INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Maciej Dorszewski  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1939-1946 w V tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Dorszewski Maciej (1804–1880), kanonik gnieźnieński, syn Szymona, rolnika, i Marianny Gagackiej, urodził się 24 II w Koźminie. Gimnazjum ukończył w Poznaniu, gdzie też odsłużył trzechletnią powinność wojskową. W r. 1828 wstąpił do seminarium duchownego w Poznaniu. Na wieść o wybuchu powstania listopadowego opuścił mury seminaryjne i całą kampanię odbył w 4. pułku piechoty. Po upadku powstania znalazł sobie przytułek u Jana Gliszczyńskiego, właściciela majętności Tomice pod Koninem, jako nauczyciel jego wnuka. Dzięki wstawiennictwu arcybpa Dunina u naczelnego prezesa Flottwella D. uzyskał 7 IV 1832 pozwolenie na powrót w Poznańskie pod warunkiem wszakże, że poniesie konsekwencje za bezprawne przebywanie w granicach Królestwa Polskiego. Przerwane w Poznaniu studia teologiczne podjął na nowo w Gnieźnie, gdzie 20 VIII 1832 spadł na niego wyrok poznańskiego sądu ziemiańskiego, skazujący go na dziewięć miesięcy więzienia i konfiskatę majątku zdobytego nawet w przyszłości. Karę więzienną, skróconą o połowę drogą łaski, odcierpiał w r. 1833 w Poznaniu. Wyświęcony 17 XI 1833 na kapłana, pozostawał przez kilka miesięcy na wikariacie przy farze gnieźnieńskiej, skąd 12 VII 1834 powołany został do katedry najpierw na stanowisko wikariusza, a później penitencjarza. Był też od r. 1835 przez lat dwadzieścia prokuratorem czyli administratorem seminarium duchownego, które rozbudował i majątkowo podźwignął przez osuszenie i użyźnienie otaczających je łąk i bagien. 20 III 1839 wszedł do sądu duchownego w charakterze adwokata. W r. 1855 posunął go arcybp Przyłuski na urząd radcy konsystorskiego i zamianował kanonikiem gremialnym gnieźnieńskim, na którą to godność D. 12 VII się instalował. Między kandydatami przedstawionymi 30 IV 1867 przez kapitułę arcybpowi Ledóchowskiemu na wakującą po śmierci biskupa Anzelma Wojciecha Brodziszewskiego († 10 VII 1866) sufraganię gnieźnieńską D. figurował na naczelnym miejscu. Arcybp upatrzył sobie wprawdzie sufragana spoza grona kapituły w osobie regensa seminarium duchownego w Gnieźnie Józefa Cybichowskiego, powołał przecież D-go w dowód uznania dla jego zdolności administratorskich na swego wikariusza generalnego i oficjała. W tymże też roku zaliczył go papież Pius IX w poczet swoich prałatów domowych.

Osobne zasługi zdobył sobie D. na polu charytatywnym. Przykład dra Karola Marcinkowskiego, który samego D-go otoczył za młodu serdeczną opieką, sprawił, że D. również poświęcił się pracy nad opuszczonymi sierotami. Za jego inicjatywą powstała w Gnieźnie w r. 1854 pierwsza ochronka połączona z szwalnią dla ubogich dziewcząt, których byt przez długi szereg lat własnymi funduszami podtrzymywał. W r. 1855 objęły pieczę nad sierocińcem siostry miłosierdzia św. Wincentego z siostrą Walerią Kajsiewiczówną na czele, rodzoną siostrą zmartwychwstańca ks. Hieronima. »Miłosiernemu sierot gnieźnieńskich dobroczyńcy« poświęciła poetka gnieźnieńska Maria Springer trzeci tomik swoich poezji religijnych (Gniezno 1857). W czasie »kulturkampfu« twórca ochronki i jego dzieło narażeni byli na dotkliwe przykrości ze strony rządu pruskiego. Często indagowany, uległ D. 16 VII 1873 apopleksji w izbie sądowej. Zmarł 14 I 1880. D. pochowany został w podziemiach katedry w kaplicy Kołudzkich.

 

Akta osobiste i Acta decretorum Capituli w Arch. Kapitulnym w Gnieźnie; Korytkowski, Prałaci i kan. gnieźn., I 230–2; »Kurier Pozn.« 1880, 21–2; »Posener Tagelblatt« 1880, 27; »Posener Zeitung« 1880, 37; Karwowski St., Historia W. Ks. Pozn., P. 1920, II 334–5.

Ks. Leon Formanowicz

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Józef Kremer

1806-02-22 - 1875-06-02
filozof
 

Edward Dembowski h. Jelita

1822-04-25 - 1846-02-27
emisariusz
 
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Jan Kloczkowski

1812-06-16 - 1884-04-11
kaznodzieja
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.