INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Roman (Romuald) Rogowski h. Szaszor  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1988-1989 r. w XXXI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Rogowski Roman (Romuald) h. Szaszor (1743–1815), cześnik warszawski, poseł na Sejm Czteroletni. Ur. zapewne w którymś z majątków Rogowskich w pow. błońskim ziemi warszawskiej (Kopana, Żółwin), był synem Józefa, chorążego warszawskiego, i Anny z Kobylnickich.

W r. 1776 na sejmiku warszawskim, 15 VII został R. obrany posłem do króla, m. in. z prośbą o wyznaczenie komisarzy czuwających nad kwaterunkiem wojsk rosyjskich w Warszawie. W r. 1779 otrzymał po Wiktorze Okęckim swój pierwszy urząd – skarbnikostwo ziemi warszawskiej, następnie pełnił w tej ziemi kolejno urzędy wojskiego (od r. 1780 po Tadeuszu Młockim) i cześnika (od r. 1788 po Marcinie Chrzanowskim). Na sejmiku listopadowym 1790 został wraz z Antonim Szamockim wybrany na posła ziemi warszawskiej w drugim komplecie posłów na Sejm Czteroletni. Nie należał do posłów szczególnie aktywnych, popierał program stronnictwa patriotycznego. Dał temu wyraz już w swoim pierwszym wystąpieniu sejmowym 7 I 1791, głosując zgodnie z założeniami stronnictwa za przystąpieniem do prac nad prawem o sejmikach. W swoich niezbyt licznych wypowiedziach R. podkreślał konieczność wzmocnienia Rzpltej przez zwiększenie sprawności rządu, a także przez zwiększenie podatków i rozciągnięcie ich na szlachtę (m. in. wystąpienie w kwietniu 1791 w sprawie podatku od skór). Podpisał «asekurację» z dn. 2 V 1791, oznaczającą poparcie dla projektu Konstytucji, był obecny na sesji 3 maja i poparł ustawę Rządową. R. należał jako członek założyciel do Zgromadzenia Przyjaciół Konstytucji Rządowej, w tym okresie był jak się wydaje blisko związany z Walentym Sobolewskim najaktywniejszym z posłów ziemi warszawskiej. Najczynniej R. uczestniczył w omawianiu sprawy królewszczyzn. W obszernej mowie 5 XII 1791 proponował oddanie ich w wieczystą dzierżawę, z której zyski częściowo przeznaczono by na zaopatrzenie wojska. Sporo uwagi poświęcił w tym wystąpieniu kwestii chłopów, których los w razie sprzedaży tych dóbr uległby wyraźnemu pogorszeniu; wypowiedź R-ego została pozytywnie oceniona przez „Gazetę Narodową i Obcą”. Kilka mów sejmowych z tego okresu wydał R. drukiem: Głos… cześnika i posła ziemi warszawskiej na sesyi dn. 22 marca 1791 miany (b. m. w.), Głos… na sesyi dnia 7 go miesiąca kwietnia 1791 roku miany (b. m. w., druk nie znany Estreicherowi), Głos… na sesyi dn. 5 decembris 1791 miany w materyi starostw (b. m. w.). W r. 1792 został R. odznaczony Orderem Św. Stanisława. Po zawieszeniu obrad sejmu wycofał się z działalności publicznej, pełniąc jedynie w dalszym ciągu urząd cześnika. Nie podpisał akcesu do konfederacji targowickiej. W czasie powstania kościuszkowskiego Rada Najwyższa Narodowa wyznaczyła go na komisarza Deputacji Komisji Porządkowej Warszawskiej (26 VIII 1794). W l. 1810–15 pełnił funkcję sędziego pokoju powiatu warszawskiego. Zmarł 17 I 1815 w Żółwinie.

R. żonaty był dwukrotnie. Pierwszą żoną (wg W. Wielądka i K. Niesieckiego) była Marianna z Młockich, starościanka zakroczymska, córka Józefa (zob.), drugą poślubioną przed 1786 r. była Katarzyna z Bromirskich, córka Adama, chorążego płockiego, i Marianny ze Skarbków. Z drugiego małżeństwa miał syna Ignacego (ur. w r. 1788) i córki: Mariannę i Cyrylę (wg Kazimierza Lekczyńskiego – syna Cyryla).

Bratem R-ego był Iwon Onufry, bp sufragan chełmiński w l. 1785–1806.

 

Estreicher, XXVI; Słown. Geogr. (Kopana, Żółwin); Boniecki (Bromirscy); Niesiecki; Uruski; Wielądko, Heraldyka; Łoza, Kawalerowie; – Dembiński B., Polska na przełomie, W. 1913 po s. 486; Dihm J., Trzeci Maj, Kr. 1932 s. 19; Skałkowski A., Towarzystwo Przyjaciół Konstytucji Trzeciego Maja, P. 1930; – Akty powstania Kościuszki, II; Diariusz sejmu … od … grudnia roku 1790, W. [b.r.] s. 383–4; Kalendarz polityczny dla Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego, za lata 1779–1794 W. [b.r.]; Kalendarzyk polityczny pijarski, za lata 1811–1815, W. [b.r.]; – „Gaz. Narod. i Obca” 1791 nr 30, 50, 98, 1792 nr 15; „Journal Hebdomadaire de la Diète” 1791 nr 49; – B. PAN w Kr.: rkp. 8349 (Teki Pawińskiego, Lauda Ziemi Warszawskiej); Arch. Państw. m. st. Warszawy, Oddz. w Żyrardowie: Akta Urzędu Stanu Cywilnego Gminy Brwinów z l. 1808–25, sygn. 7.

Anna Grześkowiak-Krwawicz

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.