INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Marek Antoni Stadnicki ze Żmigrodu na Żmigrodzie      Ochocki, Gabriel (ca 1601-1673) - Epithalamivm [...] Marco Stadnicky [...] Marinæ Dębinska [...] - Kraków, 1620 - w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie - sygn.: BJ St. Dr. 17206 I - źródło kopii cyfrowej: POLONA.pl - rubrykacja: iPSB.

Marek Antoni Stadnicki ze Żmigrodu na Żmigrodzie  

 
 
Biogram został opublikowany w 2002 r. w XLI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.


 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Stadnicki Marek Antoni ze Żmigrodu na Żmigrodzie h. Szreniawa (zm. 1639), podczaszy krakowski. Był wnukiem Mikołaja Mniszcha (zob.), synem Andrzeja i Anny z Niedrzwieckich, bratem Mikołaja, podczaszego sanockiego (zob.), i Stanisława.

Uczył się S. początkowo prawdopodobnie w jednym z kolegiów jezuickich, po czym ojciec wysłał go wraz z bratem Mikołajem w podróż po Europie. Zobaczył wówczas Niemcy, Francję, Anglię, Niderlandy i Italię. Na dłuższy pobyt zatrzymał się na uniwersytetach w Bolonii i Padwie w r. 1611; w kwietniu r.n. był w Rzymie.

Działalność publiczną rozpoczął S. jako poseł wybrany na sejmiku wiszeńskim 2 I 1618. Tuż po sejmie (19 IV) występował już z tytułem podczaszego krakowskiego. Pierwsze doświadczenia wojskowe zdobył jesienią 1617, uczestnicząc wraz z bratem Mikołajem w starciach z wojskami turecko-tatarskimi Iskander paszy pod Buszą «z dobrymi szlacheckiemi pocztami», za co doczekał się uznania ze strony hetmana Stanisława Żółkiewskiego na sejmie 1618 r. Jesienią t.r. uczestniczył w walkach pod Oryninem z siłami turecko-tatarskimi Iskander paszy, Dewlet Gireja i Kantymira. S. posłował następnie z woj. krakowskiego na sejm 1620 r., na którym wybrano go na komisarza do rady wojennej przy hetmanie w. lit. Janie Karolu Chodkiewiczu. Dn. 2 XII t.r. w imieniu izby poselskiej prosił króla Zygmunta III o nagrodę dla star. lanckorońskiego Michała Zebrzydowskiego, którego ojciec, woj. krakowski Mikołaj, wydał na potrzeby Rzpltej 20 tys. złp. Po sejmie wniósł protestację przeciwko: konstytucjom o żołnierzu, o uchodzeniu z obozu, o cenach, o dyscyplinie wojskowej i o warunku poborów. Sejmik relacyjny w Proszowicach 31 XII wybrał S-ego na poborcę podatków w pow. bieckim, powierzył mu też funkcję rotmistrza chorągwi husarskiej. S. zapewne nie stawił się w obozie pod Chocimiem, chociaż niewykluczone, iż on to właśnie wysłał 100 husarzy do pułku Stanisława Lubomirskiego, w spisie wojska wymienianych jako chorągiew «P. Stadnickiego».

W l.n. S. sporadycznie uczestniczył w działalności publicznej w woj. krakowskim i ruskim. Na popis szlachty pod Sanokiem 4 IV 1622 przysłał służbę, natomiast na popis 24 IV r.n. stawił się osobiście. Uczestniczył w sejmiku proszowickim 14 VIII 1626. Na sejmie w r.n. i pierwszym w r. 1629 powierzono S-emu funkcję komisarza ds. granicznych z Węgrami, w samych obradach jednak nie brał udziału. Podczas bezkrólewia 1632 r. wykazał się dużą aktywnością. Z sejmiku proszowickiego (3 VI) posłował na sejm konwokacyjny, na którym wybrano go na deputata do komisji monetarnej. Dn. 15 VII podpisał w Warszawie laudum sejmiku kapturowego woj. krakowskiego, uczestniczył następnie w zjeździe pod Kazimierzem 27–28 VII, gdzie wraz z Janem Byliną wybrano go na sędziego kapturowego dla pow. bieckiego. Tuż po objęciu funkcji S. i pozostali sędziowie weszli w konflikt z urzędnikami podkanclerzego kor. Tomasza Zamoyskiego, skazując ich na infamię za uniemożliwienie sędziom odbywania posiedzeń na zamku krakowskim. Incydent ten wywołał interwencję prymasa Jana Wężyka oraz senatorów świeckich. S. uczestniczył w sejmie elekcyjnym 1632 r. i podpisał akt elekcji Władysława IV z woj. krakowskim. Na sejm koronacyjny 1633 r. nie posłował, ale kolejny raz znalazł się w składzie komisji granicznej z Węgrami. Pod koniec życia wycofał się z działalności publicznej.

