INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Rudolf Tarnawski  

 
 
Biogram został opublikowany w LII tomie Polskiego Słownika Biograficznego w latach 2018-2019.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Tarnawski Rudolf (1869–1946), podpułkownik piechoty armii austro-węgierskiej, tytularny generał brygady Wojska Polskiego.

Ur. 10 IV w Żywcu, był synem Piotra, lekarza, urzędnika star. powiatowego i burmistrza Żywca, oraz Franciszki z domu Bem.

Po ukończeniu szkoły realnej T. kontynuował w l. 1881–5 naukę w gimnazjum w Bielsku. Dn. 1 IX 1885 wstąpił do Szkoły Kadetów Piechoty w Łobzowie pod Krakowem, którą ukończył z tytułem starszego kadeta (tytularnego sierżanta). Podjął następnie zawodową służbę wojskową w armii austro-węgierskiej i od 18 VIII 1889 służył w 98. Böhmisches Infanterieregiment w miejscowości Jermer (Jaroměř w Czechach) kolejno na stanowiskach: instruktora, dowódcy plutonu i kompanii oraz adiutanta batalionu i pułku. W l. 1891–2 był słuchaczem Oficerskiej Szkoły Jazdy w Mostarze. Awansował 1 III 1890 na podchorążego, 1 VI 1892 na podporucznika, a 1 XI 1895 na porucznika. Ukończył kursy: na oficerów prowiantowych (1893), Szkoły Strzelania w Brucku nad Litawą (1898) oraz oficerów sztabowych w Oficerskiej Szkole Korpuśnej w Krakowie (1899). Od 1 IV 1903 służył w 56. pp w Cieszynie, m.in. jako dowódca kompanii i adiutant pułku. Awansowany 1 V 1905 na kapitana, był od 1 IX 1909 kolejno instruktorem i wykładowcą taktyki w Szkole Kadetów Piechoty w Łobzowie, po czym wrócił do 56. pp, w którym od 1 IX 1912 dowodził 11. komp.

Po wybuchu pierwszej wojny światowej walczył T. od sierpnia 1914 ze swoim pułkiem na froncie rosyjskim, m.in. nad Sanem i Dunajcem, pod Sandomierzem, Kraśnikiem, Jedlnią, Dęblinem, Stanisławicami, Augustynowem i Marianowem, dowodząc 3. baonem (od 28 VIII t.r.), a następnie baonem marszowym (od 31 XII). Dn. 1 I 1915 otrzymał awans na majora i 1 II t.r. objął stanowisko dowódcy 2. samodzielnego baonu 18. pp na froncie serbskim. Od 23 V 1915 walczył na froncie włoskim, m.in. nad Isonzo (Soczą), następnie dowodził kursami oficerskimi przy XV Korpusie (1 III – 31 VII 1916), samodzielnym 1. baonem 91. pp (1 VIII – 31 XII t.r.), baonem zapasowym 54. pp (10 I – 10 V 1917) i baonem marszowym 19. pp (od 10 V t.r.). W czasie służby na froncie włoskim awansował 1 XI 1916 na podpułkownika oraz otrzymał 22 V 1917 Order Żelaznej Korony III kl. i wiążącą się z tym nobilitację z predykatem von Sleme (Edler von Sleme). Po ukończeniu w r. 1918 kursu gazowego w Wiedniu dowodził na froncie rosyjskim grupą (od 20 III t.r.), a potem Szkołą Oficerską przy XXV Korpusie (10 VII – 29 IX) na Ukrainie. Wojnę zakończył jako dowódca grupy przy 1. DP, a następnie 35. DP na froncie francuskim w Belgii.

Dn. 1 XI 1918 wstąpił T. w stopniu podpułkownika do WP. Skierowany do Dowództwa Okręgu Generalnego w Krakowie, został 16 XI t.r. dowódcą Powiatu Wojskowego w Cieszynie; był jednocześnie organizatorem 10. pp, a od 29 XI 1918 do 14 V 1919 dowódcą Okręgu Wojskowego Będzin (z powiatami: Będzin, Dąbrowa Górnicza, Olkusz) oraz współorganizatorem 11. pp, w skład którego wchodziły baony «Będzin» i «Dąbrowa Górnicza». Dn. 15 V 1919 objął dowodzenie 15. pp w Bochni. Uczestniczył w wojnie polsko-sowieckiej, dowodząc od 15 XI t.r. 15. Bryg. Piechoty na Froncie Litewsko-Białoruskim (w ramach 8. DP). Od początku r. 1920 toczył boje, m.in. na odcinku między Połockiem i Leplem oraz Dzwonami i Uszaczem; brał udział w obronie Homla, a podczas majowej i czerwcowej ofensywy sowieckiej t.r. w ciężkich walkach odwrotowych pod Duniłowiczami, Głębokiem i Grodnem. Dekretem Naczelnego Wodza z 22 V został zatwierdzony w stopniu pułkownika piechoty (ze starszeństwem z 1 IV). Z uwagi na stan zdrowia, poprosił o przeniesienie na tyły frontu; prośbę poparł 8 VII gen. Józef Czikel, dowódca 8. DP. Po zdaniu dowództwa 15. Bryg. Piechoty pełnił T. od 16 VIII 1920 funkcję Okręgowego Inspektora Piechoty przy Dowództwie Okręgu Generalnego «Pomorze» w Grudziądzu (do jego rozformowania). Przeniesiony 24 IX 1921 na stanowisko p.o. Komendanta Obozu Warownego Toruń, był równocześnie prezesem Sądu Honorowego dla Oficerów Sztabowych przy Dowództwie Okręgu Korpusu (DOK) nr VIII w Toruniu i prezesem Komisji Kontroli Demobilizacyjnej i Materiałowej.

