INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Piotr Michael (Michaelis, Michel)  

 
 
Biogram został opublikowany w 1975 r. w XX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Michael (Michaelis, Michel) Piotr (ok. 1660–1709), nauczyciel języka polskiego w Gdańsku, autor podręcznika do tego przedmiotu i wierszowanych utworów okolicznościowych. Ur. w Królewcu, gdzie w semestrze letn. 4 VI 1681 zapisał się na studia uniwersyteckie. W r. 1696 otrzymał ze strony Kolegium Szkolnego (Collegium Scholarchale) w Gdańsku propozycję objęcia stanowiska lektora języka polskiego w Gimnazjum Akademickim. Na urząd ten (jako «praeceptor linguae Polonicae») został M. wprowadzony 26 VII 1696 i przez dwa lata pełnił te obowiązki wraz z Danielem Schellerem, a od r. 1698 sam. Prowadzone przez niego zajęcia nie były ogłaszane w drukowanym spisie wykładów Gimnazjum Akademickiego („Catalogus lectionum”). M. opracował podręcznik do nauki języka polskiego i opublikował go w r. 1698, pt. Der richtige Wegweiser, oder eine gründliche Anleitung zur Polnischen Sprache… (Tor.). Pracę swą zadedykował M. prezydującemu burmistrzowi i zarazem burgrabiemu królewskiemu w Gdańsku Janowi Ernestowi Schmiedenowi oraz 18 członkom Rady Miejskiej. W przedmowie wyraził przekonanie, że książka ta, napisana dla potrzeb miłośników języka polskiego, przyniesie pożytek i korzyść uczącym się tego przedmiotu.

Książka M-a, licząca 568 stron druku, należała do najobszerniejszych i zarazem najbardziej kompletnych podręczników do nauczania języka polskiego, używanych w dawnym Gdańsku. Zawarł w niej bowiem autor wykład gramatyki wraz z ortografią, rozmówki niemiecko-polskie na różne aktualne, codzienne tematy, słowniczek niemiecko-polski, a dla przysłówków, spójników i wykrzykników, też w układzie polsko-niemieckim, zbiór sentencji i przysłów polskich wraz z odpowiednikami niemieckimi oraz wzory listów na różne popularne okazje. W ogólnej koncepcji tego podręcznika szedł M. torem wypracowanym nieco wcześniej w Gańsku przez Jana Karola z Jasienicy Woynę („Kleiner Lustgarten”, Gd. 1693), a przy układaniu rozmówek kierował się bardzo popularnym w tym mieście zbiorem dialogów pióra Mikołaja Volckmara („Vierzig Dialogi”, 1. wyd. Gd. 1608). Podobnie jak inni lektorzy języka polskiego w Gdańsku, również M. pisywał drobne utwory okolicznościowe, związane tematycznie z różnymi wydarzeniami w życiu rodzin patrycjuszowskich w Gdańsku. Z tego zakresu znany jest tylko jeden jego utwór, mianowicie Applausus nuptialis, cum … dominus Joannes Ernestus Schmieden filiae suae Adelgundae matrimonii nexu adjungeret Joh. Gothofredum a Diesseldorfdie 2 Junii Anno 1699 (Gd. 1699). W dwóch wierszach, łacińskim i polskim, składał on życzenia ślubne inspektorowi Gimnazjum Akademickiego Janowi Gotfrydowi Diesseldorffowi i córce burmistrza gdańskiego Adelgundzie Schmieden. W zachowanych źródłach brak informacji z zakresu stosunków rodzinnych i życia osobistego M-a. Zmarł w Gdańsku w r. 1709.

 

Estreicher; – Faber W., Die polnische Sprache im Danziger Schul- und Kirchenwesen von der Reformation bis zum Weltkrieg, „Zeitschr. d. Westpreuss. Gesch.-Vereins” H. 70: 1930 s. 116; Löschin G., Geschichte Danzigs, Th. 2, Danzig 1823 s. 79; Pniewski W., Język polski w dawnych szkołach gdańskich, Gd. 1938 s. 119; – Matrikel d. Albertus Univ. zu Königsberg, II 123; Praetorius E., Danziger Lehrer Gedächtniss, Danzig 1760 s. 80; Schott A., Analecta ad Athenas Gedanenses, Acta jubilaei secundi Gymnasii Gedanensis, Gd. 1758 s. 226; – WAP w Gd.: rkp. 300, 42/94.

Zbigniew Nowak

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Jan III Sobieski

1629-08-17 - 1696-06-17
król Polski
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Jan II Kazimierz Waza

1609-03-22 - 1672-12-16
król Polski
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.