INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Paweł Dombek  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1939-1946 w V tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Dombek Paweł (1865–1925), dziennikarz i działacz górnośląski. Urodził się 15 VIII w Rozbarku pod Bytomiem jako syn majstra szewskiego Wincentego i Marii ze Stefańskich; uczęszczał w l. 1878–84 do gimnazjum w Bytomiu, a po śmierci ojca, aby wstąpić do szkoły górniczej, odbył półtoraroczną praktykę w kopalni Nowa Helena pod Szarlejem. Zamiar dalszego kształcenia się musiał porzucić i dla pracy zarobkowej wstąpił za radą prof. Broeckerhoffa do redakcji »Generalanzeiger« w Raciborzu, następnie zaś »Grenzeitung« w Bytomiu. Tu poznał się w r. 1895 z Adamem Napieralskim i począł pracować w »Katoliku«, którego udziałowcem został w r. 1898. D. podzielał przekonania polityczne i społeczne Napieralskiego, toteż zajął się szczególnie założonym w r. 1889 Związkiem Wzajemnej Pomocy dla robotników górnośląskich (od r. 1909 Zjednoczenie Zawodowe Polskie), w którym wykształcił szereg działaczy, i tygodnikiem dla spraw robotniczych »Praca«; zyskał wówczas taką popularność, że robotnicy głosowali na niego jako na posła do parlamentu, choć nie postawiono jego kandydatury. Przejście D-a do redakcji »Katolika« stanowi jeden z motywów powieści A. Gruszeckiego: »Szarańcza«, w której D. występuje jako Krempa. Dwukrotnie w l. 1896–7 i 1905 był prezesem Sokoła w Bytomiu. Za pracę redaktorską, oświatową i społeczną miał kilka procesów, np. w r. 1907 został skazany za artykuły o strajku szkolnym na 200 mk kary. Gdy w r. 1912 Napieralski wycofał się z życia parlamentarnego, D. został posłem do parlamentu niemieckiego z okręgu Bytom-Tarnowskie Góry, wszedł do Koła Polskiego w Berlinie i był jego sekretarzem przez 3 lata, a w r. 1919 przeszedł z innymi posłami do Sejmu Ustawodawczego w Warszawie. W r. 1916 przeniósł się z Bytomia do Leszna, gdzie objął redakcję dziennika aktywistycznego »Kraj«, zaś 17 I 1920 został burmistrzem miasta. Wybrany 9 III 1922 drugim burmistrzem Królewskiej Huty, objął urzędowanie 12 VII 1922, a 5 III 1924 został prezydentem tego miasta (dziś Chorzów). Na tym stanowisku zdobył sobie wiedzą, prawością charakteru i taktem uznanie, szczególnie zaś zasłużył się opieką nad szkolnictwem. Politycznie D. trzymał się wskazań ks. Kapicy i Napieralskiego, był gorliwym katolikiem (przewodniczył na Zjeździe Katolików w Król. Hucie r. 1923); jako mówca odznaczał się rozwagą i doborem pouczających i trafnych przykładów, posiadał rozległe wiadomości, zwłaszcza z zakresu prawodawstwa. Umarł w nocy z 10 na 11 X 1925 w Krakowie, pochowany został w Król. Hucie. Z pierwszego małżeństwa ze zniemczoną Rozbarczanką, Waleską z Kawarków, miał dwoje dzieci, a z drugą żoną, Teodorą Szafarkiewiczówną z Ostrowa, troje.

 

Portret w książce A. Rutkowskiego.

Nekrologi: (K. Prusa) w »Gazecie Mikołowskiej« 1925, nr 34; (A. Napieralskiego) w »Górnoślązaku« 1925, nr 234 i 236; »Katolik« 1925, nr 125; «Polonia« 1925, nr 278; »Głos Leszczyński« 1925, nr 238; »Głos z nad Brynicy« 1925, nr 29; »Der Oberschlesische Kurrier« 1925, nr 234, 235 i 238; »Il. Kurier Codzienny« 1925, nr 281, 283 i 287; »Samorząd Miejski« 1925, nr 11; autobiograficzne podanie D-a w aktach Magistratu w Chorzowie z 14 II 1922; Związek Wzaj. pomocy chrześcijańskich robotników górnośląskich w Bytomiu G. Śl., Jego powstanie, rozwój i czynności z pierwszych 10 lat (1889–99), Bytom 1899; Kapica J. ks., Kazania, mowy, odezwy, Katowice 1933, 101–6; Rutkowski-Pobóg Ad., Historia m. Królewskiej Huty, 1927, 70, 141, 221–3; Prus K., Silesiana I, Mikołów 1923, 20; Ogrodziński W., Dzieje Dzielnicy Śląskiej Sokoła, Katowice 1937, 54 i 59; tenże, Strajk szkolny na Górnym Śląsku w r. 1906, »Szkoła Śląska« 1933, 102–3.

Wincenty Ogrodziński

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Leonard Buczkowski

1900-08-05 - 1967-02-19
reżyser filmowy
 

Zygmunt Podhorski

1891-05-25 - 1960-09-12
inżynier rolnik
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Hipolit Lipiński

1846-08-14 - 1884-06-27
malarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.