Rząśnicki (Rzęśnicki) Ryszard Jan Sylwester (1840–1893), powstaniec r. 1863. Ur. w Tufumawcach.
W r. 1863 był R. podporucznikiem Połockiego Pułku Piechoty (nr 28) stacjonującego w Król. Pol. Należał do organizacji oficerów uczestniczących w przygotowaniach powstańczych. W nocy z 21 na 22 I 1863 dowodził oddziałem piotrkowskim. Dn. 24 I brał udział w ataku na Radomsk. Służył jako major pod dowództwem Józefa Adama Grekowicza, naczelnika wojennego woj. kaliskiego, walczył pod Zawichostem 8 II 1863, Miechowem 17 II, Szklarami 5 IV, dowodził 7 V rezerwą pod Szycami i Nową Wsią, tudzież wolnymi strzelcami przy połączonych oddziałach Józefa Rumockiego i Andrzeja Denisewicza. Wysłany przez Rząd Narodowy do zorganizowania rozproszonych oddziałów po Józefie Oxińskim, z oddziałem zorganizowanym pod Jędrzejowem brał udział w bitwie pod Rudnikami i Obiechowem (14 VIII), gdzie został ranny. Po wyleczeniu z ran w Krakowie został R. szefem powstańczej szkoły podchorążych istniejącej tu w 2. półr. 1863. Wstąpił następnie pod dowództwo Józefa Hauke-Bosaka, został przydzielony do oddziału Karola Kality-Rębajły, odznaczył się w bitwie pod Hutą Szczecieńską 9 XII 1863, później jako dowódca jazdy wspierał pułk opoczyński ppłk. Jana Rudowskiego w potyczce pod Bliżynem (16 III 1864), gdzie rozbity został oddział kozaków kubańskich Kulgaczowa.
Po klęsce powstania znalazł się R. na emigracji. W r. 1865 mieszkał w Genewie w pensjonacie prowadzonym przez Ludmiłę P. Szełgunową; utrzymywał stosunki z tzw. młodą emigracją rosyjską (P. I. Jakobi, W. F. Ługinin, A. A. Sierno-Sołowjewicz, N. W. Szełgunow i in.). Po powrocie do kraju był konduktorem dróg i mostów. Zmarł 24 III 1893 w Wadowicach i tam został pochowany na miejscowym cmentarzu 27 III 1893.
R. był żonaty z Heleną z Przybylskich (ur. 1848 w Wilnie), która za udział w organizacji powstańczej była aresztowana w r. 1863.
Djakov V. A., Dejateli russkogo i pol’skogo osvoboditel’nogo dviženija v carskoj armii 1856–1865 godov. Biobibliografičeskij slovar’, Moskva 1967; Bartkowski J., Spis Polaków zmarłych w emigracji od roku 1831, w: Mater. do biogr., geneal. i herald. pol., VII–VIII; – Chołodecki, Księga pamiątkowa, s. 351; Kozłowski E., Generał Józef Hauke-Bosak 1834–1871, W. 1973; Koźmin B. P., Iz istorii revoljucionnoj mysli v Rossii, Moskva 1961 s. 531; Księga pamiątkowa 1830 – 29 XI –1930. Szkice z dziejów szkół piechoty polskiej Ostrów–Komorowo 1930 s. 225; [Przyborowski W.], Dzieje 1863 roku, Kr. 1897 I 110–112; Zieliński S., Bitwy i potyczki 1863–1864, Rapperswil 1913 s. 155–85; Djakov V., Miller L., Ruch rewolucyjny w armii rosyjskiej a powstanie styczniowe, Wr. 1967; Dok. władz wojsk.; Prasa tajna; Zienkiewicz K., Wspomnienia powstańca 1863 roku, W. 1932; – „Chwila” 1863 nr 3 s. 2; „Nadwiślanin” 1863 nr 118; „Wolne Słowo Pol.” 1893 nr z 15 IV; – Paraf. p.w. Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny w Wadowicach: Księga zmarłych (t. 1890–1912) s. 54.
Wiktoria Śliwowska