INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Paweł Parada  

 
 
ok. 1819 - po 1864
Biogram został opublikowany w 1980 r. w XXV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Parada (Porada) Paweł (ok. 1819 – po 1864), włościanin, uczestnik powstania 1863 r., oficer. Ur. najprawdopodobniej we wsi Branew w Ordynacji Zamoyskiej, gdzie posiadał ponad 21-morgowe gospodarstwo, objęte obowiązującym w ordynacji oczynszowaniem. W pamiętnikach i literaturze rozpowszechnione jest błędne mniemanie, że pochodził z Godziszowa i był tam sołtysem. Podobno za sprawą któregoś z Zamoyskich ukończył cztery klasy szkoły w Szczebrzeszynie. Ogromnego wzrostu, już w pierwszych dniach powstania czynny był jako organizator i dowódca oddziału kosynierów, złożonego z ponad 20 chłopów i mieszczan ordynackich, z czasem jeszcze liczniejszego. Dn. 19 V 1863 pod Tyszowcami wsparł połączone oddziały Jana Czerwińskiego i Marcina Borelowskiego (Lelewela), zmusił Rosjan do odwrotu i zapewnił stronie polskiej zwycięstwo. W końcu lipca 1863 P. przyłączył się ze swymi kosynierami do oddziału Tomasza Wierzbickiego, a następnie M. Lelewela-Borelowskiego. W oddziałach tych P., w stopniu porucznika, wg niektórych pamiętnikarzy – majora, dowodził kosynierami. Uczestniczył w bitwie pod Żyrzynem, gdzie miał przejąć znaczną sumę pieniędzy ze zdobytej poczty. Po bitwie pod Fajsławicami powrócił do domu. Tam 4 VI 1864 został aresztowany, a 14 VIII 1864 skazano go na 8 lat ciężkich robót w jednej z twierdz Syberii oraz konfiskatę mienia. P. osadzony tymczasowo w więzieniu na Zamku w Lublinie, uciekł stamtąd wraz z Władysławem Lewandowskim i Józefem Wróblewskim 28 IX 1864 i przedostał się do Galicji. Władze rządowe podejrzewały jednak, że z czasem P. powrócił i ukrywał się w stronach rodzinnych. Gospodarstwem rolnym w czasie jego nieobecności zajmowała się żona Katarzyna, z którą miał prawdopodobnie czworo dzieci. Data śmierci P-y nie jest znana.

 

Bender R., Reforma czynszowa w Ordynacji Zamoyskiej 1833–1864, L. 1969 s. 210; tenże, Zaburzenia, spiski i konspiracje niepodległościowe w Ordynacji Zamoyskiej w okresie międzypowstaniowym (1833–1863), „Biul. Lub. Tow. Nauk.”, Human. Vol. 19: 1977 nr 1 s. 58; Halicz E., Kwestia chłopska w Królestwie Polskim w dobie powstania styczniowego, W. 1955; Kieniewicz S., Sprawa włościańska w powstaniu styczniowym, Wr. 1953; Kukiel M., Dzieje Polski porozbiorowe 1795–1921, Londyn 1963; Wiśniewski S., Zamojszczyzna w powstaniach narodowych, w: Zamość i Zamojszczyzna w dziejach i kulturze polskiej, Zamość 1969 s. 248–9; Zieliński S., Bitwy i potyczki 1863–1864, Rapperswil 1913; – Brykczyński S., Moje wspomnienia. Rok 1863, W. 1960 s. 15–22; Prasa tajna z lat 1861–1864, Cz. I, Wr. 1966; Rayski J. N., Kosynierzy zamojscy, „Słowo Zamojskie” 1930 nr 3; tenże, Społem i zgodą. Kartka z powstania styczniowego, Kr. 1913; – WAP w L.: Arch. Ordynacji Zamoyskiej, vol. 2543, 7907–7908, Kancelaria Gubernatora Lubelskiego, 1866 vol. 105, 1868 vol. 143, Rząd Gubernialny Lubelski, Wydz. Adm. vol. 1640–1642, Tabele likwidacyjne, vol. 1062.

Ryszard Bender

 
 

Powiązane artykuły

 

Powstanie Kościuszkowskie

Insurekcja kościuszkowska rozpoczęta 24 marca 1794 roku, zakończona 16 listopada 1794 roku, to powstanie narodowe początkowo przeciwko Rosji, później także skierowane przeciwko Prusom. Jedno z najbardziej......

Bitwa Pod Racławicami, 4 kwietnia 1794 r.

24 marca 1794 roku na rynku krakowskim ogłoszony został „Akt powstania obywatelów mieszkańców województwa krakowskiego”, dający początek powstaniu kościuszkowskiemu, jednemu z przełomowych......
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Jacek Malczewski

1854-07-14 - 1929-10-08
malarz
 

Leon Wyczółkowski

1852-04-12 - 1936-12-27
malarz
 

Piotr Wawrzyniak

1849-01-30 - 1910-11-09
ksiądz
 

Andrzej Tomasz Towiański

1799-01-01 - 1878-05-13
filozof
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Jędrzej Moraczewski

1802-02-04 - 1855-02-20
historyk
 

August Cieszkowski

1814-09-12 - 1894-03-12
filozof
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.