INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Mikołaj Sietesza  

 
 
brak danych - 1475
Biogram został opublikowany w latach 1996-1997 w XXXVII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.


 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Sietesza (Setesza, Szetesza) Mikołaj (zm. 1475), niższy duchowny, kopista ksiąg liturgicznych, wicekantor krakowski. Ur. zapewne w miejscowości Sietesz koło Przeworska w diec. przemyskiej.

Od r. 1453 był S. notowany w aktach oficjałów generalnych krakowskich jako wikariusz przy kościele katedralnym. W r. 1469 został wicekantorem katedry wawelskiej, wikariuszem kantora Mikołaja Imbira z Kiszewa h. Nałęcz. Po jego śmierci t.r. S. pozostał na stanowisku przy boku jego następcy Jana z Humnisk h. Gozdawa, dziekana przemyskiego. Do obowiązków S-y jako wicekantora należało kierowanie zespołem wykonawców śpiewów liturgicznych i przewodniczenie chórowi w czasie nabożeństw w katedrze, w tym procesji, które schodziły do miasta. Z obowiązkami kapłana i wicekantora łączył umiejętności skryptora-kaligrafa, kopisty i notatora ksiąg liturgicznych, zwłaszcza ksiąg muzycznych, czerpiąc dodatkowe dochody z wykonywania tego cenionego rzemiosła. Sygnował dwa znane nam zespoły ksiąg do śpiewu liturgicznego, oba okazale iluminowane. W l. 1451–7 przepisał ozdobną teksturą gotycką antyfonarz «de sanctis» ufundowany dla katedry krakowskiej z zapisu testamentowego kanonika katedralnego krakowskiego Adama z Będkowa h. Prus II. zmarłego w r. 1451 (Arch. Kapituły Metropolitalnej na Wawelu: rkp. 48, 49 KP). Nad wykonaniem dwuczęściowego dzieła czuwał Tomasz Strzępiński, wówczas kanonik katedralny krakowski. Koszt antyfonarza wyniósł (wg kolofonu w cz. 1) 87 grzywien i «nieco groszy». W r. 1467 S. sygnował jako skryptor cz. 1 czteroczęściowego „Graduału łęczyckiego”, który sprawił dla kolegiaty p. wezw. P. Marii i św. Aleksego w Tumie koło Łęczycy Mikołaj Imbir z Kiszewa, wówczas scholastyk łęczycki (kodeks, sygn. Lat. F. Vel. I 84 spłonął ze zbiorami rękopisów średniowiecznych Biblioteki Narodowej w Warszawie w r. 1944). Oba dzieła ukazują S-ę jako wytrawnego skryptora-kaligrafa i notatora tekstów muzycznych; wykonał w nich także ozdobne inicjały kaligraficzne. Brak natomiast podstaw źródłowych, by uznać S-ę za współwykonawcę dekoracji malarskiej przepisanych przez niego kodeksów. Wykonali ją w Krakowie profesjonalni malarze – iluminatorzy, wśród których wyróżniają się tzw. Mistrz Graduału łęczyckiego z pomocnikami i tzw. Mistrz Pontyfikału Tomasza Strzępińskiego (B. Miodońska).

Nieco światła na działalność S-y i jego dochody rzucają kościelne księgi sądowe. W r. 1464 Jakub, świątnik w miejscowości Świątniki koło Krakowa, i jego poręczyciel Jan, zobowiązali się zwrócić S-y 16 gr. długu. W r. 1465 Wojciech, rajca z Koszyc, w imieniu własnym i rady miejskiej Koszyc oraz Stanisław, mansjonarz w kościele św. Jakuba w Kazimierzu, zobowiązali się zapłacić S-y 3 grzywny i 1 fl., może za pracę kopisty. W maju 1466 S. upomniał się u kanonika Imbira z Kiszewa o zapłatę 14 grzywien, zapewne należnych mu za pracę nad „Graduałem łęczyckim”; we wrześniu pokwitował odbiór tej sumy. Również w r. 1466 sprzedał mszał dla kościoła w Radłowie; proboszcz Maciej oraz Jakub, wójt z Woli, zobowiązali się zapłacić 6 grzywien «pro libro missali». S. znał malarza i iluminatora krakowskiego Stanisława Durinka, który w r. 1474 był mu dłużny 6 fl. w złocie i 1 grzywnę. Fakt rozliczeń pieniężnych między skryptorem a malarzem stwarza możliwość identyfikacji anonimowego Mistrza Graduału łęczyckiego z Durinkiem, choć brak na to rozstrzygających dowodów. S. zmarł w r. 1475, zapewne w Krakowie.

 

Enc. Wiedzy o Książce; Dobrowolski, Życie artystów pol. (pod: Szetesza Mikołaj); Słown. Pracowników Książki Pol.; Sztuka w Krakowie w latach 1350–1550. Katalog wystawy Muzeum Narodowego w Krakowie, 1964, (B. Miodońska), s. 22, 101 n.; Polkowski J., Katalog rękopisów kapitulnych katedry krakowskiej, cz. 1, Arch. do Dziej. Liter., T. 3: 1884 s. 48 n.; Sawicka S., Straty wojenne zbiorów polskich w dziedzinie rękopisów iluminowanych. Ministerstwo Kultury i Sztuki. Prace i materiały Biura Rewindykacji i Odszkodowań, Nr 10, W. 1952 s. 22 poz. 23; – Kopera F., Dzieje malarstwa w Polsce, Kr. 1925 I 64–6; tenże, Miniatury rękopisów polskiego pochodzenia w Bibliotece Publicznej w Petersburgu, Spraw. Kom. do Badania Hist. Sztuki w Pol. AU, VII, Kr. 1906 szp. 424–435, ilustr. 1, 12–19; Miodońska B., Iluminacje krakowskich rękopisów z 1 połowy w. XV w Archiwum Kapituły Metropolitalnej na Wawelu, Kr. 1967, Biblioteka Wawelska 2; taż, Małopolskie malarstwo książkowe. 1320–1540, W. 1993 s. 78, 138 n., 143–6, 149–56, 160, 202 (ilustr. 16); Potkowski E., Produkcja książki rękopiśmiennej w Polsce w XV stuleciu, w: Z badań nad księgozbiorami historycznymi. Książka rękopiśmienna XV–XVII w., W. 1980 s. 30; Przybyszewski B., Kapituła krakowska za kanonikatu Jana Długosza (1430–1480), w: Długossiana, Studia historyczne w pięćsetlecie śmierci Jana Długosza. Zesz. Nauk. UJ, DLXI. Prace hist., Z. 65, W. 1980 s. 41; – Cracovia impressorum XV et XVI saeculorum, Ed. J. Ptaśnik, Mon. Pol. Typographica XV et XVI saeculorum I, Lw. 1922 s. 3 (kolofon Graduału łęczyckiego); Długosz, Liber benef., I 27; Inwentarz katedry wawelskiej z roku 1563, Oprac. A. Bochnak, Kr. 1979, Źródła do dziej. Wawelu, X 110; Przybyszewski, Wypisy źródł. do dziej. Wawelu, [T. 1:] Źródła do dziejów Wawelu, III s. XIV, 22 (przyp. 32), 25, 34, 42 (poz. 32, 39, 44, 53, 63); – Arch. Kapituły Katedralnej w Kr.: Antiphonarium de Sanctis, rkp. 48, 49 KP; Arch. Kurii Metropolitalnej w Kr.: Acta officialia t. 1 s. 506, t. 12 s. 243, 655, 809, 900, t. 13 s. 556.

Barbara Miodońska

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.