INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Paweł Piotr Rhode     

Paweł Piotr Rhode  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1988-1989 r. w XXXI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Rhode Paweł Piotr (1871–1945), biskup w Green Bay, Wisconsin, katolicki działacz polonijny w USA. Ur. 16 IX w Wejherowie, był synem Augusta i Katarzyny (wg F. Bolka: Krystyny) z Kirchbaumów. Ojciec zmarł wcześnie podczas epidemii ospy.

W r. 1880 matka i syn przyjechali do USA i zamieszkali w parafii św. Stanisława w Chicago. Szkołę parafialną R. ukończył u Św. Stanisława. Następnie ksztacił się w St. Mary’s College, w St. Mary, Marion County, Kentucky i w St. Ignatius College w Chicago. Studia filozoficzno-teologiczne ukończył w Seminarium św. Franciszka w St. Francis, Wisconsin. Święcenia kapłańskie otrzymał w Milwaukee w czerwcu 1894. Pierwszym probostwem R-go była parafia św. Wojciecha w Chicago (1894–5). W grudniu 1895 arcybp F. F. Feehan polecił R-mu zorganizowanie parafii św. Piotra i Pawła, w której pracował do października 1896. W l. 1896 (od 31 X) – 1915 był proboszczem parafii św. Michała Archanioła. Założył szkołę parafialną i klub dla młodzieży. Dwa razy w tygodniu prowadził wykłady z historii i literatury polskiej dla młodzieży. Współpracował z towarzystwami polonijnymi, był członkiem Zjednoczenia Polskiego Rzymsko-Katolickiego w Ameryce (ZPR-K), a później jego kapelanem honorowym. W r. 1907 podjął budowę monumentalnego kościoła Św. Michała Archanioła w Chicago. Dn. 22 V 1908 został mianowany biskupem sufraganem archidiecezji w Chicago, sakrę biskupią otrzymał 29 VI t. r. Był pierwszym biskupem polskiego pochodzenia w USA. Jako sufragan prowadził ożywioną działalność wśród Polonii, objeżdżał polskie parafie w różnych stanach Ameryki Płn. Na sejmie ZPR-K w Cleveland, Ohio, w r. 1909 był inicjatorem utworzenia Związku Jedności. W r. 1910 zainicjował budowę Sierocińca Polskiego św. Jadwigi w Niles, Illinois. R. był założycielem i honorowym prezesem Zjednoczenia Kapłanów Polskich w Ameryce Płn. (ZKP) utworzonego w r. 1912. W r. 1915 został mianowany ordynariuszem diecezji Green Bay, Wisconsin.

W latach pierwszej wojny światowej R. angażował się na rzecz jedności Polonii, inspirując wiele poczynań dla sprawy polskiej: w Związku Jedności, Komitecie Obrony Narodowej (był w r. 1913 jego prezesem honorowym ale w t. r. Komitet opuścił), Polskiej Radzie Narodowej (później został jej prezesem honorowym), Polskim Centralnym Komitecie Ratunkowym, wybrany we wrześniu 1915 jego pierwszym prezesem. Przy jego współudziale powstał Wydział Narodowy Polski w Ameryce, któremu przewodniczył Ignacy Paderewski. W okresie wojennym napisał dziesiątki odezw i listów do duchowieństwa i ludności polskiej w Ameryce. Pod jego pieczą pozostawała sprawa duszpasterstwa wśród ochotników do Armii Polskiej we Francji, których obóz w Niagara Lake w Kanadzie wielokrotnie odwiedzał. Jego opiece przekazał I. Paderewski Polski Biały Krzyż. Organizował pomoc dla kościołów i księży w Polsce. Wspomagał akcję H. C. Hoovera w Polsce. W okresie wojny złożył na potrzeby narodowe kilka tysięcy dolarów.

W r. 1919 został R. przyjęty przez papieża Benedykta XV. Z Rzymu udał się do Polski, gdzie przekazał od Polonii amerykańskiej 30 tys. dolarów na różne cele dobroczynne. W Polsce przeprowadził m. in. rozmowy z kard. Aleksandrem Kakowskim i arcybp. Józefem Teodorowiczem, prymasem kardynałem Edmundem Dalborem. Otrzymał dyplom honorowego członka Polskiego Czerwonego Krzyża. Wiosną 1921 przywiózł do Polski jako dar ZPR-K 10 tys. dolarów na dożywianie dzieci. W l. 1913–26 R. był naczelnym redaktorem miesięcznika „Przegląd Kościelny”, organu ZKP, w którym opublikował ponad tysiąc artykułów. Współpracował m. in. z: Związkiem Narodowym Polskim, Macierzą Polską, Związkiem Sokołów Polskich w Ameryce, Związkiem Polek w Ameryce, Stowarzyszeniem Polaków w Ameryce, Związkiem Polaków w Ameryce, Zarządem Centralnym Polskiego Stowarzyszenia Kasy Pośmiertnej pod opieką św. Jana Kantego, Zjednoczeniem Polsko-Narodowym, Unią Polską w Ameryce. W r. 1933 został mianowany prałatem papieskim i asystentem tronu papieskiego. Ostatnie lata swego życia R. poświęcił przede wszystkim pracy w diecezji, gdzie m. in. organizował akcję dobroczynną i otworzył diecezjalny wydział nauczania. Ufundował szkołę dla dziewcząt w Oneida, Wisconsin. Założył diecezjalne Stowarzyszenie dla Propagandy Wiary, dom starców im. McCormick, rozbudował sierociniec św. Józefa i zamienił szkołę w Robinsonville na diecezjalny zakład kalek i upośledzonych umysłowo. Zwołał synod diecezjalny, w wyniku którego diecezja otrzymała podział administracyjny. Utworzył w Green Bay klub «Rycerzy Kolumba», który był ośrodkiem rekreacyjnym i edukacyjnym. W ciągu 30 lat kierowania przez R-go diecezją Green Bay wzniesiono: 32 kościoły parafialne, 1 akademię dla dziewcząt, 20 szkół parafialnych, 2 szkoły dla Indian, 13 szkół średnich wyższych, 3 sierocińce, 10 szpitali. R. zmarł 3 III 1945, pochowany został w Green Bay. Był odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Polonia Restituta (1923).