Dn. 1 VI 1922 został T. przeniesiony w stan spoczynku w stopniu tytularnego generała brygady z równoczesnym zatrzymaniem czasowym w służbie czynnej i ze skierowaniem do rezerwy kadrowej oficerów sztabowych DOK nr III w Wilnie. Następnie 10 IX t.r. objął podrzędne stanowisko komendanta Powiatowej Komisji Uzupełnień w Kamionce Strumiłłowej, skąd 1 VI 1923 przeniesiono go do rezerwy oficerów sztabowych DOK Nr V w Krakowie. Po ostatecznym zwolnieniu ze służby czynnej przeszedł 31 V 1924 w stan spoczynku i osiadł w Bielsku.

W czasie okupacji niemieckiej został T. w marcu 1941 zaliczony (nie z własnej woli, jak twierdził podczas późniejszego procesu rehabilitacyjnego) do Deutsche Volksliste II kategorii; otrzymywał od Niemców zapomogi. Po wyzwoleniu Bielska został w lipcu 1945 umieszczony w obozie. Jego wniosek rehabilitacyjny został na początku października t.r. odrzucony przez sąd grodzki w Bielsku. Zwolniony z obozu i pozbawiony emerytury, spędził zimę 1945/6 w przytułku. Z prośbą o ułaskawienie zwrócił się do prezydenta Krajowej Rady Narodowej Bolesława Bieruta, lecz 26 II 1946 minister sprawiedliwości Henryk Świątkowski nie nadał sprawie dalszego biegu. T. zmarł po kwietniu 1946. Był odznaczony m.in. dwukrotnie Krzyżem Walecznych, Medalem Pamiątkowym «Za wojnę 1918–1921» i Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości.

W zawartym 9 IX 1903 małżeństwie z Eligią Ireną z domu Szalsza (ur. 1878), T. miał córkę Wandę Annę (ur. 1905).

 

Kosk, Generalicja, II; Kryska-Karski–Żurakowski, Generałowie; Stawecki, Słown. gen.; – Ciapka J., Zarys historii wojennej 33-go Pułku Piechoty, W. 1929; Goch K., Zarys historii wojennej 13-go pułku piechoty, W. 1929; Knauer R., Zarys historii wojennej 11-go Pułku Piechoty, W. 1930; Krutak J., Wysiedlenie ludności niemieckiej i walka z przejawami niemczyzny w Bielsku i powiecie Bielskim po zakończeniu II wojny światowej, „Zesz. Nauk. UJ” 2015 nr 142, Prace Hist., z. 3 s. 503–4; Studnicki G., Pierwsza wśród równych. Dzieje gimnazjum i liceum w Wadowicach, Wadowice 1991 s. 13; Wiącek W., Zarys historii wojennej 15-go Pułku Piechoty, W. 1929; – Dziennik Personalny MSWojsk., W. 1920 nr 20 s. 381, 1921 nr 40 s. 1546, 1922 nr 37 s. 759, 1923 nr 32 s. 288, nr 70 s. 739, 1924 nr 23 s. 6; Rocznik oficerski, W. 1923, 1924, 1928, 1932; Sławoj-Składkowski F., Nie ostatnie słowo oskarżonego, W. 2003 s. 19; Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r., W. 1921; – „Dzien. Pol.” 1945 nr 241; – AP w Kat., Oddz. w Bielsku-Białej: Star. Pow. w Bielsku, sygn. 157 (Odpis z opinii Urzędu Bezpieczeństwa Publ. w Bielsku, bez daty) k. 31, (Pismo Min. Sprawiedliwości z 26 II 1946 r.) k. 34; Arch. Uniw. Pedagog. w Kr.: Śleziak K., Starostwo powiatowe w Żywcu 1867–1914 (mszp. pracy doktorskiej); CAW: Kolekcja generałów (dawniej AP nr 335, 5201).

Zdzisław Grzegorz Kowalski

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Janusz Tazbir

1927-08-05 - 2016-05-03
historyk
 

Jan Woźnicki

1881-08-15 - 1945-05-05
nauczyciel
 

Tadeusz (Józef Tadeusz) Makowski

1882-01-29 - 1932-11-01
malarz
 

Ignacy Gogolewski

1931-06-17 - 2022-05-15
aktor teatralny
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Czesław Pachucki (Pakuckas)

1898-12-20 - 1965-04-12
geolog
 

Augustyn Frączkiewicz

1796-07-19 - 1883-12-31
matematyk
 

Salomon Buber

1827-02-02 - 1906-12-28
hebraista
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.