INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Paweł (Pawło) Sulatycki (Suljatyc’kyj)  

 
 
1884-08-26 - 1932-08-18
 
Biogram został opublikowany w latach 2007-2008 w XLV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Sulatycki Paweł (Suljatyc’kyj Pawło) (1884–1932), prawnik, minister sprawiedliwości w rządzie Kraju Kubańskiego.

Ur. 26 VIII we wsi Soroczyńce Wielkie (pow. mirgorodzki), był synem Warwary i Mytrofana, nauczyciela, księdza prawosławnego.

Po ukończeniu szkoły cerkiewnej w Łubniach (1899) oraz prawosławnego seminarium duchownego w Połtawie (1905) rozpoczął S. studia w Liceum Prawniczym im. P. Diemidowa w Jarosławiu nad Wołgą. Prawdopodobnie w r. 1905 wstąpił do Ukraińskiej Partii Rewolucyjnej, a także należał odtąd do korporacji studenckiej Ukraińskie Ziomkostwo (przez pewien czas był jej przewodniczącym). Na podstawie rozprawy Zolota valjuta v Rossii uzyskał w r. 1910 stopień kandydata praw i rozpoczął pracę w sądownictwie w Nowoczerkasku. Krótko był tam od 3 VI t.r. młodszym aspirantem w Izbie Sądowej, a następnie od 26 VI aspirantem i od 8 II 1912 starszym aspirantem w Sądzie Okręgowym. Dn. 26 II 1914 został zastępcą sędziego w Mariupolu, a 30 X 1916 sędzią rejonowym w Jekatierinodarze (obecnie Krasnodar) nad Kubaniem.

Po wybuchu rewolucji lutowej 1917 r. rozpoczął S. działalność polityczną w kubańskich proukraińskich autonomicznych organizacjach kozackich, m.in. wszedł w skład prezydium Kubańskiej Ukraińskiej Rady Narodowej, został zastępcą przewodniczącego Komitetu Obywatelskiego, kierował ukraińskim Tow. «Proswyta», a od 12 VII t.r. był członkiem Zjazdu Sędziów Rozjemczych. Dn. 28 I 1918 poparł proklamację Republiki Kubańskiej, jako części przyszłej federacyjnej republiki rosyjskiej, a od 16 II t.r. niezależnej Kubańskiej Republiki Ludowej (przemianowanej 4 XII na Kraj Kubański), pozostającej od 17 III 1918 w przymierzu z Armią Ochotniczą, dowodzoną przez gen. Ł. Korniłowa, a następnie gen. A. Denikina. Od września 1919 wykładał prawoznawstwo w szkole realnej w Jekatierinodarze. Dn. 30 IX t.r. został mianowany członkiem tamtejszej Izby Sądowej przez kierującego Krajem Kubańskim atamana wojskowego płk. A. Filimonowa. W tym okresie opublikował na łamach miejscowych czasopism: tygodnika „Kubans’kyj kur’er”, dziennika „Utro juga” i miesięcznika „Mestnoe samoupravlenie” artykuły wzywające do reformy niższego sądownictwa. Po zerwaniu 1 I 1920 sojuszu z Armią Ochotniczą Denikina i ponownym ogłoszeniu przez Kraj Kubański niezależności, S. został 5 I t.r. ministrem sprawiedliwości w rządzie kierowanym przez Wasyla Iwanysa; wbrew większości ministrów dążył do współpracy z Ukraińską Republiką Ludową (URL) atamana Symona Petlury. Po ewakuacji 4 III rządu z zagrożonego przez Armię Czerwoną Jekatierinodaru do Adleru koło Soczi wyjechał 21 IV do Gruzji.

Po rozpoczęciu, 25 IV 1920, przez WP i armię URL ofensywy kijowskiej przeciw Armii Czerwonej, przybył S. do Kamieńca Podolskiego i rozmawiał z przebywającymi tam do 13 V t.r. ministrami rządu URL Isaaka Mazepy. Wobec załamania się w czerwcu ofensywy osiadł w Polsce i wszedł do powołanej wtedy emigracyjnej Centralnej Rady Kubańskiej; z jej ramienia uczestniczył w rozmowach z polskimi władzami o współpracy wojskowej. Ponadto jako członek rządu Kraju Kubańskiego podpisał 9 VIII w Warszawie umowę z rządem URL Wiaczesława Prokopowycza o wzajemnym uznaniu suwerenności oraz współpracy cywilnej i wojskowej. Po internowaniu w Polsce żołnierzy URL (listopad–grudzień) i zawarciu 18 III 1921 traktatu pokojowego w Rydze między Polską a sowieckimi republikami Rosji i Ukrainy wyjechał do Wiednia, gdzie został sekretarzem powołanej tam 9 I 1923 Ligi Kultury Ukraińskiej. Dn. 29 IV 1924 przeniósł się do Podiebradów w Czechosłowacji. Zabiegał o uzyskanie stanowiska wykładowcy w tamtejszej Ukraińskiej Akad. Gospodarczej, ale po otrzymaniu stypendium Ukraińskiego Komitetu Obywatelskiego zamieszkał 22 VIII t.r. w Pradze i zajął się opracowywaniem dziejów kozackiego ruchu niepodległościowego na Kubaniu. Opublikował pierwszy tom Narys revoluciji na Kubani (Praha 1925).