 

Portret z autografem R-go w: Arch. Szkół w Orchard Lake, Mich., reprod. w: „Alumnus”, „Eagle”, „Sodalis”; – Ilustr. Enc. Trzaski; Podr. Enc. Kośc., XXXIII–XXXIV; W. Enc. Powsz. (PWN), IX; The American Catholic Who’s Who 1944–1945, Vol. 6 Detroit s. 381; Bolek, Who’s Who in Polish America, s. 375; – Bishop Paul Peter Rhode. The Polish-American Clergy, „Eagle” 1961 s. 9; Brożek A., Polonia amerykańska 1854–1939, W. 1977 (fot.); Diamond Jubilee of the Archdiocese of Chicago, Chicago 1920 t. 559; Frančić M., Komitet Obrony Narodowej w Ameryce 1912–1918, Wr. 1983; Heiman M., Jego Eminencja ks. biskup Paweł P. Rhode. Jego życie i czyny, „Przegl. Kośc.” R. 9: 1934 nr 3/4 s. 11–27; tenże, Poles of Chicago 1837–1937, Chicago, Ill. 1937; tenże, Zjednoczenie Polskie Rzymsko-Katolickie w Ameryce 1873–1948, Chicago, Ill. 1948; Historia Kościoła w Polsce, P.-W. 1979 II cz. 2; Kuźniewski A. J., Faith and Fatherland, The Polish Church War in Wisconsin 1896–1918, Notre Dame-London 1980; Montay S. M. J., The History of Catholic Secondary Education in the Archdiocese of Chicago, Washington D. C. 1953 s. 414; Najdostojniejszy jubilat ks. bp Paweł Piotr Rhode, „Alumnus” R. 2: 1938 nr 4 s. 49; Osada S., Jak się kształtowała polska dusza Wychodźstwa w Ameryce, Pittsburgh, Pa. 1930 s. 43–50; Parot J. J., Polish Catholics in Chicago 1850–1920, Dekalb, Ill. 1981 (fot.); Poles in America. Their Contribution to a Century of Progress. A Commemorative Souvenir Book, Chicago, Ill. 1933 s. 262; Renkiewicz F., The Poles in America 1608–1972, Dobbs Ferry, NY. 1973 s. 15–17; The 75-th Anniversary Year Commemoration Book of Saint Michael Church 1892–1967 Chicago, Ill. 1967 s. 130; Swastek J., Biskupi polscy w Ameryce, „Sodalis” R. 45: 1965 nr 10 s. 307–10; Syski A., Cichy jubileusz wielkiego Polaka, „Gaz. Warsz.” 1933 nr 356 s. 3; Wachtl K., Polonia w Ameryce, Filadelfia 1944; Waldo A. L., Sokolstwo Przednia Straż Narodu, Pittsburgh 1974 IV; Weben E. H., Diocese of Green Bay, w: The Catholic Encyclopedia for School and Home, Vol. 4: 1965 s. 710–11; – Archiwum polityczne Ignacego Paderewskiego, Wr. 1973–4 I–II, III; – „Dzien. dla Wszystkich” (Buffalo, N. Y.) R. 38: 1945 nr 54 s. 1; „Dzien. Pol.” (Detroit, Mich.) R. 41: 1945 nr 55, s. 8, nr 59, s. 9; „Polish American Studies” (Orchard Lake, Mich.) Vol. 15: 1958 nr 3–4 s. 104–5, Vol. 24: 1967 nr 1 s.27–34; „Przegl. Katol.” (Chicago, Ill., później Washington D. C.) 1929 nr 1 s. 13; „Przegl. Kośc.” (Chicago, Ill, później Milwaukee, Wis.) 1914 s. 1 (fot.), 1915 s. 218–19, 317–29, 366–9, 1916 s. 17–18, 150–1, 1917 s. 74–5, 801–4, 828–9, 1919 s. 369–71, 379–444, 650–3, 1921 s. 794–5; „Sacrum Poloniae Millenium” (Rzym) 1957–9 t. 4–6; – Arch. Szkół w Orchard Lake, Mich.: sygn. 251, Korespondencja z l. 1915–35.

Roman Nir

 

 
 

Powiązane zdjęcia

   
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.