W wyniku działu po ojcu w r. 1621 otrzymał S. wsie w woj. krakowskim: Mytarka z folwarkiem, folwark na Wolicy, Kąty, Toki z folwarkiem, Międzybrodzie, Rostoki z folwarkiem, Myscowa (Myszczowa) z folwarkiem, Żydowskie, Świętkowa, Rostajnie, Wyszowatka, Grab, Ożenna (Ozinna), Długie Dołchy i Radocyna (Radocina). W skład dzierżawionego przezeń od r. 1626 star. osieckiego w woj. ruskim wchodziło m. Osiek (Jasielski) oraz wsie: Skalnik, Deśnica (Desznica), Brzezowa, Świerchowa i Bukowina. Dzięki cesji od braci S. uzyskał część dóbr Myczkowce, Bereźnica, Boberka (Bóbrka) i Zwiżenie (Zwierzyń) w woj. ruskim oraz Stary Żmigród, Siedliska i Łysągórę w woj. krakowskim. Wg rejestru poborowego w r. 1629 miał w woj. krakowskim wsie: Wola, Kąty, Mytarka, Stary Żmigród, Siedliska, Łysagóra, Radocyna, Grab, Długie Dołchy, Ożenna, Świętkowa, Wyszowatka i Nieznajowa. Obracał dużymi sumami, np. w r. 1616 oddał Sebastianowi Kaszyckiemu 10 tys. zł, zaś w r.n. Andrzej Zborowski kwitował go z sumy 30 tys. złp. W związku z powołaniem na funkcję komisarza przy hetmanie J. K. Chodkiewiczu, a z myślą o niepełnoletnim jeszcze bracie Stanisławie, ustanowił w r. 1621 plenipotentów w osobach Krzysztofa Pawłowskiego, pisarza grodzkiego bieckiego, i Jana Wojakowskiego. S. zmarł przed 25 III 1639. Urząd podczaszego krakowskiego otrzymał po nim brat stryjeczny Jan Adam Stadnicki (zob.), który z tym tytułem posłował na sejm jesienią t.r.

S. był żonaty dwukrotnie: z Eleonorą, córką Andrzeja z Rytwian Zborowskiego, której w r. 1617 zapisał w grodzie bieckim 20 tys. złp., a następnie w r. 1620 z Marianną z Dembińskich, córką kaszt. bieckiego Samuela Andrzeja (zob.), z którą miał czterech synów: Andrzeja Samuela (zob.), Marka Karola, Jerzego i Kazimierza Aleksandra, oraz córkę Barbarę (zm. 1653), wydaną za Franciszka Bernarda Mniszcha, kaszt. sądeckiego (zob.).

 

