INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Rafał Maszkowski     

Rafał Maszkowski  

 
 
1838-07-11 - 1901-03-14
Biogram został opublikowany w 1975 r. w XX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Maszkowski Rafał (1838–1901), skrzypek, dyrygent orkiestr symfonicznych. Ur. 11 VII we Lwowie, był synem Jana (zob.) i wiedenki Józefy Simath, młodszym bratem Karola (zob.) i Marcelego (zob.). Wysłany ok. r. 1859 na studia techniczne do Wiednia, porzucił je, wbrew woli ojca, na rzecz studiów muzycznych pod kierunkiem J. Hellmesbergera. Utrzymywał się z lekcji muzyki oraz z pomocy starszych braci, a także A. Grottgera, przyjaciela lat młodzieńczych, i przez pewien czas współłokatora na studenckiej stancji. W l. 1860–2 kontynuował M. studia muzyczne w Lipsku pod kierunkiem F. Davida (skrzypce) oraz M. Hauptmanna, K. Reineckego i J. Rietza (teoria i kompozycja). W tym okresie występował już na koncertach (w Lipsku i Tow. Muzycznego we Lwowie) jako solista lub członek kwartetu; grywał również na altówce. Po kontuzji lewej ręki poświęcił się dyrygenturze. Pierwszą posadę otrzymał w Colmar (Alzacja), następnie dyrygował przez dwa lata orkiestrą Akademii Śpiewu w Hamburgu. W r. 1866 objął dyrekcję szkoły muzycznej Inturneum w Schaffhausen (Szwajcaria), którą kierował przez 4 lata. W r. 1867 spotkał się w Paryżu z Grottgerem i podobno posłużył mu jako model (M. był bardzo przystojny) do postaci artysty w cyklu «Wojna».

W r. 1869 objął M. dyrekturę Instytutu Muzycznego w Koblencji, gdzie przebywał ok. 20 lat, określonych później mianem «ery Maszkowskiego». W r. 1883, podczas festiwalu muzycznego z okazji 75-lecia Instytutu, dyrygował koncertem z udziałem J. Brahmsa i J. Joachima. Koncert ten stał się wydarzeniem muzycznym w Nadrenii. W r. 1888 założył M. w Koblencji konserwatorium muzyczne. W latach osiemdziesiątych M. wraz ze swą żoną, pianistką-amatorką, Józefą Górecką (1846–1930), brał udział w wieczorach muzycznych, urządzanych przez Wilhelma I w jego letniej, koblenckiej rezydencji. Niskie stosunkowo pobory (100 marek miesięcznie), przy zaszczytnych, ale kosztownych obowiązkach związanych z życiem dworskim, sprawiły, że M. już w r. 1884 zamierzał opuścić Koblencję. Ostatecznie wyjechał dopiero w r. 1890 i objął (rekomendowany przez Brahmsa i Joachima) stanowisko dyrygenta Wrocławskiego Tow. Orkiestrowego po Maksie Bruchu. Nowy dyrygent został bardzo przychylnie przyjęty przez publiczność wrocławską, co m. in. wpłynęło na odrzucenie przez M-ego podobnego stanowiska w słynnym wówczas ośrodku muzycznym we Frankfurcie nad Menem. W r. 1892 zarysowała się przed M-m perspektywa objęcia dyrygentury w Berlinie, gdzie odniósł duży sukces, ale stronniczość krytyków muzycznych, wyrażających opinię zwolenników innej kandydatury, udaremniła tę możliwość.

Jako dyrygent odznaczał się M. fenomenalną pamięcią, wybitnym talentem improwizatorskim i wirtuozerią. Do ulubionych przez niego kompozytorów należeli: L. Beethoven („Eroica”), F. Liszt („Preludia”), R. Schumann i F. Schubert. Ze współczesnych uwielbiał Brahmsa, chętnie dyrygował utworami R. Wagnera („Śpiewacy norymberscy”) i R. Straussa („Dyl Sowizdrzał”). Łączyła go przyjaźń z wieloma wybitnymi ludźmi muzyki w Niemczech, m. in. z Brahmsem, E. Humperdinckiem, Joachimem oraz braćmi F. i J. Stockhausenami. Z Polonią wrocławską kontaktów nie utrzymywał, odwiedzał jednak często kraj, gdzie w polskich szkołach wychowywał się jego syn, interesował się polskim ruchem muzycznym i otaczał opieką Polaków koncertujących we Wrocławiu. W r. 1892, w związku z międzynarodową wystawą muzyczną organizowaną w Wiedniu, wystąpił M. wobec H. Jareckiego, przedstawiciela najsilniejszego wówczas w kraju lwowskiego środowiska muzycznego, z propozycją zorganizowania pokazu muzyki polskiej. Inicjatywa nie została jednak przez Jareckiego przyjęta. Tournée zagraniczne M-ego przynosiły mu również duże uznanie, m. in. wielkim sukcesem zakończyła się jego podróż do Petersburga i Moskwy w r. 1899. M. zmarł 14 III 1901 we Wrocławiu, pochowany został na cmentarzu Grabiszyńskim, gdzie dwa lata po śmierci wystawiono na jego grobie artystyczny pomnik. Tow. Orkiestrowe Wrocławskie uchwaliło fundusz zapomogowy im. M-ego dla muzyków. Z Józefą Górecką miał jedynego syna Jana (ur. 1875).

