 XII 1918 służył w armii niemieckiej, dochodząc do stopnia kaprala; został też odznaczony Krzyżem Żelaznym II kl. Dn. 1 I 1919 otrzymał nominację na stałego nauczyciela w Kotach w pow. gliwickim, skąd został przeniesiony w październiku 1920 do Rudy w pow. zabrskim. Pracując w pruskich szkołach, był organizatorem kursów języka polskiego i współzałożycielem oraz czynnym członkiem Tow. Polskich Nauczycieli na Górnym Śląsku. W r. 1920 zdał w Opolu tzw. II egzamin nauczycielski. Uczestniczył w pracach Polskiego Komisariatu Plebiscytowego (PKP) jako członek komisji podręczników szkolnych. Współpracował w r. 1920 z polskimi pismami wydawanymi w języku niemieckim przez PKP: „Der Weisse Adler” i „Most” („Die Brücke). Prowadził także kursy języka polskiego dla nauczycieli. Po podziale Górnego Śląska M. pozostał w części przyznanej Polsce. W r. 1923 w Krakowie zdał egzamin na nauczyciela szkół wydziałowych, a w r. 1927 w Warszawie egzamin uproszczony z języka niemieckiego na nauczyciela szkół średnich i seminariów nauczycielskich. Wspólnie z Tadeuszem Przysieckim zorganizował w Pszczynie Państwowe Seminarium Nauczycielskie Męskie, w którym pracował od 1 X 1922 do 14 IX 1931. W l. 1926–7 był ekspertem polskim przy weryfikacji przeprowadzonej pod nadzorem Górnośląskiej Komisji Mieszanej, mającej na celu ustalenie przynależności narodowej dzieci szkolnych werbowanych przez Volksbund do niemieckich szkół mniejszościowych. W l. 1931–8 M. był p.o. okręgowego wizytatora szkół w Katowicach. W okresie od grudnia 1934 do końca r. szk. 1936/7 przebywał na płatnym urlopie, w czasie którego brał udział w pracach badawczych prowadzonych przez Instytut Śląski. W l. 1938–9 pracował w Archiwum Akt Dawnych Województwa Śląskiego w Katowicach, kontynuując inwentaryzację składnic archiwalnych.

M. zajmował się również pracą naukową. Plonem jego wieloletnich badań archiwalnych były Dzieje szkół parafialnych w dawnym dekanacie pszczyńskim (Kat. 1933). Ogłosił popularnonaukowe monografie historyczne miast: Pszczyna (Kat. 1936), Tychy (Tychy 1939). Zbierał i publikował przekazy dotyczące polskości Śląska; wydał m. in. teksty z protokolarza miasta Woźniki (Kat. 1936), „Materiały do dziejów wielkich Katowic (1299–1799)” (Kat. 1936). Zajmował się onomastyką i toponimią śląską (rozprawa Zniemczone nazwy miejscowe na Śląsku, Kat. 1936, wyd. niemieckie Berlin 1938, artykuły w „Strażnicy Zachodniej” 1937 nr 2/3, w „Zaraniu Śląskim” 1935 z. 3, 4). Opublikował też kilka prac z zakresu archiwistyki. Współpracował z wieloma wydawnictwami zbiorowymi, księgami pamiątkowymi, z „Polskim Słownikiem Biograficznym”, z licznymi czasopismami. Z ramienia Polskiego Związku Zachodniego uczestniczył również w pracach nad przywróceniem polskiego brzmienia nazwisk ok. 80 000 Ślązaków. Był czynny w Tow. Przyjaciół Nauk na Śląsku i członkiem zwycz. Instytutu Śląskiego od jego założenia. W czasie okupacji niemieckiej przebywał w Katowicach–Ligocie. Był trzykrotnie przesłuchiwany przez gestapo; skonfiskowano mu znaczną część zebranych materiałów składających się na pracę o archiwaliach śląskich. Od r. 1940 do początków 1942 r. pozostawał bez pracy, później był zatrudniony jako pomocnik biurowy w dawnej Bibliotece Śląskiej, następnie zaś w Urzędzie Genealogicznym (Landessippenamt) w Katowicach i w Cieszynie. Pod koniec 1943 r. M. otrzymał obywatelstwo niemieckie (volkslista nr 3) do odwołania. Należał także w czasie zatrudnienia do niemieckiej korporacji zawodowej (Deutsche Arbeitsfront).