Estreicher; – Niesiecki; Stadnicki K., Rodowody domu Stadnickich…, Lw. 1857–61, Linia Jędrzeja Stadnickiego, s. 22–3; Święcki, Historyczne pamiątki; Żychliński, III; – Bersohn M., Studenci Polacy na uniwersytecie bolońskim w XVI i XVII wieku, Kr. 1894 s. 1, 28; Elektorowie; Urzędnicy, IV z. 2 nr 214; – Chłapowski K., Starostowie w Małopolsce 1565–1668, w: Społeczeństwo staropolskie. Studia i szkice, W. 1986 s. 127; Pietrzak J., Po Cecorze i podczas wojny chocimskiej. Sejmy z lat 1620 i 1621, Wr. 1983 s. 107; Przyboś K., Walaszek A., Reprezentacja sejmowa województwa krakowskiego w XVII wieku, „Studia Hist.” T. 20: 1977 z. 3 s. 399; Tretiak J., Historia wojny chocimskiej (1621), Kr. 1921 s. 68, 138; – Akta grodz. i ziem., XX 200, 207; Akta sejmikowe woj. krak., I–II; Arch. nacji polskiej w uniw. padewskim, I nr 576; Jędrski A., Trzy znaki łaski Bożey…, Lw. 1645; Ochocki G., Epithalamium…, Cracoviae 1620; Radawiecki A., Prawy ojcowic…, Cracoviae 1630; Rejestr poborowy województwa krakowskiego z roku 1629, Red. S. Inglot, Wr. 1956; Vol. leg., III 363, 550, 614, 737, 803; – AP w Kr, Oddz. na Wawelu: Castr. Biec. Inscr., t. 42 k. 135–6, 696–7, 787, 790, Castr. Crac. Rel., t. 46 k. 1285; B. Czart.: rkp. 124 k. 371, rkp. 390 k. 124, rkp. 2086 k. 255–6; B. Jag.: rkp. akc. 19/52 k. 28; – Mater. Red. PSB: Kartoteka posłów XVII w., Oprac. Z. Trawicka.

Marcin Sokalski

 

 
 

Chmura tagów

TAGI

Za pomocą tagów oznaczamy powiązania tematyczne postaci. Pozwalają one eksplorować serwis wg wybranych przez redakcję najważniejszych tematów dla danej postaci.

dzieci - 5 (w tym 4 synów), uniwersytet w Padwie, uniwersytet w Bolonii, rodzeństwo - 4 (w tym 2 braci), walki z Tatarami, elekcja Władysława IV 1632, bezkrólewie po śmierci Zygmunta III, sejm 1632 konwokacyjny, warszawski, rotmistrzostwo chorągwi husarskiej, sejmiki wiszeńskie, ród Drużynów, herb rodu Drużynów, żona - Zborowska, teść - urzędnik ziemski krakowski, zięć - Mniszech, sejm 1620, zwyczajny, warszawski, sejm 1632 elekcyjny, warszawski, herb rodu Szreniawów - błędnie, Bitwa pod Oryninem 1618, walki z Turkami, dobra w Woj. Krakowskim, posłowanie z Woj. Krakowskiego, królewszczyzny w Woj. Ruskim, zięć - Kasztelan Sądecki, rodzina Stadnickich (ze Stadnik) h. Drużyna, teść - starosta w Woj. Krakowskim, urzędy ziemskie krakowskie, sejmiki proszowickie, żona - Dembińska, polityka monetarna, podróże edukacyjne po Europie XVII w., działy spadkowe XVII w., sędziostwo kapturowe, syn - ksiądz, zięć - starosta w Woj. Ruskim, zięć - dworzanin królewski, teść - Miecznik Koronny, brat - poseł na sejm I RP, zięć - poseł na sejm I RP, teść - Kasztelan Sanocki, teść - starosta w Woj. Sandomierskim, siostra - zakonnica, zięć - starosta w Woj. Krakowskim, elektorzy z Woj. Krakowskiego, ciotka - zakonnica, ojciec - dworzanin królewski, syn - starosta w Woj. Ruskim, sejmy XVII w. (1 poł.), syn - Kasztelan Przemyski, zięć - sędzia kapturowy, brat - marszałek sejmikowy, komisje do sporów na pograniczu węgierskim, sejm 1618, zwyczajny, warszawski, syn - proboszcz, teść - poseł na sejm Królestwa Polskiego, teść - poseł na sejm I RP, teść - konwertyta, syn - sędzia kapturowy, sejmiki Woj. Krakowskiego, teść - Marszałek Nadworny Koronny, teść - Kasztelan Biecki, małżeństwa - 2 (osób zm. w XVII w.), syn - Kasztelan Lubaczowski, teść - konfederat warszawski 1573, teść - deputat do Trybunału Skarbowego Koronnego, walki z Tatarami XVII w., matka - Niedrzwiecka, brat - urzędnik ziemski sanocki, teść - rokoszanin, matka - kasztelanka połaniecka
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Chmura tagów

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 
 

Marcin Kromer

1512-11-11 - 1589-03-23
dyplomata
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Jan Leo

1572 - 1635-01-18
historyk
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.