 

W. Enc. Ilustr.; Grove’s Dictionary of Music and Musicians…, Londyn 1954; Hugo Riemanns Musik-Lexikon. Berlin 1929; Kurzgefasstes Tonkünstler Lexikon; Słownik Muzyków Polskich, Kr. 1964; – Baltus A., 150 Jahre Musikinstitut Koblenz. 1808–1958, Koblenz 1958; Błaszczyk L. T., Dyrygenci polscy i obcy w Polsce działający w XIX i XX wieku, W. 1964; Denkschrift zur Feier des 50-jährigen Bestehens des Breslauer Orchester Vereins, Breslau 1912 (portret); Hundertjahrfeier des Musikinstituts zu Koblenz, 1908; Inglot M., R. Maszkowski, w: Ludzie dawnego Wrocławia, Wr. 1958 (portret); Kleczyński J., R. Maszkowski, „Echo Muzycz., Teatr. i Artyst.” 1892 nr 460 (portret); Opieński H., Ze wspomnień osobistych o słynnych i mniej słynnych kapelmistrzach, „Ork.” 1933 nr 2; – Arthur i Wanda. Listy – Pamiętniki, Oprac. M. Wolska i M. Pawlikowski, Medyka–Lw. 1934; – „Breslauer Morgen-Zeit.” 1901 nr 125; „Breslauer Zeit.” 1901 nr 186 Abend-Ausgabe; „Coblenzer Volkszeit.” 1883 nr 129, 134, 135, 141, 144, 148; „Czas” 1901 nr 66, 69; „Echo Muzycz., Teatr. i Artyst.” 1880 nr 4 (Z. Noskowski), 1901 nr 11; „Gaz. Lwow.” 1901 nr 63; „Informator Kulturalny” (Wr.) 1973 nr 11 s. 38–40; „Kur. Warsz.” 1901 nr 74; „Ruch Muzycz.” 1859 nr 1, 6, 1860 nr 1, 28, 1861 nr 19; „Schlesische Volkszeit.” 1901 nr 123; „Schlesische Zeit.” 1901 nr 187; „Słowo Pol.” 1901 nr 133; – Arch. Państw. w Wr.: III 31625 k. 29, 63–64 (Materiały do dziejów Tow. Orkiestrowego); Arch. Pawlikowskich w Zakopanem: „Maszkowscy” (Z rękopisu wspomnień M. Wolskiej z Pawlikowskich) oraz listy: M-ego do Karola, Lipsk 1859 (?), Marcelego do Karola, Marcelego do ojca (b. m. i b. daty), A. Grottgera do Marcelego, Wiedeń (?), 13 IX 1859; B. Ossol.: rkp. 12914 I (Maszkowski J., syn, Z moich wspomnień o dawniejszym Lwowie); Stadt- u. Universitätsbibliothek. Musikalische Abteilung, Frankfurt am Main: Maszkowski do E. Humperdincka, Listy z l. 1889–95 (5).

Mieczysław Inglot

 
 

Chmura tagów

TAGI

Za pomocą tagów oznaczamy powiązania tematyczne postaci. Pozwalają one eksplorować serwis wg wybranych przez redakcję najważniejszych tematów dla danej postaci.

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Ignacy Mościcki

1867-12-01 - 1946-10-02
prezydent II RP
 

Józef Chełmoński

1850-11-06 - 1914-04-06
malarz
 

Tadeusz Synowiec

1889-11-11 - 1960-11-07
piłkarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Ignacy Hilary Rzepecki

1885-01-02 - 1944-09-02
księgarz
 

Kazimierz Skirmunt

1861-02-08 - 1931-05-26
prawnik
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.