INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Piotr Mieszkowski h. Odrowąż  

 
 
1594? - po 30.10.1648
Biogram został opublikowany w 1976 r. w XXI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Mieszkowski Piotr h. Odrowąż (1594?–1648), autor pism politycznych, biskup sufragan kujawski. Ur. w woj. kaliskim, był synem Stanisława i Agnieszki ze Szkudlskich. Podobno uczył się u jezuitów w Kaliszu, a następnie w Akad. Krak., brak jednak źródłowego potwierdzenia tych wiadomości. W r. 1618 otrzymał święcenia kapłańskie. Wkrótce został sekretarzem prymasa Wawrzyńca Gembickiego. Z tym tytułem zapisał się 12 V 1622 na uniwersytet w Ingolsztacie, gdzie przez rok studiował prawo kanoniczne i cywilne. Był zarazem opiekunem studiujących tamże synów krajczego lit. Andrzeja Wojny i kasztelana brzesko-litewskiego Łukasza Kopcia. Nie wiadomo, czy w r. 1623 wrócił do kraju, by w r. n. wyruszyć w orszaku królewicza Władysława w podróż na Zachód, czy też pozostał w Niemczech i tylko na jakiś czas dołączył do królewicza udającego się do Niderlandów. W każdym razie w jesieni 1624 towarzyszył królewiczowi w zwiedzaniu obozu wojsk hiszpańskich, oblegających Bredę. Po powrocie do kraju został sekretarzem królewskim, wychowawcą królewicza Aleksandra Wazy, plebanem we Wschowie (wcześniej, 1622, miał plebanię w Dzietrzkowicach koło Wielunia), kanonikiem w kapitule poznańskiej (instalacja 21 V 1629), wikariuszem generalnym i oficjałem poznańskim (maj–sierpień 1634). W akcie nominacyjnym na oficjała z 24 IV 1634 podkreślono dobrą znajomość prawa przez M-ego. Na początku 1641 r. został archidiakonem warszawskim, jednakże się nie instalował. W rok później bp Gniewosz uczynił M-ego kanonikiem włocławskim, a w r. 1643 swoim sufraganem w diec. kujawskiej. Sakrę wraz z tytułem biskupa margariteńskiego przyjął M. 15 XI 1643. Był również oficjałem włocławskim; z urzędu tego ustąpił na wiosnę 1648 z powodu słabego zdrowia. Był deputatem kapituły na Trybunał Kor.

W karierze kościelnej pomogła M-emu niewątpliwie opinia człowieka uczonego, którą potwierdził kilkoma dysertacjami pełnymi erudycji. W r. 1625 wydał w Lowanium dzieło pt. Institutio peregrinationum – owoc rozważań i doświadczeń wyniesionych z podróży zagranicznej. Dla M-ego podróżnictwo jest «matką prawdziwej mądrości», rozwija kulturę podróżnika i daje doświadczenie polityczne, które po powrocie należy wykorzystać we własnym kraju. Dlatego szczególnie zalecał podróże młodzieży szlacheckiej, byle tylko w towarzystwie doświadczonych opiekunów. Wywody o pożytkach płynących z podróżowania wspierał M. powagą starożytnych i nowszych pisarzy: Cycerona, Horacego, Seneki, J. Długosza, M. Kromera, J. Herburta, J. Lipsiusa i in., których opinie na rzecz podróżnictwa skwapliwie i nader często przytaczał. Brakuje natomiast w książce M-ego praktycznych informacji dla podróżnych. W obszernym dziele pt. Polonus iure politus (Kalisz 1637) dowodził wyższości republikańskiej formy rządów nad innymi i podawał wskazówki dla każdego stanu, jak być dobrym obywatelem. Poglądy M-ego są echem obiegowych opinii szlacheckich. Radził zachować wolną elekcję, łaskawość uważał za najważniejszą zaletę władców; gwałtownie piętnując rządy tyrańskie, zaatakował przy tej okazji nauki Macchiavellego. Tradycyjna jest też pochwała rolnictwa. I w tej książce odwoływał się do uznanych powag, cytując Artystotelesa, Senekę (bardzo często), Cycerona, św. Augustyna, św. Tomasza z Akwinu i in. Comedia spei (P. 1641), choć jest dziełem ascetycznym, naśladuje dramaty i jest podzielona na sceny. Zamiarem M-ego było przekonanie czytelnika, że złudna jest nadzieja osiągnięcia szczęścia w życiu doczesnym. M. miał powiązania z bywalcami Rzeczypospolitej Babińskiej. Gościł w Babinie w czerwcu 1647 i bawił towarzystwo zabawnymi dykteryjkami zarówno z własnych doświadczeń, jak np. anegdotami na tematy zaczerpnięte ze Starego Testamentu. Zmarł w r. 1648, po 30 X.

Bratankiem (po bracie stryjecznym) M-ego był Piotr Paweł Mieszkowski, mylony niekiedy ze stryjem, syn Bartłomieja, burgrabiego zamku kościańskiego, i Anny z Porczyńskich, także sekretarz królewski, dziekan kruszwicki od r. 1651, kanonik poznański i włocławski, od r. 1679 biskup sufragan kujawski, archidiakon śremski (1685–93). Był doktorem obojga praw (zm. w r. 1693).

 

Estreicher; Enc. Org.; Podr. Enc. Kośc.; W. Enc. Ilustr.; Chodyński S., Biskupi sufragani włocławscy, Włocławek 1906 s. 55–8, 64–6; Siarczyński, Obraz wieku panowania Zygmunta III, cz. I s. 318; Niesiecki, (Mieszkowski); Uruski; – Barycz H., Podróże polskie do Neapolu w wiekach XV–XVIII, W. 1939 s. 4; tenże, Spojrzenia w przeszłość polsko-włoską, Wr. 1965; Czaplewski P., Polacy na studiach w Ingolsztacie, P. 1914; Hartleb K., Polskie dzienniki podróży w XVI w., Lw. 1920 s. 15–16; Morawski M., Monografia Włocławka, Włocławek 1933; Nowacki J., Dzieje archidiecezji poznańskiej, P. 1964 II; Skoczek J., Wychowanie Wazów, Lw. 1937 s. 70–3; – Akta Rzeczypospolitej Babińskiej, Arch. do Dziej. Liter., Kr. 1895 VIII; Braun D., De scriptorum Poloniae…, Colonia 1723 s. 133; Janociana, III; Receptiones seu installationes ad episcopatum, praelaturas et canonicatus Ecclesiae Cathedralis Posnaniensis, „Roczniki Tow. Przyj. Nauk Pozn.” T. 35: 1908 [druk.] 1909; – Arch. Archidiec. w P.: sygn. CP 51, 52, AC 144; Arch. Diec. we Włocławku: Arch. sufraganów włocławsko-pomorskich, sygn. 4, 6, Arch. bpów kujawsko-pomorskich sygn. 21, 22; Arch. Państw. w P.: Kalisz Grodz. 111 s. 1214, 1219.

Rafał Leszczyński

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Michał Sędziwój h. Ostoja

1566-02-02 - między 20.05 a 12.08.1636
alchemik
 

Jan Wężyk

1575 - 1638-05-27
prymas Polski
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Piotr Mucharski

1594 - 1666
lekarz
 

Wiktoryn Stadnicki

1 poł. XVII w. - ok. 1684
kasztelan przemyski
 

Hrehory (Grzegorz) Hulanicki h. Ulanicki

1 poł. XVII w. - 4 ćwierć XVII w.
pułkownik kozacki
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.