INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Piotr z Bnina (Bniński) h. Łodzia      Dokument króla Władysława II Jagiełły potwierdzający dotychczasowe prawa rycerstwa... - Jedlnia, 1430 - w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie - sygn.: BJ Rkp. Dypl. 38 - źródło kopii cyfrowej: POLONA.pl - rubrykacja iPSB.

Piotr z Bnina (Bniński) h. Łodzia  

 
 
Biogram został opublikowany w 1981 r. w XXVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Piotr z Bnina (Bniński) h. Łodzia (zm. 1448), kasztelan gnieźnieński, starosta mosiński. Był najpewniej synem Andrzeja z Bnina (dziś część Kórnika pod Poznaniem), występującego w l. 1370–91, i jego żony Małgorzaty (zm. po 1405). Pewno starszymi braćmi P-a byli: Jan (występujący od r. 1401, zm. w r. 1440), od r. 1428 miecznik poznański, Mikołaj (występujący w l. 1392–1429), wreszcie Wojciech (występujący w l. 1406–18). P., zapewne najmłodszy, pojawia się w źródłach od r. 1407. Jego czterdziestoletnia działalność publiczna jest bardzo mało znana. Występował często jako asesor sądów ziemskich w Poznaniu, Kościanie i w Pyzdrach, bywał też uczestnikiem sądów rozjemczych na terenie Wielkopolski. Można przypuszczać, że odgrywał tu znaczną rolę, skoro w r. 1428 otrzymał wysoki urząd kasztelana gnieźnieńskiego, a potem (1429, 1432, 1434, 1439) zapisy sum na monarszej Mosinie, którą wykupił za konsensem królewskim z rąk swego współrodowca Przedpełka Mościca ze Stęszewa i Koźmina. Jako kasztelan gnieźnieński świadkował na przywilejach monarszych: jedlneńskim w r. 1430, krakowskim w r. 1433; należał do grona poręczycieli za młodego Władysława III w r. 1434. Gwarantował też akt nadania W. Księstwa Lit. Zygmuntowi Kiejstutowiczowi (1434) i dokument pokoju brzeskiego, podpisanego z Zakonem w r. 1435. Do przywileju litewskiego przywiesił pieczęć Wojciecha z Bnina (swego zmarłego brata lub bratanka tegoż imienia). W r. 1440 towarzyszył swemu bratankowi, bpowi poznańskiemu Andrzejowi Bnińskiemu (zob.), podczas wyprawy antyhusyckiej na Zbąszyń. Po wyjeździe młodego króla na Węgry P. przebywał nadal w Wielkopolsce; bywał wówczas niekiedy w otoczeniu namiestnika królewskiego Wojciecha Malskiego; w listopadzie 1441 był u boku namiestnika małopolskiego Jana Czyżowskiego w Parczewie. Po wstąpieniu na tron Kazimierza Jagiellończyka przebywał w r. 1447 w Poznaniu w otoczeniu króla.

Znaczną aktywność wykazał P. w gromadzeniu majątku. Z braćmi odziedziczył Bnin; wraz z nimi w r. 1410 (a może wcześniej) kupił Wyskoć, a w r. 1412 – pół Darnowa, w r. 1417 – część Polwicy (dalsze części w r. 1445). W r. 1435 miał Bzowo, w r. 1440 – część Nieczajny. W r. 1440 nabył 5 łanów (zapewne sołtysich) w królewskim Pożegowie, należnym do jego tenuty mosińskiej, a w r. 1446 – 3 dalsze łany sołtysie. W r. 1444 kupił pół Borzejewa, wreszcie w r. 1445 za 6 000 grzywien i połowę Darnowa nabył od Wojsława i Andrzeja Borków z Gryżyny rozległy klucz opalenicki (Opalenica z zamkiem i 10 wsiami). W r. 1448 miał też pół dawnego klucza Grzymalitów – połowy w 10 wsiach skupionych wokół Gułtów pod Kostrzynem. Opalenica i królewska Mosina, obydwie z zapowiedzianymi w sądzie granicami, stały się podstawą dóbr rodzinnych, przekazanych przez P-a trzem synom. P. zmarł jesienią 1448.