Po wyzwoleniu M. przez 4 miesiące był pracownikiem naukowym organizującego się Instytutu Śląskiego w Katowicach. Zwolniony, pracował następnie w l. 1945–8 w katowickiej Izbie Rzemieślniczej. W r. 1949 wyrokiem sądu był skazany na 6 lat więzienia za współpracę z okupantem. Z więzienia został zwolniony przedterminowo w r. 1952, z pozbawieniem jednakże praw obywatelskich do stycznia 1956. Od sierpnia 1956 pracował w Bibliotece Śląskiej. Na emeryturę przeszedł w r. 1958. Po drugiej wojnie ogłosił liczne rozprawy, m. in. o rozwoju rzemiosła na Górnym Śląsku, o polskich nazwach rzemiosł, wydał materiały do biografii Walentego Rozdzieńskiego (Opole 1962). Opublikował (wspólnie ze Stefanem Płuszczewskim) wykaz zakładów dawnego hutnictwa na Górnym Śląsku (w: „Studia z dziejów górnictwa i hutnictwa”, W. 1960) oraz opracował dla PAN wykaz dawnych zakładów przemysłu żelaznego na Dolnym Śląsku. Przygotował też dla Śląskiego Instytutu Naukowego w Katowicach wiele prac źródłowych z historii miast i regionów Śląska, a dla Pracowni Dziejów Oświaty PAN w Warszawie „Zbiór materiałów do dziejów szkół parafialnych na Śląsku” (mszp.). Przygotował ok. 80 kronik parafii górnośląskich (mszp. w Zbiorach Specjalnych B. Śląskiej w Katowicach), zawierających cenny materiał do monografii miejscowości. M. wniósł poważny wkład w rozwój śląskiej onomastyki, toponimii, archiwistyki i językoznawstwa. M. zmarł 28 III 1970 w Katowicach, pochowany został na cmentarzu panewnickim w Katowicach-Ligocie. Był odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (1933) i Srebrnym Wawrzynem Polskiej Akademii Literatury. W r. 1971 ukazała się wyd. przez Władysława Dziewulskiego praca M-a Woźniki. Dzieje miasta… (Opole), a w r. 1972 opracowany przez niego wspólnie ze Stanisławem Rospondem „Protokolarz miasta Woźniki” (Wr.).

M. był żonaty z Hildegardą z domu Gajda (1923–1973), pozostawił córkę Renatę Musioł-Kozielową (ur. 1948), mgra filologii słowiańskiej (serbochorwackiej).

 

Zagórowski, Spis nauczycieli; – Kartka z albumu, „Panorama” 1963 nr 4; Pożegnanie rencistów, „Biul. Inform. B. Śląskiej” (Kat.) 1958 nr 4 s. 177; Targ A., Ludwik Musioł (1892–1970), tamże 1971 nr 1/4 s. 205–10; (tenże) A. T., Śp. Ludwik Musioł (1892–1970), „Gość Niedzielny” 1970 nr z 19 VIII; – Komunikaty Instytutu Śląskiego w Katowicach, S. I, Komunikat nr 36, Kat. 1936, S. II, Komunikat nr 13, Kat. 1936, nr 41, Kat. 1937; – „Dzien. Zachodni” 1970 nr 77; „Roczn. Tow. Przyj. Nauk na Śląsku” T. 5: 1936, T. 6: 1938; – Arch. Inst. Śląskiego w Kat.; Arch. Urzędu Woj. w Kat.; B. Śląska w Kat.: Zbiory specjalne; Dyrekcja B. Śląskiej w Kat.: Akta personalne; WAP w Kat.: Zespół akt Hohenlohe–Wełnowiec sygn. 1979 k. 25a, 26a; – Papiery i korespondencja w posiadaniu rodziny w Kat.-Ligocie.

Adam Jarosz

 
 

Chmura tagów

TAGI

Za pomocą tagów oznaczamy powiązania tematyczne postaci. Pozwalają one eksplorować serwis wg wybranych przez redakcję najważniejszych tematów dla danej postaci.

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Wacław Jan Gąsiorowski

1869-06-27 - 1939-10-30
powieściopisarz
 

Jerzy Gruza

1932-04-04 - 2020-02-16
reżyser filmów fabularnych
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Jan Michalski

1875-12-17 - brak danych
inżynier
 

Kurt Alfred Obitz

1907-01-16 - 1945-08-08
lekarz weterynarii
 

Julian Cezary Paszkiewicz

1831-09-01 - 1912-01-20
ziemianin
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.