INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Nestor Laurans     

Nestor Laurans  

 
 
brak danych - 1868
Biogram został opublikowany w 1971 r. w XVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Laurans (du Laurans, Dulaurans, Diuloran) Nestor (zm. 1868), komisarz Rządu Narodowego w powstaniu styczniowym. Ur. przypuszczalnie w Warszawie, pochodził z rodziny francuskiej, rzekomo arystokratycznej (niekiedy podpisywał się: du Bosquet du Laurans). Ojciec jego Stanisław był kapitanem 1 p. piechoty w l. 1807–9, a za czasów Król. Pol. komisarzem wojewódzkim, w r. 1831 zatrudniony w służbie górniczej. Nic nie wiadomo o młodych latach L-a; przed r. 1850 pracował jako rzemieślnik w warsztacie metalurgicznym. Ok. r. 1861 znalazł się w Wilnie jako urzędnik przy budowie kolei petersburskiej. Wyznaczony agentem warszawskiego Komitetu Ruchu, zaczął organizować w Wilnie dziesiątki spiskowe. W r. 1862 wileńscy «czerwoni» wciągnęli go do swego grona i L. został komisarzem przy Prowincjonalnym Komitecie Litwy. W jesieni t. r. wybuchł zatarg pomiędzy L-em, przedstawicielem Warszawy, a jego kolegami, którzy bronili wobec Komitetu Centralnego Narodowego (KCN) zasad autonomii litewskiej. L. został więc usunięty z komitetu i z organizacji wileńskiej, z czym KCN musiał się pogodzić.

Po wybuchu powstania L. zbliżył się w Wilnie do «białych», w lutym 1863 r. udał się do Warszawy i przedstawił S. Bobrowskiemu, że wobec słabości «czerwonych» na Litwie, należy oprzeć się w tej prowincji na szlachcie. Z upoważnienia Rządu Tymczasowego L. powołał do życia złożony z samych ziemian Wydział Zarządzający Prowincjami Litwy i objął przy nim funkcję komisarza. Rychło jednak znalazł się w konflikcie z przewodniczącym wydziału J. Gieysztorem i jego kolegami, którzy zarzucali mu niezaradność, lekkomyślność i intryganctwo. Wezwany do Warszawy dla usprawiedliwienia się, L. wyjeżdżając z Wilna w lipcu 1863 r. pozostawił swą pieczęć komisarską w ręku K. Kalinowskiego, chcąc z kolei posłużyć się «czerwonymi» dla wywarcia presji na «białych». Posługując się pieczęcią L-a, Kalinowski wystąpił z żądaniem uniezależnienia Komitetu Litewskiego od Warszawy. Rząd Narodowy (RN) przeprowadził śledztwo w tej sprawie i usunął L-a z komisarstwa, ale, nie wyciągając stąd dalszych konsekwencji, wyprawił go do Poznania, do pomocy S. Frankowskiemu, komisarzowi na zabór pruski.

W Poznaniu L. zbliżył się do kół ziemiańskich i liczył, zdaje się, że sam obejmie stanowisko komisarza przy Komitecie Wielkopolskim; jednakże R. Traugutt powierzył tę funkcję J. Łukaszewskiemu. Gdzie obracał się L. w ciągu następnej zimy, nie wiadomo. W kwietniu 1864 r. został mianowany komisarzem RN na Niemcy, z siedzibą w Dreźnie. W kwietniu i maju 1864 r. L. figurował jako agent J. Działyńskiego, organizatora sił zbrojnych w zaborze pruskim, i z tego tytułu pobierał 150 franków miesięcznie. W czerwcu jeździł z ramienia Działyńskiego do Poznania i dowiedział się tu z ust członków Wydziału RN w zaborze pruskim, że uważają oni powstanie za zakończone i odmawiają Działyńskiemu posłuszeństwa. W tymże czasie J. Kurzyna usunął L-a z komisarstwa w Niemczech.

L. znalazł się na emigracji w Paryżu. Z kapitalikiem 5 000 franków otworzył zakład fotograficzny, zajmował się też drukiem kalendarzy, ale już po roku utracił fundusz i musiał zamknąć przedsiębiorstwo. W r. 1866 pracował jako bezpłatny praktykant «w fabryce mechanicznej p. Piat» i znajdował się bez środków do życia. Zmarł w r. 1868. Żonę, poślubioną w Warszawie, zapewne przeżył; o potomstwie brak wiadomości.

 

Lewak–Więckowska, Zbiory B. Rap. Katalog; Więckowska, Zbiory batignolskie; – Gembarzewski, Wojsko Pol., 1807–14; Małachowski-Łempicki, Wykaz pol. lóż wolnomularskich; Przyborowski, Dzieje 1863 r., III 5–6, V 116–7; tenże, Historia dwóch lat, V 314; Smirnov A. F., Vosstanie 1863 g. v Litve i Belorussii, Moskva 1963; – Avejde, Pokazanija; Daniłowski W., Notatki do pamiętników, Kr. 1908; Gieysztor J., Pamiętniki, Wil. 1913; Janowski J. K., Pamiętniki, W. 1925 II; Łukaszewski J., Zabór pruski w powstaniu styczniowym, Jassy 1870 s. 304–10; Polska działalność dyplomatyczna 1863–1864, Zbiór dokumentów pod red. A. Lewaka, W. 1963 II; Powstanie na Litwie i Białorusi 1863–1864, Moskwa–Wr. 1965; Ruch rewolucyjny na Litwie i Białorusi 1861–1862, Moskwa 1964 (podob.); Zabór pruski w powstaniu styczniowym, Wr. 1968; Zbiór zeznań śledczych o przebiegu powstania styczniowego, Wyd. S. Kieniewicz, Wr.–W.–Kr. 1965; – B. Jag.: rkp. 6484; B. Kórn.: rkp. 7403, 7404, 7405, 7411, 7412 (rachunki, raporty i korespondencja L-a z r. 1864); B. PAN w Kr.: rkp. 1848; B. Pol. w Paryżu: Izba Obrachunkowa, rkp. 471/a i b, 472, 479/4 b, 481/7.

Stefan Kieniewicz 

 
 

Chmura tagów

TAGI

Za pomocą tagów oznaczamy powiązania tematyczne postaci. Pozwalają one eksplorować serwis wg wybranych przez redakcję najważniejszych tematów dla danej postaci.

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Stanisław Witkiewicz

1851-05-21 - 1915-09-05
architekt
 

Józef Brandt

1841-02-11 - 1915-06-12
malarz
 

Kornel Ujejski

1823-09-12 - 1897-09-19
poeta
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Wojciech Pampuch

1800-04-15 - 1866-06-29
botanik
 

Karol Fryderyk Libelt

1807-04-08 - 1875-06-09
filozof
 

January Suchodolski

1797-09-19 - 1875-03-20
malarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.