Różański Marceli (1885–1951), hodowca roślin i redaktor „Gazety Rolniczej”. Ur. w Warszawie; bliższa data ur. i pochodzenie nie są znane.
Do gimnazjum uczęszczał R. najpierw w Częstochowie, a następnie w Warszawie, gdzie zdał maturę. W r. 1904 rozpoczął studia na Wydz. Matematyczno-Przyrodniczym Uniw. Warsz., ale już rok później przeniósł się do Krakowa na Studium Rolnicze UJ, które ukończył w r. 1908. Przez następne dwa lata pracował w Katedrze Uprawy i Hodowli Roślin pod kierunkiem Kazimierza Rogoyskiego i dodatkowo studiował filozofię na UJ. W r. 1911 doktoryzował się u Emila Godlewskiego (sen.) na podstawie pracy Rozwój bobiku i wpływ na niego nawozów azotowych i torfu. W l. 1912–32 pracował w Sekcji Nasiennej Centralnego Tow. Rolniczego (CTR) w Warszawie przy kwalifikowaniu materiału siewnego. W l. 1919–39 kierował wydziałem prac zleconych Sekcji Centralnej dla Spraw Nasiennictwa, którego zadaniem było instruowanie Izb Rolniczych w zakresie kwalifikowania mateteriału siewnego. Równocześnie od r. 1910 pracował jako kierownik naukowy prywatnych hodowli roślin, m. in. Józefa Czarnowskiego w Łękach (pow. Kutno), Wiktora Detkensa w Strzykułach pod Ożarowem, Lenartowicza w Złotej pod Sandomierzem, Mirkowicza na Wołyniu i warszawskiej firmy ogrodniczej Christian Ulrich. Od r. 1940 do śmierci był kierownikiem naukowym przedwojennej Sandomiersko-Wielkopolskiej Hodowli Nasion, a także prowadził równocześnie własną hodowlę roślin w Kruszynce i Krośniewicach (pow. Kutno), gdzie uratował materiały hodowlane pszenic Złotka i Hanka z Dublan, pszenżyta, żyta ozimego kruszynkowskiego, owsa Teodozja, rzepaku i rzepiku Łęcki, buraków ćwikłowych Detkensa oraz innych roślin uprawnych; wszystkie te materiały po jego śmierci przejął Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin. R. był gorącym zwolennikiem i propagatorem pszenżyta, rośliny o właściwościach pszenicy i przydatności, jako żyto, na słabsze gleby; ustalił kilka jego rodów, które przyjęto do rejestru Odmian Oryginalnych.
W l. 1917–38 był R. organizatorem jarmarków nasiennych, przewodniczącym ich komitetów i redaktorem „Biuletynów jarmacznych” (nakład ok. 2 tys. egzemplarzy), ważnego periodyku dla hodowców i kupców nasiennych. Od r. 1913 był członkiem redakcji organu prasowego Centralnego Tow. Rolniczego (CTR) „Gazety Rolniczej”, a w l. 1914–18 jako jej redaktor naczelny uratował pismo, zmniejszając wprawdzie nakład i objętość, ale dzięki temu przetrwało ono i nie upadło w czasie wojny. Na zakończenie pracy w „Gazecie Rolniczej” wydał „Zeszyt jubileuszowy Centralnego Towarzystwa Rolniczego” przedstawiający historię wszystkich działów CTR do r. 1917. W l. 1927–35 wydawał miesięcznik „Przegląd Rolniczo-Ogrodniczy”, mający na celu zbliżenie rolnictwa z ogrodnictwem, a w ostatnim roku wydawnictwa również dodatek handlowy „Wiadomości Ogrodnicze”, które potem utrzymały się jako samodzielne pismo i stały się organem Związku Polskich Zrzeszeń Ogrodniczych.
R. publikował wiele prac i artykułów z zakresu nasiennictwa i hodowli roślin, m. in. Nasionoznawstwo (W. 1922), Uprawa łąk i pastwisk (W. 1927, W. 1937), Odmiany zbóż najczęściej uprawiane oraz ich ziarno (W. 1936), O siewie, przygotowaniu nasion do siewu i ich ocenie (W. 1936), O wyborze odmiany i kupnie nasion (W. 1936), Najważniejsze wiadomości o materiale siewnym (W. 1948), a także był współredaktorem pierwszych w Polsce „Przepisów i regulaminów kwalifikowania materiału siewnego”. W l. 1930–9 prowadził działalność dydaktyczną, m. in. wykładał propedeutykę rolnictwa na Wydz. Melioracyjnym Politechn. Warsz., nasionoznawstwo towarowe w Wyższej Szkole Handlowej i nasionoznawstwo ogólne na rolniczych kursach korespondencyjnych im. S. Staszica. Był prezesem Tow. Ogrodniczego Warszawskiego oraz Koła Wytwórców Nasion przy Tow. Ogrodniczym Warszawskim, członkiem Polskiego Związku Wytwórców Nasion Ogrodniczych, a także Związku Zawodowego Polskich Hodowców i Wytwórców Nasion.
Brak danych o stosunkach rodzinnych R-ego. Zmarł 26 VIII 1951 w Kruszynce pod Kutnem.
Księga Pamiątkowa na 75-lecie Gazety Rolniczej 1861–1935, W. 1938 I s. XVI–XVIII (fot.); Z dziejów hodowli roślin i nasiennictwa w Polsce, Studia i Mater. z Dziej. Nauki Pol., W. 1969, S. B, z. 17 (m. in.: Łoziński T., Marceli Różański <1885–1951> s. 124–5 ); – „Życie Warszawy” 1951 nr 263 (nekrolog); – Arch. UJ: WF II 478.
Stanisław Sroka