P. był przynajmniej dwukrotnie żonaty. Można przypuszczać, że jego pierwszą żoną była córka Jadwigi z Żerkowa z rodu Zarembów i kaszt. międzyrzeckiego Janusza Furmana z Zaniemyśla Doliwity, ponieważ w r. 1439 dzieci P-a dziedziczyły część macierzyzny owej Jadwigi z Żerkowa. Do spadku uprawnieni byli wówczas syn P-a Piotr i wszystkie cztery córki. W r. 1445 P. był już powtórnie żonaty: w t. r. oprawiał na Bninie i Polwicy żonie Elżbiecie (pisała się potem z Gułtów lub Gołutowa; żyła jeszcze w r. 1480) – 400 grzywien posagu i tyleż wiana. Herb Leszczyc na tumbie grobowej bpa Piotra z Bnina skłania do utożsamiania jej z tegoż imienia córką kaszt. śremskiego Wojciecha z Pakości, Leszczyca, posiadającego działy w Gułtowych. P. pozostawił trzech synów i cztery córki. Zapewne z pierwszego małżeństwa pochodzili: syn Piotr (zm. 1466), kaszt. santocki, dziedzic na Opalenicy i protoplasta Opalińskich, oraz córki: Anna (która była już w r. 1439 żoną Nałęcza Niemierzy z Grodziska), Katarzyna, Barbara i Jachna (w r. 1448 były jeszcze pannami); z nich Barbara wydana została potem za Jana Kępińskiego z Baranowa (zapis posagu w r. 1470); jedna z pozostałych dwóch córek miała być żoną kaszt. rozpierskiego Zbigniewa Bąka. Synami z drugiej żony byli: Maciej z Bnina (zob.), który wziął Mosinę i przyjął od niej nazwisko Mosiński, oraz Piotr z Bnina (zob.), bp włocławski.

 

Słownik Hist.-Geogr. Ziem Pol., VII cz. 3 s. 55 (córka Barbara); Dworzaczek, tabl. 112; Gąsiorowski, Urzędnicy wpol.; – Cieplucha Z., Z przeszłości ziemi kościańskiej, Kościan 1929 s. 200, 211, 230, 241, 277; Gąsiorowski A., Starostowie wielkopolskich miast królewskich w dobie jagiellońskiej, W. 1981 s. 51; Nowacki, Dzieje archidiecezji pozn., I 569 (syn Piotr), II 85 (z błędami); – Acta capitulorum, II 1015; Acta Unii; Cod. epist. saec. XV, II; Cod. Pol., I 173; Długosz, Opera, I; Knigi polskoj koronnoj metriki XV stoletija, W. 1914 I, Monumenta iuris; Kod. Mpol., IV; Kod. Wpol., V; Stadtbuch von Posen, Wyd. A. Warschauer, P. 1892 s. 171; Wielkopolskie roty sądowe XIV–XV wieku, Wyd. H. Kowalewicz, W. Kuraszkiewicz, P.–Wr. 1959–60 I nr 679, 688, 831, 833, 891, 1468, 1602, 1638, II 306, 329, 459, 562, 959, 1012, 1084, 1109, 1110, 1204, III 507, 533, 562, 579, 628, 1012, 1400, 1456; – AGAD dok. perg. 385, 319, 450, 349, 382, 1094, 1097, 443, Metryka Kor. 14 k. 230; Arch. Państw. w P.: Księgi Kr. 1 k. 57–58, Kościan Z. 3 k. 184, Z. 9 k. 235 v., Z. 12 s. 286 (córka Anna), 651 (Opalenica), 658, 785, Z. 13 s. 11, 92, 140, 318, 342–343, 384, Poznań Gr. 1 k. 92, Gr. 2 k. 23, 91 v., 124v., 125, 200v., Konin Z. 4 k. 124v., 179v., Pyzdry Z., 10 k. 86v., 94v., 131, 181v., 204v., 210v., 249 (córki), 261v., 273, Pyzdry Gr. 4 k. 55, 86 (wdowa); B. Raczyńskiego: rkp. 628 nr 38, 42, 43, 101, 106; Pracownia Słownika Hist.-Geogr. Średniowiecznej Polski IH PAN w P.: Kartoteka (Bnin, Gułtowy, Pakość, Żerków).

Antoni Gąsiorowski

 

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Jan Sepieński h. Nowina

brak danych - 1494, 2 III / 11 V kasztelan biechowski
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Jan z Dukli

około 1410 - 1484-09-29
święty
 

Mikołaj Trąba h. Trąby

około 1358 - 1422-12-04
prymas Polski
 

Elżbieta Pomorska

po 1345 roku - 1393-02-14
żona cesarza Karola IV
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.