INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Andrzej Samuel Stadnicki  

 
 
brak danych - 1678
Biogram został opublikowany w 2002 r. w XLI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Stadnicki Andrzej Samuel h. Szreniawa (zm. 1678), kasztelan lubaczowski, potem przemyski. Był synem Marka Antoniego (zob.) i Marianny z Dembińskich h. Rawicz, córki Andrzeja Samuela Dembińskiego (zob.), kasztelana bieckiego.

Być może po wybuchu powstania Bohdana Chmielnickiego w r. 1648 zaciągnął się S. do chorągwi pancernej wojska kor. W r.n. ożenił się z Marianną Barbarą ze Stadnickich, córką Jana Adama (zob.), podkomorzego sanockiego; po śmierci ojca w r. 1651 wniosła ona mężowi bogate dobra leskie. Od r. 1657 dowodził własną chorągwią pancerną w kompucie wojska kor. (od III kwartału, 148 koni). Na potrzeby swoich pocztów, a następnie własnej chorągwi, przeznaczał m.in. kwoty uzyskiwane z m. Leska (np. w r. 1654 sumę ze sprzedaży domu skonfiskowanego mieszczaninowi leskiemu, który przyłączył się do powstania Chmielnickiego). W czasie «potopu» uczestniczył w l. 1657–60 w walkach ze Szwedami aż do zakończenia kampanii pruskiej. W składzie dywizji hetmana polnego kor. Jerzego Lubomirskiego walczył w kampanii cudnowskiej (1660) na Ukrainie. Jego chorągiew poczyniła zapewne w tym czasie znaczne szkody i gwałty w dobrach szlacheckich, co stało się przedmiotem anonimowego pisma (datowanego ok. t.r.) „Żałosna querimonia Ich. Mciów PP Obywatelów Rzeczypospolitej polskiej przeciwko opresji żołnierskiej…”. Od lipca t.r. faktycznie chorągwią S-ego dowodził porucznik Jan Samuel Świderski. Po bitwach pod Cudnowem i Słobodyszczem (wrzesień–październik), kiedy Lubomirski rozłożył armię na leża zimowe, S. opuścił swoją chorągiew pod Korosteszowem, pozostawiwszy komendę Świderskiemu. W lipcu 1661 Świderski został marszałkiem konfederacji wojska kor. (Związek Święcony), a chorągiew S-ego weszła w skład pułku marszałka związku i przetrwała do rozwiązania konfederacji w lipcu 1663. Za udział w związku została następnie zwinięta, a S. wycofał się ze służby wojskowej.

Dn. 17 II 1661 otrzymał S. kaszt. lubaczowską, nie uczestniczył jednak aktywnie w życiu politycznym Rzpltej. Zapewne na sejmie 1661 r. lub r.n. złożył przysięgę senatorską. Być może uczestniczył w obradach senatu debatującego w Warszawie 11–12 V 1662 nad sposobami zlikwidowania konfederacji wojska kor. Aktywnie uczestniczył w walkach politycznych za panowania Michała Korybuta Wiśniowieckiego, opowiadał się za stronnictwem regalistycznym. Na sejmie zwycz. 1670 r. został wybrany do komisji dla rozwiązywania spornych spraw na pograniczu z Węgrami, wyznaczono go też na senatora rezydenta na drugi kwartał 1672. Przed 15 X t.r. otrzymał urząd kaszt. przemyskiego. Na sejmie koronacyjnym króla Jana III w r. 1676 ponownie wszedł do komisji węgierskiej, której obradom przewodniczył; został też senatorem rezydentem. Na sejmie w r.n. wyznaczony z senatu do komisji węgierskiej, objął jej przewodnictwo. S. posiadał wniesiony przez żonę kompleks dóbr leskich, oraz Drążków w woj. sandomierskim i Chrzanów w woj. krakowskim (po Dembińskich). Zmarł w r. 1678 w Lesku i tam został pochowany.

Z małżeństwa z Marianną Barbarą ze Stadnickich pozostawił S. córkę Aleksandrę Barbarę, żonę Jana Franciszka Stadnickiego (zob.), woj. wołyńskiego.

 

Niesiecki, VIII; Stadnicki K., Rodowody domu Stadnickich…, Lw. 1857–61, Jędrzej Stadnicki i jego potomstwo, nr 2 s. 11, 24; Żychliński, III 261, 268; – Urzędnicy, III/1; Wimmer, Materiały do zagadnienia organizacji armii w l. 1655–60, W. 1958 t. 4, W. 1960 t. 6 cz. 1; – Chłapowski K., Starostowie w Małopolsce 1565–1668, w: Społeczeństwo staropolskie, W. 1986 IV 127; Fastnacht A., Dzieje Leska do 1772 roku, Rzeszów 1988; tenże, Osadnictwo ziemi sanockiej w latach 1340–1650, Wr. 1962 s. 151, 175; Janas E., Konfederacja wojska koronnego w latach 1661–1663, L. 1998 s. 53, 273; Trzyna E., Ziemia sanocka i struktura jej własności feudalnej od połowy XVI do drugiej połowy XVII w., „Roczn. Woj. Rzeszowskiego” R. 9: 1978 s. 168–9, 173; Wanat J., Zakon Karmelitów Bosych w Polsce, Kr. 1979; – Akta grodz. i ziem., X, XXI; Jemiołowski M., Pamiętnik dzieje Polski zawierający (1648–1679), Oprac. J. Dzięgielewski, W. 2000 s. 310; Pisma polityczne z czasów panowania Jana Kazimierza Wazy 1648–1668, Wyd. S. Ochmann-Staniszewska, Wr. 1989 I; Rejestr poborowy ziemi sanockiej 1640 roku, Wyd. Z. Budzyński, K. Przyboś, Rzeszów 1998; Rejestr poborowy ziemi sanockiej z 1655 roku, Wyd. Z. Budzyński, K. Przyboś, Rzeszów 1998; Dwa pamiętniki z XVII wieku Jana Cedrowskiego i Jana Franciszka Drobysz-Tuszyńskiego, Wyd. A. Przyboś, Wr. 1954 s. 33; Vol. leg., V 72, 76, 365, 408, 467; – AGAD: Arch. Branickich z Suchej, nr 124/147 k. 408–19, Arch. Radziwiłów, Dz. II t. 11 nr 1447, Arch. Skarbowo-Wojsk., Dz. 85 ks. 86 k. 191v.–nn. (rolle chorągwi kozackiej Andrzeja Samuela Stadnickiego z l. 1660–1), Dz. 86 nr 124 s. 8–10, Metryka Kor., Lustracje, Dz. XVIII nr 24 F. 609, Metryka Kor., nr 187 F. 237–8, Sig., nr 3 k. 193v., nr 6 k. 19; B. Czart.: rkp. 1957 k. 6–8; B. Ossol.: rkp. 12806/I s. 50–5.

Mirosław Nagielski

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.