Sokołowski Maciej Artur Konstanty (1834–1893), powstaniec 1863 r., emigrant. Ur. 24 II był synem Stanisława Erazma (1806–1869), dziedzica dóbr Kępka Szlachecka i Żegocin (pow. włocławski), oraz Franciszki z Lutostańskich (1807 – 7 I 1884). Siostra S-ego Pelagia była żoną komediopisarza Józefa Blizińskiego (zob.).
Młode lata spędził S. w domu rodzinnym. Wg przekazów rodzinnych, zaraz po wybuchu powstania styczniowego wstąpił do oddziału gen. Ludwika Mierosławskiego. Po opuszczeniu przez Mierosławskiego Król. Pol., walczył w oddziale Kazimierza Mielęckiego, a potem Józefa Alojzego Seyfrieda. Dn. 16 IV 1863 Rząd Narodowy mianował go porucznikiem. W tej randze pełnił w sztabie płk. Edmunda Calliera – naczelnika wojennego woj. mazowieckiego, funkcję intendenta wojewódzkiego. Wykonując rozkaz Calliera z 14 VII 1863 udał się do pow. kujawskobrzeskiego i uformował tam oddział jazdy składający się z przeszło 100 jeźdźców. Dn. 19 VIII t.r. na jego czele zdobył w Kutnie kasę powiatową zawierającą 2 720 złp. Następnie na szosie pod Krośniewicami zaatakował jadącego z Kłodawy z eskortą 50 kozaków gen. A. S. Kostandy i po zaciętej walce wycofał się do wsi Łanięta. Brał też udział 4 IX t.r. w potyczce pod Cyrusową Wolą koło Łowicza. Nie jest pewne, czy pokonany przez Rosjan 28 II 1864 pod Kurdwanowem Sokołowski (Piorun), adiutant naczelnika pow. warszawskiego i sochaczewskiego Apolinarego Młochowskiego, jest tożsamy z S-m.
W czerwcu 1864 S. przebywał już na emigracji, 18 VI w Bernie otrzymał paszport szwajcarski. Dn. 9 VII t.r. wydano mu w Turynie zaświadczenie «o nienagannym zachowaniu» (z pieczęcią «Rząd Narodowy, Sekretariat Agencji Dyplomatycznej we Włoszech»), z którego wynikało, że zamierzał jechać do Belgii. Nie wiadomo dokładnie, kiedy zakończył emigracyjną tułaczkę. W r. 1876 mieszkał już w Bóbrce Dolnej (Starej) nad Sanem (pow. leski), której był właścicielem, w sąsiedztwie swego szwagra J. Blizińskiego, posiadacza Bóbrki Górnej (Nowej). W r. 1881 dwór S-ego spalił się, zamieszkał więc z rodziną u Blizińskiego. W r. 1882 sprzedał posiadłość i przeniósł się do Posady Olechowskiej (pow. sanocki). Przez pewien czas mieszkał też w Rymanowie. Nieostrożny kontrakt ze Stanisławem Potockim o drewno do produkcji podkładów kolejowych doprowadził S-ego do ruiny finansowej z winy kontrahenta. Przeniósł się do Krakowa, gdzie podjął pracę administratora w redakcji dziennika „Kurier Polski”. Był też współwłaścicielem drukarni «A. Słomski i S-ka». Zmarł 26 II 1893 w Krakowie i pochowany został na cmentarzu Rakowickim.
O udziale S-ego w powstaniu styczniowym wspomina Teresa Bojarska w powieści „Kontredans kujawski” (W. 1972).
S. był dwukrotnie żonaty. Pierwszą żoną była Helena O. (może Ogińska), zaś drugą kuzynka Zofia Sokołowska (21 I 1853 – 6 V 1915), córka Michała Sokołowskiego i Martyny Wandy Wiesiołowskiej (ślub 25 XI 1878). W małżeństwie z Zofią miał pięcioro dzieci: Stanisława (1879–1917), inżyniera górniczego, działacza socjalistycznego w USA, współpracownika gazet polonijnych „Dziennik Ludowy” i „Robotnik”, Michała (zob.), Helenę, lekarkę, Franciszkę, zamężną za Ignacym Szańkowskim, która wyemigrowała do Brazylii, i Antoniego (zm. 1945), usynowionego po śmierci S-ego przez jego brata Alfonsa (1841 – 7 XI 1893), właściciela dóbr Kępka, potem administratora dóbr Miastkowo pod Garwolinem, ojca Stanisława (zob.).
Kormanowa, Mater. do bibliogr. 1866–1918 (dot. syna Stanisława); Enc. Wojsk.; Słown. Geogr. (Bóbrka, Kępka Szlachecka, Rzegocin); Lewak–Więckowska, Zbiory B. Rap. Katalog, I, III; Grodziska-Ożóg K., Cmentarz Rakowicki w Krakowie, Kr. 1987; – Zieliński S., Bitwy i potyczki 1883–1864, Raperswil 1913; Z dziejów powstania styczniowego na Kujawach i ziemi dobrzyńskiej, Red. S. Kalembka, W. 1989 s. 62; – Białynia-Chołodecki J., Pamiętnik powstania styczniowego w pięćdziesiątą rocznicę wypadków, Lw. 1913; Bliziński J., Listy, Wstęp, Oprac. komentarz A. Zyga, Kr. 1975; Callier E., Trzy ustępy z powstania polskiego 1863–1864, P. 1868 s. 50; Dok. władz wojsk.; Dok. Wydz. Wojny; Koresp. namiestników Król. Pol.; Potocka A. z Działyńskich, Mój pamiętnik, Oprac. A. Jastrzębowski, W. 1973 (zidentyfikowany mylnie jako August Sokołowski); Skarbek-Sokołowska A., Czas udręki i czas radości. Wspomnienia, Wr. 1977 (dot. rodziny żony S-ego); – „Czas” 1893 nr 49 s. 3; „Kalendarz Czecha” Kr. 1894 s. 141; „Kur. Pol.” 1893 nr 59, 60; – B. Jag.: sygn. 224648 V teka 3, sygn. 224649 V teka 9 (klepsydry Sokołowskich); Muz. Wojska Polskiego w W.: rkp. MWP 929, MWP 4375, MWP 4376; – Mater. Red. PSB: Życiorys S-ego opracowany przez Zofię Stoltz i Jana Glińskiego z W.
Henryk Żaliński