Na początku r. 1928 przeniósł się S. do Warszawy i odtąd działał w emigracyjnych organizacjach ukraińskich. Wszedł do Ukraińskiego Tow. Prawniczego oraz Ukraińskiego Komitetu Centralnego, w którym od lipca t.r. kierował sekcją kulturalno-oświatową, a od r. 1929 sekcją prawną; jako członek jego Biura Pracy wykładał od r.n. na zorganizowanych przez nie Wyższych Kursach Ukraińskich. Został też w październiku 1928 członkiem zarządu Tow. Pomocy Ukraińcom Studentom Szkół Wyższych m. Warszawy, a 7 XII t.r. członkiem zarządu wspieranej przez polski wywiad warszawskiej filii paryskiego Klubu «Prometeusz», który grupował emigrantów nierosyjskich narodów ZSRR. Po powołaniu 7 II 1930 przez rząd Kazimierza Bartla Ukraińskiego Inst. Naukowego kierował jego komisją prawniczą, badającą prawodawstwo Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Na łamach ukazującego się w Warszawie w l. 1929–31 organu Ukraińskiego Komitetu Centralnego rocznika „Šljachom nezaležnosty” publikował artykuły dotyczące spraw politycznych, a także kultury i życia codziennego ukraińskich emigrantów w Polsce; w wydawanym w Kaliszu czasopiśmie „Za deržavnyst’” (T. 2: 1930) ogłosił recenzję książki gen. P. Wrangla „Zapiski (nojabr 1916 – nojabr 1920)”, opublikowanej w serii wydawniczej „Beloe Delo. Letopis Beloj Borby” (Berlin 1928–9 V–VI). W r. 1930 ogłosił po polsku monografię Kubań (W.). Utrzymywał kontakt z ukrainofilskimi politykami kozaczyzny kubańskiej mieszkającymi w Pradze. Wraz z Iwanysem, Stefanem Mandżułą i Kuźmą Bezkrownym, redagował wydawane tam w l. 1929–33 czasopismo „Kubans’kyj kraj”; opublikował na jego łamach artykuły z dziejów państwa Kozaków kubańskich, m.in. Rozhrom Kubans’kož Krajevž Rady v lystopadi r. 1919 (1930 nr 3, osobno w jęz. rosyjskim Praga 1931), Vid rozhromu Rady do kapituljaciž kubans’kož armiž (1931 nr 7 1931 nr 9), Kapituljacija kubans’kož armiž (1932 nr 10) i Chtož „kljevieščiet”? (1932 nr 11). Zmarł 18 VIII 1932 w Warszawie, został pochowany na cmentarzu prawosławnym na Woli.

W małżeństwie zawartym 17 VII 1906 z Natalią Sokołową miał S. dwie córki: Natalię i Irynę.

 

Fot. w Mater. Red. PSB i Południowo-Wschodnim Inst. Nauk. w Przemyślu; – Enc. of Ukraine, V; Encyklopedija ukraïnoznavstva, Paris–New York 1976 VIII; – Ivanys V., Stežkamy žyttia (Spohady), Novyj Ul’m 1960 III 218; Mikulicz S., Prometeizm w polityce II Rzeczypospolitej, W. 1971; Pol’vyj R., Kubans’ka Ukraïna, Kyïv 2003 s. 169–70; Runcyc’kyj S., Osnovy zemleznannia Ukraïny, Praha 1923 II 233; Wiszka E., Emigracja ukraińska w Polsce 1920–1939, Tor. 2005; tenże, Prasa emigracji ukraińskiej w Polsce 1920–1939, Tor. 2001; – The Ukrainian Revolution. Documents 1919–1921, Red. T. Hunczak, New York 1984 II 180, 185; – Nekrologi i wspomnienia pośmiertne z r. 1932: „Kubans’kyj kraj” T. 11, „Tryzub” nr 32–33, 36, 42; – Central’nyj deržavnyj archiv vyščych orhaniv vlady ta upravlinnja Ukraïny w Kijowie: F. 3795 op. 1 spr. 1997 (teczka osobowa S-ego), op. 3 spr. 39 (mszp. książki „Kubań” w jęz. ukraińskim); Národní archiv w Pradze: Policejní ředielství Praha II – evidence obyvatelstva, sygn. 1884 k. 2.

Stanisław Stępień

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
    Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.